بحران در روابط لهستان و اسرائیل: لغو اجلاس ویشه‌گراد

گروه ویشه‌گراد «وی ۴» در فوریه سال ۱۹۹۱ برای گسترش همکاری‌های نظامی، فرهنگی، اقتصادی و انرژی میان چهار کشور اروپای شرقی تأسیس شده و ریاست آن چرخشی است. شهر ویشه‌گراد در شمال مجارستان واقع است.

کد خبر: ۴۶۰۲۰۵

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ - ۲۲:۰۴

در پی سخنان مقام‌های بلندپایه اسرائیل در مورد آن‌چه همکاری لهستانی‌ها با نازی‌ها در کشتار یهودیان می‌نامند، دولت لهستان این سخنان را نژادپرستانه خواند و اعلام کرد که در اعتراض به آن در اجلاس گروه ویشه‌گراد در اسرائیل شرکت نخواهد کرد. لغو اجلاس «وی ۴» شکستی دیپلماتیک برای نتانیاهو قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی محسوب می‌شود.

قرار بود اجلاس کشورهای گروه ویشه‌گراد یا «وی ۴» (V4)، متشکل از لهستان، اسلواکی، مجارستان و جمهوری چک فردا سه‌شنبه ۳۰ بهمن / ۱۹ فوریه در سرزمین های اشغالی آغاز به‌کار کند، اما ماتئوش موراوسکی، نخست‌وزیر لهستان در اعتراض به اظهارات بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از شرکت در این نشست صرف‌نظر کرد و وزارت خارجه اسرائیل هم با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد «وی ۴» (V4) برگزار نمی‌شود. رهبران کشورهای اروپای شرقی ـ به‌جز لهستان ـ تنها به دیدار بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل اکتفا می‌کنند.

نتانیاهو هفته گذشته در حاشیه نشست ورشو با موضوع امنیت و صلح در خاورمیانه با توجه ویژه به ایران، به رسانه‌های لهستانی گفته بود که برخی از لهستانی‌ها در جریان قتل‌عام هولوکاست با نازی‌ها همکاری کرده‌اند.

در واکنش به این سخنان نتانیاهو، سفیر اسرائیل در ورشو به وزارت خارجه لهستان فراخوانده شد. دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر اسرائیل نیز منظور نتانیاهو را «نه مردم لهستان بلکه برخی لهستانی‌ها» عنوان کرد.

درپی این رویدادها، ماتئوش موراوسکی در یک گفت‌وگوی تلفنی به نتانیاهو اعلام کرد که کشورش در سطح وزیر خارجه در نشست گروه ویشه‌گراد شرکت خواهد کرد.

دوشنبه ۲۹ بهمن / ۱۸ فوریه یسرائیل کاتص، وزیر خارجه جدید اسرائیل بار دیگر به این موضوع بازگشت و در اظهاراتِ جنجالی دیگری به رادیو ارتش اسرائیل گفت:

«بسیاری از لهستانی‌ها با نازی‌ها همکاری کردند و در نابودی یهودیان در طول هولوکاست شرکت داشتند.»

کاتص همچنین سخنان اسحاق شامیر، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل را که در سال ۲۰۱۲ درگذشت، یادآوری کرد:

«شامیر گفت که همه لهستانی‌ها گرایش‌های ضدیهودی را با شیر مادر خود نوشیده‌اند. هیچ کس نباید به ما بگوید چطور موضع‌گیری کنیم و چگونه به درگذشتگان خود احترام بگذاریم.»

نخست‌وزیر لهستان این بار سخنان وزیر خارجه اسرائیل را «نژادپرستانه و غیرقابل قبول» خواند و اعلام کرد که لهستان به اجلاس ویشه‌گراد هیچ نماینده‌ای را اعزام نخواهد کرد.

ماتئوش موراوسکی گفت: «نه تنها چنین سخنان نژادپرستانه‌ای را قبول نمی‌کنیم، بلکه با تمام قدرتمان تأکید می‌کنیم که می‌خواهیم برای حقیقت تاریخی مبارزه و از افتخار لهستانی‌ها دفاع کنیم.»

همزمان آندری بابیس، نخست‌وزیر جمهوری چک ضمن تأیید عدم برگزاری اجلاس ویشه‌گراد و تنها مذاکرات دو جانبه با نتانیاهو، اعلام کرد که برگزاری این اجلاس به تاریخ دیگری در سال جاری میلادی موکول شده است.

برای بنیامین نتانیاهو قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی ۹ آوریل اسرائیل (۲۰ فروردین ۱۳۹۸) اجلاس ویشه‌گراد برای نشان دادن پشتیبانی دیپلماتیک برخی کشورهای اروپای شرقی از سیاست‌اش در قبال فلسطین اهمیت داشت.