چرا تا ۲۰ سال آینده جنگلی در ایران نخواهیم داشت؟

پژوهشگر محیط زیست گفت: جنگل‌های ایران حدود ۳۵۰ مترمربع و مراتع ۴۰۰ مترمربع درهرثانیه در حال از بین رفتن هستند و این روند نشان می‌دهد ایران تا بیست سال آینده جنگل نخواهد داشت.

کد خبر: ۴۷۲۲۸۷

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۱:۴۴

حمید طراوتی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص روز زمین اظهار کرد: از سال ۱۹۷۰ " دوم اردیبهشت " به نام روز زمین نام‌گذاری شده است. در طبیعت تعادل وجود دارد و بدون تعادل هیچ موجودی نمی‌تواند زنده بماند، مانند بدن انسان که اگر تعادل نباشد زنده نمی‌ماند زمین هم این گونه است.

وی افزود: در طبیعت نیروی باد، گرمای خورشید، سیل، زلزله، طوفان، جنگل و مراتع روی طبیعت تأثیر دارند. وقتی این اجزا از حد تعادل خود خارج می‌شوند شکل کره زمین را تغییر می‌دهند، مانند خلیج فارس که در ابتدا سکونتگاه بوده است ولی محققان می‌گویند بر اثر طوفان نوح به دریا تبدیل شده است. کویرهایی که به مرور زمان دریا شدند و برعکس و بسیار کوه‌هایی که در طول چندین سال شکل گرفتند.

این مترجم و مؤلف بیان کرد: اکنون عامل انسانی باعث تغییر زمین شده است. homo sapiens " به معنی انسان " از زمانی که پا بر روی کره زمین گذاشت اصل اساسی حیات کره زمین، فتوسنتز، را به اختصاص داده است.

طراوتی ادامه داد: گیاهان، نور خورشید و آب را می‌گیرند. co2 را جذب و اکسیژن و مواد غذایی شیرین مانند قند تولید می‌کنند، این ماده ساخته شده در طبیعت به عنوان غذا در سطح جهان شناخته شده است که پستانداران، حیوانات و انسان که بیشترین استفاده را از آن می‌کند. در ضمن انسان از پروتئین این حیوانات هم بهره می‌برد.

وی عنوان کرد: دانشمندان محیط زیست جهان در طی تحقیقاتی نشان دادند انسان چند در صد فتوسنتز موجود در طبیعت را به خود اختصاص داده است. گیاه کل غذای جهان است، بعضی از گیاهان کارایی بیشتری دارند مانند نیشکر که ۸ درصد انرژی خورشید را به قند تبدیل می‌کند.

این کارشناس و پژوهشگر محیط زیست گفت: در طی تحقیقات زیاد به این نتیجه رسیده‌اند که بشر حدود ۵۱ درصد انرژی خورشید را به صورت مستقیم و غیر مستقیم به گونه‌های متفاوت مصرف می‌کند این نشان می‌دهد زیستگاه و مواد غذایی حیات وحش کم و موجب از بین رفتن آن‌ها شده است.

طراوتی ادامه داد: اکنون نسل حیوانات بزرگ مانند دایناسورها، خرس‌های قهوه‌ای و… از بین رفته‌اند. البته در دریاها هنوز ماهی‌های بزرگ مانند نهنگ وجود دارد چون انسان به اندازه تصرف در خشکی هنوزت صرف به دریا نداشته است.

وی تصریح کرد: انسان فعلی کاربری زمین را تغییر داده است. از زمانی که انسان کشاورزی را فرا گرفت بیشتر مراتع و جنگل‌ها را از بین برد و خسارت زیادی به طبیعت وارد کرد. حدود۸ میلیارد هکتار جنگل در سطح جهان وجود دارد که بیشتر آن متعلق به کشور روسیه است و مقدار کمی در برزیل وجود دارد. حدود ۶ میلیون هکتار جنگل در سال، یعنی در هر دقیقه ده هکتار، از بین می‌رود.

رئیس شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی خراسان رضوی تاکید کرد: در ایران جنگل‌ها حدود ۳۵۰ مترمربع و مراتع ۴۰۰ مترمربع درهر ثانیه در حال از بین رفتن هستند. این روند نشان می‌دهد ایران تا بیست سال آینده جنگل نخواهد داشت.

وی افزود: جنگل سبزینه زمینی است که نور خورشید را جذب و اکسیژن تولید می‌کنند. انسان به جنگل‌ها صدمات جبران‌ناپذیری زده است. مراتع ۳۵ درصد کره زمین را تشکیل می‌دهند که در حال نابودی و در نتیجه موانع طبیعی برای مقابله با سیل از بین رفته است.

طراوتی عنوان کرد: جمعیت جهان در سال ۱۹۵۰ " ۲.۵ میلیارد نفر بوده است. از زمان پیدایش اولین انسان که توانست روی پای خود بایستد ۴ میلیون سال می‌گذرد که در طول این چند سال جمعیت رشد چندانی نداشته است. از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۹ یعنی حدود ۷۰ سال جمعیت به ۷.۳ میلیارد رسیده است یعنی رشد سه برابری جمعیت و ضربه بسیار شدید به زمین را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: آفریقا در سال ۱۹۵۰ "۱۵۰ میلیون نفر" جمعیت داشته است ولی اکنون یک میلیارد ۵۶۰ میلیون جمعیت دارد که بالاترین رشد جمعیت جهان و فقیرترین مردمان را دارد.

این پژوهشگر محیط زیست بیان کرد: رشد جمعیت عامل اصلی تخریب زمین است. این رشد نابهنجار جمعیت همچنان ادامه دارد به طوری‌که در سال" ۷۵ میلیون " نفر به جمعیت جهان اضافه می‌شود.

طراوتی خاطر نشان کرد: عامل مهم دیگر در تخریب زمین افزایش قدرت صنعت است. از سال ۱۹۷۰ میزان رشد اقتصادی یک سال جهان با میزان رشد اقتصادی تمام قرن ۱۹ به خصوص سی سال اخیر مساوی است. در طول سال‌های گذشته صنعت آی تی رشد عظیمی داشته است.

وی گفت: انریکو فرمی اولین کسی بود که آزمایش اتمی جهان را در آمریکا انجام داد. این آزمایش پسماند اتمی به جا گذاشت که این پسماند بسیار خطرناک بود. آمریکا متوجه خطر سرطان شد و جنبش پزشکان آمریکایی و هنرمندان مشهور برعلیه این هسته اتمی موجب به وجود آمدن قبرستان اتمی در نوادا آمریکا شد.

این نویسنده و مترجم ادامه داد: در این قبرستان حدود ۵۰۰ متر زمین حفرمی‌کنند؛ پسمانده‌های اتمی را در صندوق فلزی قرارمی‌دهند و تا ۵۰۰ متر بر روی آن بتن می‌ریزند. این پسماندها وارد دل زمین می‌کنند به مرور زمان این پسماندها از صندوق‌ها نفوذ پیدا می‌کنند و چه‌ها که با دل زمین خواهند کرد؟

طراوتی خاطر نشان کرد: نظام تولید ثروت و دارایی در جهان توانسته نظام ثروت را در یک جا و فقر را در جای دیگر ذخیره کند. نتیجه این کار این است که حدود یک در صد جهان دارایی اش معادل بقیه ۹۹ درصد جهان باشد. " ۸۵ نفر " در سطح جهان زندگی می‌کنند که به اندازه سه و نیم میلیارد از جمعیت جهان ثروت دارند. هم‌چنین شش بانک در جهان وجود دارد که چهار بانک آن در چین است که بالای ۴ تریلیون دلار سرمایه دارند و این‌ها اکثراً صاحبان عظیم نفت و گاز هستند.

وی ادامه داد: گازهای گلخانه‌ای برای زمین به شرط بالا بردن درجه حرارت از دو درجه بالاتر خسارت سنگین و جبران‌ناپذیری به زمین می‌زند. خوشبختانه هنوز اجازه تغییر در درجه حرارت گلخانه‌ها صادر نشده است.

این کارشناس محیط زیست گفت: در کشور ژاپن مؤسسه‌ای به نام ) " Asahi Glas" آساهی گلس ) وجود دارد که بر اساس نظریه سنجی‌های که از فعالان و کارشناسان محیط زیست انجام داده است ساعت آخر زمان زمین را ساعت ۱۱:۳۵ اعلام کرده‌اند. اوضاع زمین در شرایط بسیار نامطلوب و روند تخریب محیط زیست منفی است.

رئیس شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی خراسان رضوی تاکید کرد: کشورها، شرکت‌ها و موسسه‌ها هرگز حاضر نخواهند بود که از منافع مالی خود به خاطر به خطر افتادن زمین دست بکشند و ثروت و قدرت خود را از دست بدهند. خوشبختانه جنبش‌هایی در سراسر دنیا برای حفاظت از زمین ایجاد شده است که امیدواریم این جنبش‌ها بتوانند کاری انجام دهند. نقش فردی در سالم نگه داشتن زمین نقش بسیار بسزایی دارد.

طراوتی در خصوص مشهد و آلودگی‌های این شهر عنوان کرد: مشهد نسبت به شهرهای دیگر در زمینه پسماند جلوتر است. در این چند سال گذشته تفکیک زباله بسیار مؤثر بود ولی متأسفانه اکنون رها شده است. بهترین کار در زمینه جمع‌آوری درست پسماند آموزش تفکیک زباله است که شهرداری باید برای این کار سرمایه‌گذاری بیشتری انجام دهد.

این کارشناس محیط زیست گفت: مشکل بزرگ‌تر در شهر مشهد زباله صنعتی است که در رودخانه‌ها ریخته می‌شود. مردم در نزدیک این رودخانه‌ها کشاورزی می‌کنند و محصولات این زمین‌های کشاورزی وارد شهر مشهد و مورد مصرف مردم می‌شود که میزان آلودگی بسیار زیادی دارد. برای رفع این مشکل باید تصفیه‌خانه‌های این کارخانه‌ها نزدیک رودخانه‌ها راه اندازی شود.

وی عنوان کرد: رویکرد دولت در سال‌های گذشته به نسبت خوب بوده است و کارهای مفیدی مانند جلوگیری از تأسیس کارخانجات آب بند در داخل ممنوع شد و مسئله آموزش به کارکنان برای حفاظت از محیط زیست در دستور کار خود قرار داده‌اند. امیدواریم در سال جدید تلاش بیشتری برای حفاظت از زمین داشته باشند.

این کارشناس محیط زیست بیان کرد: بارندگی امسال این گونه بود که وقتی هوا گرم می‌شود به همان نسبت تبخیر بسیار زیاد و این امر باعث افزایش ابر به صورت عظیم است. این ابرها جذب مناطق سردتر می‌شود و برحسب جریانات آب‌وهوایی مسیر این ابرها به ایران بوده است که اگر آمادگی لازم وجود داشت می‌توانستیم از این نعمت استفاده بهتری داشته باشیم. امیدواریم این شرایط پیش آمده تجربه‌ای برای دولت باشد و همیشه آمادگی لازم برای مقابله با این بلایای طبیعی داشته باشند.