وقتی نفسم تنگ می‌شود ...

آمارها نشان می‌دهد حدود یك‌پنجم جمعیت كره زمین یعنی بیش از ۱.۵ میلیارد نفر در دنیا به یكی از آلرژی‌ها مبتلا هستند كه از این تعداد 334 میلیون نفر به آسم، 210 میلیون نفر به بیماری مزمن تنفسی و 400 میلیون نفر به رینیت آلرژی (‌آبریزش و گرفتگی بینی‌) مبتلا هستند.

کد خبر: ۴۷۵۴۸۸

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۵:۳۷

به همین جهت، مسؤولان نظام سلامت همه كشورها در روز جهانی آسم (اولین سه‌شنبه ماه می‌هر سال) برای شناختن این بیماری و درمان بهتر آن از طریق آگاه كردن مردم تلاش می‌كنند. ما هم به همین دليل در روز جهانی آسم و آلرژی پای صحبت‌های دكتر مریم محلوجی‌راد، فوق‌‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی نشسته‌ایم تا راه‌های مقابله با آسم و آلرژی را بهتر بشناسیم.

آسم یك بیماری التهابی، مزمن مجاری هوایی است كه خس‌خس، سرفه و تنگی نفس از نشانه‌های رایج آن محسوب می‌شود . اگر آسم را نوعی آلرژی تنفسی بدانیم باید 50 درصد جنبه ژنتیكی و 50 درصد عوامل محیطی را در آن موثر بدانیم.

البته بروز علائم این بیماری در كودكان، نوجوانان و جوانان شایع‌تر از سنین بالاتر است. از آنجا كه آسم، یك بیماری عفونی نیست، نمی‌توان آن را با آنتی‌‌بیوتیك درمان یا كنترل كرد و باید از روش‌های كنترلی دیگری برای درمان این بیماری بهره گرفت.

غذاها، شروع مسیر آلرژی
برای شروع آلرژی مسیر خاصی وجود دارد. معمولا اولین آلرژی‌ها، غذایی هستند كه در ماه‌های اولیه تولد یا با شروع غذای كمكی در كودك (گاهی هم با تظاهرات پوستی مثل كهیر) بروز پیدا می‌كنند . بررسی‌ها نشان داده كسانی كه مبتلا به آلرژی غذایی و پوستی (اگزما) هستند بیشتر در معرض ابتلا به آسم قرار دارند. همچنین كسانی كه آلرژی بینی (آبریزش و گرفتگی بینی) دارند بیشتر آسم می‌گیرند‌ و معمولا حدود 40 درصد این افراد مبتلا به آسم می‌شوند.

كوتاهی قد، به‌خاطر داروی آسم
باورهای اشتباه زیادی در ارتباط با داروهای استنشاقی آسم مبنی بر عوارض قلبی این داروها و نیز اثراتشان بر رشد قدی كودكان وجود دارد. در حالی كه این تصورات لزوما درست نیستند، چرا كه نه تنها عوارض داروهای استنشاقی بسیار كمتر از خوراكی است، بلكه عوارض این داروها نیز به‌ویژه اگر با عوارض كم یا متوسط استفاده شود بسیار ناچیز است. به بیان دیگر داروهای استنشاقی آسم اگر دوزشان بالا نباشد، عوارض قلبی یا اثرات منفی روی رشد قد بچه‌ها نخواهد داشت. به همین دلیل تاكید می‌شود داروهای درمان آسم فقط با دوز مورد تایید پزشك استفاده شود.
فقط در 5 تا 10 درصد موارد آسم‌های مقاوم به درمان، نیاز به مصرف دوزهای بالاتر دارند، اما پزشك برای پیشگیری از عوارض تست‌هایی را انجام می‌دهد و دوز داروها را تا حد امكان در حد تعادل نگه می‌دارد .

رژیم غذایی ضد آسم داریم؟
شكی وجود ندارد كه لزوما رژیم غذایی در تمام مبتلایان به آسم یا آلرژی یكسان نیست. اما كودكانی كه آلرژی دارند و آسم هم گرفته‌اند باید با انجام تست آلرژی از مصرف برخی غذاها پرهیز كنند . اما مشخص شده كه در بیشتر كودكان و نیز بزرگسالان، ارتباطی بین آسم و غذاهای خاص وجود ندارد، مگر مصرف داروهایی كه مواد نگهدارنده و رنگی دارند كه باعث تشدید علائم آسم می‌شود. همچنین مبتلایان باید رژیم غذایی سالم داشته و از مواد غذایی كارخانه‌ای، كنسرو، فست‌فود، سس‌ها و آبمیوه‌های كارخانه‌ای پرهیز كنند.

آسمی‌ها ورزش كنند
ورزش نه‌تنها مغایرتی با بیماری آسم ندارد، بلكه بسیار توصیه نیز می‌شود،‌ اما فردی كه آسم دارد باید بیماری‌اش كنترل‌شده باشد. البته این دسته بیماران در هوای سرد و آلوده نباید ورزش كرده، به‌علاوه باید در مصرف داروهایشان دقت كنند.

نباید‌های آسمی‌ها!
در مبتلایان به آلرژی نیز تست آلرژی باید انجام شود تا پزشك به فرد آموزش دهد كه از چه چیزهایی پرهیز كند. پرهیز از عوامل تحریك‌كننده محیطی در همه بیماران مبتلا به آسم و آلرژی یكسان است. آلودگی هوا، آلاینده‌های محیطی مثل دود كارخانه‌ها، دود سیگار، قلیان، اسپند، مواد شوینده و آرایشی، بوی غذای سرخ كردنی یا كباب كه روی زغال درست شود، محرك محسوب می‌شود .

آسم درمان قطعی دارد
آسم در بسیاری موارد درمان قطعی دارد، ولی در مواردی كه بیمار آسم آلرژیك دارد، باید هر چه زودتر درمان آغاز شود. این بیماران باید تست آلرژیك دهند و مشخص شود به چه عواملی حساسیت دارند‌. بر‌اساس نتایج این آزمایش‌ها بیمار طی سه تا پنج سال ایمونوتراپی می‌شود . مصرف منظم داروها در درمان آسم بسیار اهمیت دارد. البته هر دارویی عارضه خاص خودش را دارد، اما همیشه برای مصرف دارو، مضرات و فواید آن با هم مقایسه می‌شود. اگر فرد دارو استفاده نكند، ممكن است دچار حمله آسم شود كه با خطر مرگ و میر همراه است، ولی با مصرف دارو این خطر كاهش می‌یابد .

اگر هر فردی از دوران كودكی تغذیه مناسب و سالم از گروه میوه‌ها و سبزیجات -كه سرشار از آنتی‌اكسیدان هستند - داشته باشد، از مصرف فست‌فود‌ها پرهیز كرده، ورزش كند و مواجهه شدید با آلرژن‌ها نداشته باشد تا حد زیادی از بروز آسم جلوگیری می‌شود.

جام جم