المانیتور: روسیه گوشه چشمی به «عمان» برای ورود این کشور به مسائل میان ایران و اسراییل دارد

سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه در تاریخ هجدهم فوریه میزبان وزیر امورخارجه عمان، یوسف بن علاوی در مسکو بود. این دو نفر در خصوص مسائلی از قبیل ارتقای روابط میان مسکو و مسقط و همکاری برای حل و فصل منازعات در خاورمیانه گفتگو کردند. آنها به طور خاص در خصوص فیصله اختلاف میان اسراییل و فلسطین و وضعیت سوریه، یمن و خلیج فارس مذاکره کردند.

کد خبر: ۴۶۲۲۷۱

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۷ - ۲۰:۳۸

کیریل سیمینف در المانیتور نوشت: سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه در تاریخ هجدهم فوریه میزبان وزیر امورخارجه عمان، یوسف بن علاوی در مسکو بود. این دو نفر در خصوص مسائلی از قبیل ارتقای روابط میان مسکو و مسقط و همکاری برای حل و فصل منازعات در خاورمیانه گفتگو کردند. آنها به طور خاص در خصوص فیصله اختلاف میان اسراییل و فلسطین و وضعیت سوریه، یمن و خلیج فارس مذاکره کردند.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: از آنجا که عمان تلاش دارد سیاست خارجی خود را به طور مستقل از قدرتهای منطقه ای و جهانی پیش ببرد، مسقط و مسکو دارای مواضع نزدیک به هم هستند. عمان به علت ایفای نقش به عنوان یک میانجی میان رقبای منطقه ای، تا اندازه زیادی موفق شده از تنش با کشورهای منطقه دوری بجوید. از طرف دیگر رهبران عمان از بابت سیاستهای آمریکا در منطقه نیز احساس نگرانی میکنند. از آنجا که برخی سیاستهای عربستان، امارات و آمریکا در منطقه از نظر مسقط بی ثبات کننده تلقی می شوند، این کشور علاقه دارد سیاستهای جایگزینی برای پروژههای امنیتی این کشورها بیابد.

این احتمال وجود دارد که شکل همکاری با بریتانیا، متحد قدیمی عمان، تغییر یابد. از آنجا که از سال ۲۰۱۵ نفوذ روسیه در خاورمیانه افزایش چشمگیر داشته است، روابط و همکاری سیاسی میان عمان و روسیه نیز شکل جدیدی به خود گرفته است. در کنار سیاست جدید و چندجانبه ای در حوزه سیاست خارجی، مسقط نشان داده که تمایل دارد با تمام بازیگران خاورمیانه از جمله اسراییل همکاری کند. در اکتبر ۲۰۱۸ نخستوزیر اسراییل، بنیامین نتانیاهو به دعوت سلطان قابوس از عمان دیدار کرد.

با این حال وزیر امورخارجه عمان، علاوی روز دوشنبه اعلام کرد که هیچ عادی سازی روابطی با اسراییل در کار نیست اما یک راه حل دیپلماتیک برای فیصله مشکل فلسطینیان در دستور کار قرار دارد. وی افزود که تشکیل دولت مستقل فلسطینی، پیش شرط عادی سازی روابط با اسراییل است.

لاوروف گفت ما نیز نگران فضای مذاکرات صلح در خاورمیانه هستیم. ما شاهد تلاشهای آشکاری برای تجدیدنظر در اصول حقوقی پذیرفتهشده بین المللی در مذاکرات صلح خاورمیانه هستیم. در سایه این معضلات، بسیار اهمیت دارد که فلسطینیان به منظور انسجام بخشیدن به نیروهای خود، اراده و مسئولیت پذیری خود را نمایش دهند. ما تمام تلاش خود را برای تسهیل این روند به کار می بندیم. به این منظور همتای عمانی خود را در جریان مذاکرات هفته گذشته گروه های فلسطینی در مسکو گذاشتیم.

در این میان مسکو گوشه چشمی به عمان برای ورود به مسائل میان ایران و اسراییل دارد اما لاوروف و علاوی در کنفرانس مطبوعاتی خود اشاره ای به این موضوع نکردند. قبلا عمان چنین نقشی را میان ایران و آمریکا پیش از انعقاد برجام ایفا کرده بود. به علاوه باوجود عضویت در شورای همکاری کشورهای خلیج فارس، عمان در مانورهای مشترک نظامی با ایران شرکت داشته است که در کنار حضور در ائتلاف ضدتروریستی با محوریت عربستان سعودی و سایر کشورهای سنی، امری عجیب به نظر میرسد.

مسکو و مسقط در بحران یمن نیز نگاه مشترکی دارند و با تمام طرفهای این جنگ رابطه دارند. عمان بارها زمینه مذاکره با طرفهای یمنی را فراهم کرده است. با دشواری در پیاده سازی توافق استکهلم درباره وضعیت بندر حدیده، ممکن است بار دیگر نیاز باشد عمان زمینه مذاکرات را فراهم کند. لاوروف می گوید ما با تمام بازیگران سیاسی همکاری میکنیم و از آنها میخواهیم از تهدید نظامی یکدیگر خودداری کنند. ما آنها را تشویق میکنیم تا به میز مذاکره بیایند و تحت نظارت سازمان ملل با هم گفتگو کنند.

عمان از مداخله در بحران دیپلماتیک خلیج فارس در خصوص قطر نیز خودداری نکرده است. از آغاز این بحران در سال ۲۰۱۷ عمان با سرباز زدن از احضار سفیر خود از دوحه و پیوستن به محاصره قطر، نشان داده که سیاستی مستقل دارد. مواضع مستقل عمان در خصوص یمن و قطر موجب واکنشهای مبهمی از سوی ریاض و ابوظبی شده است. به عنوان مثال طرفهای یمنی معتقدند که عمان موضعی بیطرف ندارد و از حوثی ها حمایت میکند. عربستان و امارات نیز به طور مرتب اما غیررسمی، مسقط را به همکاری با دوحه متهم میکنند. با این حال گفته می شود عربستان و امارات به نقش رهبری عمان برای رفع اختلافات در منطقه خلیج فارس دل بستهاند.

از این رو در دستور کار مذاکرات مسکو، احیای مذاکرات میان مسکو و شورای همکاری در آینده نیز گنجانده شده بود. مذاکرات میان این دو طرف پس از بحران قطر به حالت تعلیق درآمده بود. موضع این شورا نسبت به مسائل سوریه نیز در این اتفاق سهیم بوده است. ریاست عمان بر این شورا موجب احیای مذاکرات با روسیه خواهد شد.

مسکو و مسقط به مذاکره درباره مسأله سوریه نیز پرداختند. لاوروف میگوید ما موضعی مشترکی نسبت به مسأله سوریه داریم. هیچ جایگزینی برای قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت وجود ندارد و باید بدون تغییر اجرا شود. لاوروف گفت که علاوی را در جریان جزییات مذاکرات سوچی میان ایران، ترکیه و روسیه گذاشته است و اعلام کرد که پیاده سازی نتایج این نشست با عادی سازی روابط دمشق با سایر کشورهای عربی و بازگشت آن به اتحادیه عرب تسهیل میشود.

سیاست مسقط در قبال سوریه نیز ابعاد زیادی از موضع مسکو را پوشش میدهد. عمان ضمن حفظ روابط دیپلماتیک با دمشق از تقابل با آن خودداری کرد. از طرف دیگر عمان با به رسمیت شناختن ائتلاف ملی مخالفان، راه را برای میانجیگری باز کرده است. اما تلاشهای عمان برای ایفای نقش میانجیگر میان دولت سوریه و مخالفان با مداخله روسیه و تغییر توازن قوا در این کشور ناکام ماند.

مسأله دیگری که مورد مذاکره عمان و روسیه قرار گرفت، همکاری در بازار نفت بود. دو طرف بر گسترش روابط تجاری نیز تاکید کردند. از ژانویه تا نوامبر ۲۰۱۸ حجم تجارت میان دو کشور نسبت به سال قبل ۷۰ درصد رشد یافت و به ۱۴۳ میلیون دلار رسید. پروژه های حمل ونقل یک عامل مهم همکاری میان دو کشور است. به عنوان مثال ایده راه اندازی یک کریدور از طریق تنگه هرمز و ایران به سوی روسیه مطرح شده است. در این صورت راه برای سرمایه گذاری عمان در چندین پروژه اقتصادی در منطقه قفقاز روسیه باز می شود. آخرین موضوع مهم که میان دو طرف مورد مذاکره قرار گرفت، مسأله تسهیل صدور ویزا یا به طور کلی حذف ویزا برای شهروندان دو کشور بود.