جابه جایی قطب ها در صنعت خودرو چگونه رخ داد؟

سایپا اول، ایران خودرو دوم!

مطالعه بازار خودرو نشان داده که مشتریان به دلیل افزایش قدرت خرید میل بیشتری به خودروهای گران تر و در محدوده قیمتی محصولات ایران خودرو (14 میلیون تومان به بالا) دارند اما مصرف بالا و تکنولوژی قدیمی محصولات این شرکت در کنار ارتقای کیفی پراید سایپا کفه ترازو را به سود این شرکت سنگین تر کرده است.

کد خبر: ۴۶۹۹۸

تاریخ: ۲۱ آذر ۱۳۹۰ - ۲۱:۴۴

پس از آنکه پیکان با تولید اندکی بیش از 2 میلیون دستگاه ترمز تولیدش در ایران خودرو در ابتدای سال 84 کشیده شد، کسی فکرش را نمی کرد سایپا شرکتی باشد که در کمتر از 5 سال جای ایران خودرو را به عنوان بزرگترین تولید کننده خودرو سواری بگیرد.

به گزارش دنیای صنعت، سایپا که تا ابتدای دهه 70، عمده تولیداتش رنو5 و ژیان بود با آمار 260 هزار دستگاه مجموع تولید این دو خودرو به جنگ غولی رفت که کمتر شرکتی در ایران به جز شرکت های نفتی و حتی خاورمیانه به پای آن می رسید.

در سال 84 که تولید سواری پیکان در ایران خودرو متوقف شد، مجموع تولید این شرکت 453 هزار دستگاه انواع خودرو سواری در این شرکت تولید شد. مجموع تولید سایپا در آن سال، با احتساب مونتاژ نسیم و صبا در شرکت پارس خودرو، شرکت زیر مجموعه سایپا، 357 هزار و 884 دستگاه بوده است، به عبارت دیگر سایپا در آن سال حدود 100 هزار دستگاه از ایران خودرو کمتر انواع خودرو سواری تولید کرده است.

یک سال پس از آن، تولید ایران خودرو به بهانه توقف تولید سواری پیکان حدود 80 هزار دستگاه کاهش یافت و به 368 هزار و 705 دستگاه تنزل یافت در حالیکه شرکت سایپا در سال پس از آن(سال 85) موفق به تولید 461 هزار و 700 دستگاه انواع خودرو سواری شد، یعنی 100 هزار دستگاه بیشتر از ایران خودرو تولید کرد.

ایران خودرو پس از توقف تولید پیکان برنامه های زیادی برای پر کردن خلا تولید آن در دست داشت. آن ها روی روآ و آردی در سال های بعد که البته از قبل تولید آن ها دراین شرکت جاری بود، حساب ویژه ای باز کردند و سعی کردند محدوده قیمتی زیر 10 میلیون تومان را که دیگر در اختیار محصولات نسیم و صبای سایپا قرار گرفته بود را در اختیار گیرند اما بازار روی خوشی به این طرح ها نشان نداد تا جاییکه ایران خودرویی ها حتی به دست نیاز به سوی چینی ها برای تولید خودرویی ارزان قیمت دراز کردند که با مخالفت مسوولان ، نمایندگان و حتی کارشناسان مواجه و متوقف شد.

بسیاری از صاحبنظران حوزه خودرو بر این عقیده هستند که موفقیت سایپا در پیشی گرفتن تولیدش از ایران خودرو مرهون توقف تولید پیکان در ایران خودرو است. این در حالی است که به نظر نگارنده، این موضوع ضعف ایران خودرویی ها را در برآورد بازار و پیش بینی تقاضای مشتریان نشان می دهد چرا که سواری پیکان تا ابدالدهر که نمی توانست تولید شود. تکنولوژی دهه 40 دیر یا زود باید از صنعت خودرو خداحافظی می کرد و خود را به موزه داران می سپرد.

از طرف دیگر پس از سال ها تولید پیکان، مردم تقاضایی نه برای خرید آن که دیگر حتی از دیدن آن خسته شده بودند و این نسیم و صبای سایپا بود که به خوبی پاسخگوی متقاضیان و مشتریان شد.

هر چند نزدیک به 15 سال از تولید این دو خودرو در کشور می گذشت اما سبک بودن، چابک بودن آن نسبت به پیکان همواره از سوی مشتریان بر پیکان ترجیح داده می شد. نگاهی به آمار این دو خودرو در سال های تولید نشان می دهد که سهم آن ها همواره افزایش تولید بوده است که بیانگر تمایل مشتریان بازار به خرید آن هاست.

پس از افزایش ظرفیت تولید این دو خودرو برای برآورده کردن نیاز بازار، در سال های اخیر نوبت به ارتقای کیفی این خودروها رسیده است.

از طرف دیگر حتی پس از حذف پیکان از سبد محصولات ایران خودرو، این شرکت نه تنها جایگزینی برای آن نیافت که هم چنان به تولید محصولات قدیمی خود شامل پژو 405 در انواع مختلف ادامه داد.

با گذشت بیش از 6 سال از آن روزها ایران خودرویی ها اکنون نه محصولی ارزان قیمت دارند و نه تولیدات دیگرشان تقاضایی روز افزون دارد. از نگاه مشتریان همان محصولات با اندکی تغییرات در بدنه برای امروز پرمصرف و به عبارت دیگر فاقد صرفه اقتصادی به شمار می آیند تا جایی که خودرویی همانند تندر 90 با اندک تولیدی که دارد و با ظاهر نه چندان مناسبش بیش از پیش جای خود را در دل مشتریان باز کرده است. کیفیت بالا در کنار مصرف پایین آن نقطه قوت آن شده است.

حتی رانا، پروژه سال های دور ایران خودرو هنوز راه به جایی نبرده و از سال آینده در محدوده قیمتی نزدیک به تندر 90 به بازار عرضه می شود. همین دلیل کافی است که حداکثر سرنوشتی بهتر از این خودرو یا سمند در انتظار آن نخواهد بود.

دنا، خودرویی که ایران خودرو امسال آن را رونمایی کرد هم قرار است از سال آینده به تولید انبوه برسد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان این خودرو همان سمند است با قالب جدید هر چند ایران خودرو این موضوع را به شدت رد کرده است.

همان بلایی که سر پیکان آمد می رفت که سایپا هم آن را تجربه کند.

مردم هم دیگر به پراید عادت کرده بودند اما این بار سایپا از تجربه ایران خودرو بهره کافی را برد و با تحول در کیفیت این محصول، تقاضای بازار را هم چنان برای آن ها حفظ کرد.

پروژه X100 این شرکت در همین راستا توانسته به خوبی مشتریان نسیم و صبای سابق را نگه دارد. پروژه ای که محصولاتش آنگونه که خریداران به آن اذعان دارند بسیار متفاوت تر از تولیدات قبلی و با کیفیتی به مراتب بهتر عرضه می شوند.

همه این ها باعث شده سایپا در هشت ماه امسال 18 درصد رشد تولید را تجربه کند درحالیکه ایران خودرو تنها 0.9 درصد تا اینگونه قطب خودروسازی خاورمیانه مغلوب همسایه خود شود.