دچار ساده‌پسندی در تصاویر سینما شده‌ایم/قسم فیلم قابل قبولی است

اصغر رفیعی‌جم معتقد است استفاده سهل و ممتنع از ابزار جدید در سینما، مخاطبان را به سمت ساده‌پسندی هدایت کرده است.

کد خبر: ۴۵۷۴۶۴

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۲:۵۶

اصغر رفیعی جم، فیلمبردار باسابقه سینمای ایران که تجربه همکاری با کارگردان‌هایی همچون بهرام بیضایی، واروژ کریم‌مسیحی و مسعود کیمیایی را در کارنامه خود دارد، با اشاره به وضعیت و کیفیت فیلم‌های به نمایش درآمده در جشنواره فیلم فجر امسال و سال‌های گذشته گفت: در میان فیلمبرداران نسل‌های گذشته همچنان کسانی هستند که با وجود آنکه مویی در این راه سفید کرده‌اند اما همچنان دنبال ایده‌پردازی‌های جدید و خلاقیت هستند مانند علیرضا زرین‌دست و محمود کلاری. در میان جوانان نیز تعدادی از فیلمبرداران و کارگردان‌ها ایده‌های خوب و نگاه‌های تازه‌ای را در فیلم‌های خود ایجاد کرده‌اند. حمید خضوئی‌ابیانه و هومن بهمنش ازجمله فیلمبرداران جوان خلاق نسل جدید سینمای ایران هستند.

وی با اشاره به اینکه فیلمبرداری در فیلم امر مهمی است اما مانند سایر بخش‌های یک فیلم تابع نگاه هنری و خلاقیت‌های کارگردان است، افزود: یکی از مسائل مهمی که در سال‌های اخیر در سینمای ایران بسیار پررنگ شده مسئله اقتصاد است و وقتی اقتصاد در سینما ضعیف باشد این مسئله خودش را در تولید نشان می‌دهد و به تبع تولید فیلم نیز ضعیف خواهد شد زیرا سینما هنر گرانی است.

فیلمبردار فیلم سگ‌کشی ادامه داد: البته پول و اقتصاد همه چیز در سینما نیست بلکه فیلمبردار و کارگردان یک اثر باید خلاقیتی داشته باشد که همراه با شجاعت و جسارت باشد.

رفیعی‌جم با اشاره به اینکه در دهه‌هایی که فیلم‌ها به شکل نگاتیو ساخته می‌شد فیلمسازی امر سخت‌تری نسبت به امروز بود، افزود: در زمان فیلمسازی به شکل نگاتیو وسواس بیشتری وجود داشت زیرا باید مراقبت می‌کردیم هزینه‌ها چگونه صرف می‌شود. به دلیل آنکه وقتی نگاتیوی مصرف می‌شد دیگر امکان بازگشت وجود نداشت و از یک نگاتیو نمی‌توان دو بار استفاده کرد.

وی ادامه داد: از زمان ورود سیستم دیجیتال این نگرانی در تولیدات سینمایی کاهش پیدا کرده و کار بسیار آسان شده اما در کنار آن متاسفانه فیلمبرداری بسیاری از آثار به شکل سهل و ممتنع انجام می‌شود گرچه همچنان آنچه در فیلمبردای مهم است خلاقیت و شعور است.

فیلمبردار فیلم پرده آخر با تاکید بر اینکه به صرف آسان شدن استفاده از ابزار و ورود ابزار فیلمبرداری‌ که کار با آنها به دشواری گذشته نیست، نمی‌توانیم شاهد فیلمبرداری آثار خوبی باشیم، افزود: مهم‌تر از ابزار فردی است که از این ابزار با توجه به درک، شعور و خلاقیت خود استفاده می‌کند. در خلق یک اثر نقاشی بوم، رنگ اهمیت زیادی ندارد بلکه نقاش است که بسیار اهمیت دارد و اینکه چه کسی با استفاده از این رنگ و بوم چه اثری خلق می‌کند ارزشمند است.

وی ادامه داد: بزرگترین ضعف و مشکلی که سینمای ایران بعد از ورود ابزار جدید دیجیتال با آن روبرو شد، این است که متاسفانه طبیعی بودن و ناتورالیسم در تصاویر سینما وجود ندارد و متاسفانه برخی فیلمبرداران بعد از پایان فیلمبرداری تصور می‌کنند کار خوبی خلق کرده‌اند اما فقط تصویر و اتفاقات جلوی دوربین را ثبت کرده‌اند.

فیلمبردار فیلم مرسدس با اشاره به اینکه طبیعی نبودن تصاویر در زمان پخش روی پرده‌ باتوجه به سیستم‌های جدید پخش به سالن سینما و مخاطبان نیز تسری پیدا کرده است، گفت: سیستم دیجیتال سرعت کار را بالا برده است اما دلیل نمی‌شود که برای کار با این سیستم نیازی به دانش نداشته باشیم و من متوجه نمی‌شوم که برخی افراد چگونه با موبایل فیلم می‌سازند.

وی ادامه داد: متاسفانه دچار یک نوع ساده‌پسندی در سینما و فیلمبرداری شده‌ایم و مخاطب ما نیز با این ساده‌پسندی تربیت شده است. البته ریشه بخش مهمی از این ساده‌پسندی در اقتصاد سینما است و تعدادی از تهیه‌کنندگان مجبور هستند برای اینکه به حیات خود ادامه بدهند به این ساده‌پسندی تن در بدهند.

رفیعی‌جم در پاسخ به این سوال که در میان فیلم‌های جشنواره فیلم فجر تصویربرداری و کارگردانی کدام فیلم را پسندیده است، گفت: متاسفانه به دلیل آنکه مشغول آماده‌سازی آخرین اثر سیروس الوند هستم، نتوانستم فیلم‌های زیادی را ببینم اما از میان فیلم‌هایی که تماشا کردم، فیلم قسم به کارگردانی محسن تنابنده اثر قابل قبولی است. این فیلم به لحاظ اجرا بسیار سخت است و شاید حتی بسیاری از کارگردان‌های پیشکسوت نیز با خواندن فیلمنامه این فیلم کارگردانی آن را قبول نمی‌کردند.

وی ادامه داد: کار سخت ثمره خوبی دارد اما نیاز به صبوری دارد و محسن تنابنده در کارگردانی فیلم قسم با صبوری توانسته در یک لوکیشن محدود اثر قابل قبولی بسازد و سینمای امروز ایران که دچار آثاری ضعیف شده و بیشتر در آپارتمان‌ها ساخته می‌شود نیاز به فیلم‌هایی همچون قسم دارد.