سیل زدگان در معرض ابتلا به بیماری های پوستی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار نسبت به احتمال شیوع بیماری های پوستی در مناطق سیل زده گفت: سیل زدگان در معرض صدمات و پارگی های پوست و ایجاد بیماری هایی مانند گال، تبخال و زردزخم هستند.

کد خبر: ۴۶۹۹۵۳

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۷:۴۱

دکتر سید ناصر عمادی روز چهارشنبه در گفت و گو با ایرنا با اعلام این مطلب اظهار داشت: حوادثی همانند سیل، زلزله و نظایر آن از دو جهت در بروز آثار و تبعات جسمانی و روحی قابل بررسی است؛ دسته اول بیماری ‌هایی هستند که مستقیما ناشی از بروز حوادث یادشده مانند جراحات، شکستگی ها، صدمات عضوی، خفگی و نظایر آن است و معمولا در همان ساعات اولیه حادثه بروز می ‌کند.
وی افزود: دسته دوم بیماری ‌هایی هستند که به صورت غیرمستقیم ناشی از حوادث یادشده بروز می کنند که بیماری های پوستی، صدمات روحی، بیماری‌های عفونی، سوءتغذیه و بیماری‌های ناشی از زندگی در محیط های گروهی و جمعی (اردوگاه ها) و چادرنشینی از جمله آنها است که معمولا روزها و هفته ها بعد از حادثه آشکار می شوند.
عضو هیات رئیسه مجمع هلال احمر کشور با اشاره به اینکه در سیل و آبگرفتگی مهمترین حوادث اولیه که موجب تبعات و صدمات پوستی می شوند، صدمات و پارگی پوست و ایجاد عفونت های موضعی و گسترش یافته از محل اولیه پارگی یا صدمه پوستی هستند، اظهار داشت: به همین دلیل معاینه کامل فرد نجات یافته از سیل به جهت تعیین کوفتگی، پاره گی و هرگونه التهاب یا قرمزی و حتی زخم کوچک در پوست سر، صورت و بدن بسیار مهم و ضروری است؛ چرا که همین ضایعات اولیه بعدا منجر به عفونت های موضعی و گسترده می شوند که موجب مخاطرات جدی برای فرد مبتلا می شوند و موضوع زمانی بسیار جدی خواهد بود که فرد مبتلا به بیماری‌های زمینه ای مانند دیابت و سوء تغذیه باشد.
این پزشک بدون مرز تصریح کرد: اما بعد از حادثه و به عبارتی بیماری‌ های پوستی ناشی از آن که بیشتر متعاقب زندگی در اردوگاه ها، چادرنشینی و محیط های غیراستاندارد فاقد معیارهای بهداشت فردی، اجتماعی است، باید به 2 دسته بیماری‌های عفونی یا مسری (تب خال، گال و عفونت های پوستی زرد زخم) و به بیماری ‌های غیرعفونی ناشی از عوامل محیطی (سرما، گرما، نور آفتاب، گزیدگی، اگزما و خشکی پوست) توجه کرد.
وی گفت: مهمترین عارضه های پوستی که مطابق با جغرافیا و بیماری ‌های خانگی و اندمیک در مناطق مختلف ایران که باید به آن توجه کرد بیماری‌های پوستی ناشی از سوءتغذیه یا تغذیه نامناسب به خصوص در اطفال مانند کواشیوکور ناشی از کمبود پروتئین و ویتامینه است که منجر به پوست شکننده و تغییر رنگ موها و شکنندگی ناخن ها همراه با زخم های سطحی و پیشرونده در مناطق مختلف پوست می شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: بیماری‌های پوستی ناشی از پوشش نامناسب به خصوص لباس های زیر نیز باید از سوی تیم های بهداشتی بانوان حاضر در مناطق سیل زده بررسی و درمان شود.
وی با اشاره به گزارش های ناشی از حشرات آبی و دوزیست های خشکی و آبی در مناطق سیل زده اظهار داشت: با این شرح انواعی از حشرات و گزنده ها فقط در آب زیست و زندگی می کنند به همین دلیل کسانی که به دلائلی وارد آب شده و مدتی در آن شناور یا جابجا می شوند ممکن است در هنگام یا پس از خروج از آب یا سیل و سیلاب دچار خارش شدید یا مختصر در تمام یا مناطق خاصی از بدن شوند؛ به همین دلیل شستشوی تمام بدن با آب تمیز و استفاده از مرطوب کننده مجاز و تعویض لباس های آلوده و پرهیز از انتقال لباس آلوده به خانه و تماس با اطفال و افراد خانواده ضروری است.
عمادی با بیان اینکه احتمال عفونت ‌های پوستی زرد زخم و قارچی در مناطق سیل زده وجود دارد، گفت: تعریق در هوای گرم باعث بروز بیماری ‌های پوستی عفونی یا قارچی پوست به خصوص در نواحی چین ها مانند کشاله ران می ‌شود.
وی یادآور شد: همچنین در سرما نیز خشکی پوست اتفاق می‌ افتد که خشکی عاملی برای خارش و به دنبال آن خراشیدگی است. در این مواقع نیز احتمال عفونت بالا می ‌رود و نمونه مهم آن زرد زخم است. زرد زخم بیماری شایع در کودکان است و به دنبال خارش رخ می ‌دهد. خشکی و اگزما که متعاقب تماس با عوامل آلاینده محیطی، سرما، گرد و غبار، گل و لای، و حتی عوامل شیمیایی و لباس های غیرنخی است به خصوص در اطفال قابل توجه است. کمک های اجناس اعم از لباس، پوشش های پلاستیکی، فلزی، اسباب بازی های مختلف، که دارای تنوع و اشکال مختلف از کمیت و کیفیت هستند نیز می ‌توانند موجب واکنش های آلرژی و حساسیت در افراد مختلف و مستعد به بیماری‌هایی مانند اگزما سرشتی شوند از این رو توصیه می شود افراد با سابقه واکنش های پوستی، کهیر، آلرژی، آسم و نظایر آن دقت بیشتری به اجناس اهدایی غذایی، پوششی، بهداشتی و دارویی داشته باشند.
عضو هیات رئیسه مجمع هلال احمر کشور اظهار داشت: نور آفتاب به خصوص در فصل بهار و تابستان در مناطق گرمسیری و مناطق غیر مسقف، چادرها، کانکس و اردوگاها و کسانی که مشغول ساخت و ساز و مرمت منازل آسیب دیده هستند موجب بروز لکه‌ های صورت تا احتمال بروز سرطان پوست در آینده است، به این جهت پوشش مناسب و کامل بدن (لباس سفید و نخی آستین بلند، کلاه لبه دار، عینک آفتابی، کرم ضد آفتاب) تاکید می شود. با توجه به این موضوع باید حضور افراد در محیط های باز به قبل از ساعت 10 صبح و 16 عصر موکول شود تا میزان تابش نور خورشید به پوست به حداقل ممکن محدود شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران از گزش مار و عقرب به عنوان شایعترین مشکلات پوستی غیرمسری در مناطق سیل زده یاد کرد و گفت: عقرب ‌گزیدگی، مارگزیدگی و گزش حشرات مختلف که با فصل گرما شیوع بیشتری دارند، به دلیل زاد و ولد این گزنده ها در فصل گرما بیشتر می ‌شود و از آنجایی که هوای داخل چادر و کانکس و اردوگاهها فاقد تهویه می باشد و ساکنان مجبورند راههای هوایی را باز نگه دارند که این کار ورود چنین جانورانی را به محیط زندگی تسهیل می‌ کند و یا به دلیل تخریب منازل مجبور به استراحت و زندگی در فضای باز با توجه به دمای مناسب محیط باز و بیرونی در فصل تابستان و بهار هستند که مواجه آنها را با خزندگان و حشرات افزایش می دهد.
وی افزود: در مناطق سیل زده احتمال شیوع بیماری دیگری به نام سالک وجود دارد که از طریق پشه خاکی منتقل می‌شود. سالک یک بیماری عفونی است ولی مسری محسوب نمی ‌شود اما پشه ‌ای که خون آلوده به فرد مبتلا به سالک را مکیده است می ‌تواند با نیش زدن فرد سالم، خون آلوده را به او انتقال دهد. سالک زخم‌ هایی با طول عمر یک ‌ساله در فرد ایجاد می ‌کند که جوشگاه آن تا آخر عمر روی پوست باقی می ‌ماند. اما در صورتی که در همان مراحل اولیه گزش، بیماری تشخیص داده شود قابل درمان است و جلوی باقی ماندن جوشگاه ناشی از آن نیز گرفته می‌شود.
وی توضیح داد: افرادی که داخل پشه ‌بند نمی ‌خوابند بیشتر در معرض گزش پشه خاکی یا سایر جانوران گزنده قرار دارند. افرادی که دچار گزش پشه خاکی می‌شوند، معمولا کودک هستند چون اغلب کودکان عادت دارند هنگام خواب روی خود را باز کنند و معمولا پوشش کافی هم ندارند. صورت کودک نیز پوشش فیزیکی ندارد به عنوان مثال ریش و سبیل مردان می‌ تواند به عنوان محافظی در برابر گزش حشرات عمل کند.
عمادی یادآور شد: سه فاکتور مهم برای ابتلا به سالک وجود دارد پشه خاکی، انگل داخل بدن پشه و میزبان بیماری که انسان یا حیوان است. سالک ممکن است پوستی و احشایی باشد. (سالک احشایی یا کبد و خون در کشور ما نادر است) پس نخستین راه موثر برای پیشگیری از بیماری از بین بردن حشره است. برای از بین رفتن حشره مهمترین کار این است که آوارها برداشته شود و محیط تمیز شود. آب‌های راکد نیز باید از بین برود که در اطراف چادرها و کانکس و منازل سیلزدگان به فراوانی دیده می ‌شود. بهداشت محیط یکی از موثرین روش‎ها برای جلوگیری از بروز سالک است. افراد نیز باید دقت داشته باشند که پشه یا سالک فقط در طول شب و به سمت نور پرواز می ‌کند. بنابراین توصیه این است که نور به سمت خارج نباشد تا توجه پشه جلب شود و حتما محیط اطراف مکان زندگی با تور محافظت شود و بهتر است لباس پوششی، آستین بلند و بیشتر نقاط بدن را بپوشاند. همچنین ماده‌ای به نام دافع حشره وجود دارد که بهتر است این افراد ماده را در کنار خودشان قرار دهند یا روی پوست بمالند.
عضو هیات رئیسه مجمع هلال احمر کشور اظهار داشت: افرادی که در چادر یا کانکس ساکن‌ هستند، باید علایم را بشناسند. گزیدگی پشه خاکی در ابتدا فقط به صورت گزش ساده بدون درد و خارش است ولی بعد از یک ماه قرمزی کوچکی آشکار می‌شود ولی همین قرمزی هم بدون علامت است و مورد توجه بیمار واقع نمی‌شود ولی به تدریج اندازه آن بزرگ، زخم و عفونی می‌شود. در این مرحله است که بیمار به فکر درمان می‌افتد. البته در شرایط بحرانی مانند زلزله که درگیری‌های فکری بسیار بزرگتری وجود دارد افراد اصلا به چنین زخمی توجه نمی‌کنند در نتیجه زخم بسیار بزرگ می‌شود و زمان درمان هم دیر شده است و جوشگاه بدی روی پوست برجای می ‌گذارد که هیچگاه از بین نمی‌رود و کیفیت زندگی روانی فرد را به شدت پایین می‌آورد.
عمادی توضیح داد: بیماری مهم دیگر در مناطق سیل زده مالاریا است که مبتلایان به آن معمولا چادرنششین‌ ها هستند. این بیماری باید چرخه ‌ای را طی کند و اگر پشه آنوفل در اماکن آلوده و مساعد برای رشد و تکثیر تخم قرار گیرد ممکن است بتواند با نیش زدن انسان فرد را مبتلا کند. البته بیماری مالاریا نیز مانند سالک بلافاصله علایم ایجاد نمی ‌کند. اما با انجام معاینات مکرر و مستمر پوستی ساکنان چادرها و ‌کمپ ها اسکان اضطراری و موقت که از اولویت های مهم بهداشتی و درمانی می باشند می توان به راحتی از انتقال آن پیشگیری کرد.
وی با هشدار زودهنگام نسبت به شیوع بیماری گال و شپش در اردوگاه های مناطق سیل زده نیز گفت: این بیماری که مسری است به راحتی به دیگران منتقل می ‌شود و شایع ترین علامت آن خارش شبانه می باشد. این بیماری به دلیل تماس نزدیک و محیط های جمعی سرعت انتقال بالایی دارد و انتقال بیماری از طریق لباس و ملافه های آلوده بالا می باشد، از این جهت پتو و لباس های دست دوم یکی از راههای انتقال گال هستند.
وی ادامه داد: شپش سر و بدن نیز از دیگر بیماری‌های انگلی پوستی شایع در زندگی جمعی بخصوص نزد کودکان و افراد غیر بهداشتی می باشد که شایع ترین علامت آن خارش سر است که درمان همه اعضا خانواده حتی در مواقع ابتلا یکی از اعضا به شپش سر و بدن ضروری و حائز اهمیت است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص احتمال شیوع تب ‌خال در مناطق سیل زده نیز گفت: تب خال نیز یک بیماری مسری است که در فصل سرما و اغلب به دنبال استرس و کم خوابی بروز می‌کند. تب‌خال در اثر تماس پوستی مانند بوسیدن سرایت می ‌کند. اما نگرانی از این ویروس وقتی جدی است که ویروس به خانمی که در ماه سوم بارداری است سرایت کند. اگر این ویروس به جنین منتقل شود احتمال مرگ جنین افزایش می‌یابد.
وی در خصوص احتمال افزایش ابتلا به بیماری زونا در مناطق سیل زده نیز هشدار داد و افزود: ابتلا به زونا نیز با سابقه آبله مرغان بخصوص در افراد مسن در مناطق سیل زده بدلیل استرس و کم خواب و دشواری زندگی افزایش می یابد و لازم است افراد مبتلا به زونا از تماس با خانم باردار و نوزادان مجدانه پرهیز نمایند.
عمادی اظهار داشت: مطمئنا اگر بتوانیم دانش هموطنان مصیب دیده را در حوادثی همچون سیل، زلزله و نظایر آن افزایش دهیم و آنها را به نحوه پیشگیری و درمان موارد مهم از مراقبت های بهداشتی و درمانی آشنا کنیم، بخش مهمی از رسالت طبابت خود را انجام داده ایم.
وی ادامه داد: مسئولیت و وظیفه یک پزشک فقط تجویز نسخه و دارو نیست بلکه با انتقال دانش و تجربه خود به عموم مردم با زبان ساده و گویا، می توانیم از وجود تک‌ تک آنان همکاران موثر و مفیدی تقدیم خانواده و جامعه کنیم که نقش و حضور ما پزشکان را ایفا کنند.