شب یلدا را قربانی گرانی آجیل و میوه نکنیم

کد خبر: ۴۷۷۹۸

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۳۹۰ - ۱۶:۵۱

منور میرشجاعان:امسال بزرگان خانواده و افرادی که داوطلب شده اند تا طبق یک رسم دیرین میزبان میهمانان شب یلدا باشند با سر زدن به بازار و دیدن بر چسب قیمتهاشاید ته دل از این میزبانی پشیمان شوند !

سالهاست که از یاد برده ایم یلدا شبی به بلندای تمام دوستیها و مهربانیهاست. شبی به گرمی همدلیها و با هم بودنها است. شبی به دور از رنگ و ریا بر سر سفره صفا و صمیمیت است.
سالهاست که شب یلدایمان هم مانند بسیاری از آیینهای خوب پیشینیان، رنگ وبوی امروزی پیدا کرده و از اصالت و سادگی ذاتی خود دور شده است.
شب یلدا شبی به بلندای عمر زمین است و کودکان این دیار هر یک بارها و بارها آن را تجربه کرده اند. اما آیا تصویر اولین شب زمستان و بلندترین شب سال در ذهن همه آنان نقشی یکسان دارد؟
شب یلدا و کودکان دیروز

شب یلدای نیاکان ما فقط یک شب سرد زمستانی طولانی نبوده است؛ درکنارهم بودن و حتی خوردن هرچیزی در آن شب فلسفه ای برای خود داشته است و هریک نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی بوده است.

شب یلدا شبی بود که مادر بزرگ این کدبانوی دوراندیش از صندوقچه پستوی خانه اش تنقلاتی را که در طول سال تهیه کرده بود ساده و بی پیرایه بر روی کرسی همیشه گرم خانه اش می چید تا میهمانان با خوردن آن قوی شوند و در برابر سرما مقاوم باشند و پدربزرگ با یک بغل انار و هندوانه ای سرخ که از زیرزمین خانه می آورد، این شب را مزین می کرد، هندوانه خوردن هم دراین شب بی دلیل نبود و آنان بر این باور بودند که خوردن هندوانه بدن آنان را از سوز و سرمای زمستان حفظ می کند.

کودکان دیروز پستوی خاطراتشان پر است از زیباییها و با هم بودنهای شب یلدا، پر از فالهای حافظ که پدربزرگ برای بزرگترها می گرفت و پر از قصه هایی کهن که در آخرین لحظات این شب طولانی لالایی برای خواب کودکان می شد.

شب یلدا و کودکان امروز

اما مردمان امروز محصور در زندگی مدرن در پس دیوارهای بلند سعی می کنند دیکته ای بی غلط از روی دست گذشتگان بنویسند، اما مثل آنان ساده و بی پیرایش بودن را دیگر از یاد برده اند.

کودکان امروز زمزمه هایی از شب یلدا می شنوند و بزرگترها را در ضیافتهایی که بنام شب یلدا برپا می شود همراهی می کنند، در کاسه های کریستال آجیلهای گران قیمت را تند و با شتاب می خورند، به شیرینیها و شکلاتهای الوان ناخنک می زنند و با لذت تمام بر قاچهای هندوانه قرمز گاز می زنند، بدون آنکه بدانند چرا باید در این شب به میهمانی رفت و این قدر خوراکیهای مختلف را خورد‍!
البته بزرگترها نیز فلسفه این شب را فراموش کرده اند، آنها خیلی دیر به یاد می آورند که در تقویم فرهنگ ایران زمین سالیان درازی است که شبی به نام یلدا حک شده است و گاهی نیز اصلا به یاد نمی آورند.

اما بعضی از آدم بزرگهای این دوره و زمانه حواسشان خیلی جمع است، آنها از مدتها قبل انتظار رسیدن این شب را دارند، چون فرصت مغتنمی برای آنان است که دستی به سر و گوش قیمتها بکشند و در حد توانشان به قیمتهای میوه و آجیل صفایی بدهند!

امسال بزرگان خانواده و افرادی که داوطلب شده اند تا این رسم دیرین را زنده نگه دارند و میزبان میهمانان شب یلدا باشند با سر زدن به بازار شاید ته دل از این میزبانی پشیمان شوند وقتی با برچسبهای قیمتی همچون آجیل (بنا به کیفیت آن) کیلویی 10 تا 15 هزار تومان، انار ساوه کیلویی 2500 تومان، هندوانه کیلویی 750 تومان ( البته کیلویی 350تومانی آن هم کم وبیش پیدا می شد) روبه رو شوند.
اما نکته جالب توجه آن است که درست چند روز قبل رئیس اتحادیه میوه و سبزی‌فروشان اعلام کرده بودکه قیمت هندوانه نسبت به سال گذشته 50 درصد کاهش داشته به طوری‌که در حال حاضر هر کیلوگرم هندوانه دزفول 180 تومان و هندوانه میناب 400 تومان عرضه می‌شود.

حسین مهاجران عنوان کرده بود که به دلیل فراوانی هندوانه در واحدهای صنفی‌، هیچ نگرانی درخصوص افزایش قیمت این محصول در شب یلدا وجود ندارد‌! ولی قیمت انار شب چله در میادین حدود 2500 تومان و در مغازه‌ها حدود 3250 تومان خواهد بود کما اینکه احتمال بیشتر شدن نرخ آن نیز می‌رود.

به هر حال امروز هم بسیاری از خانواده ها با وجود تمام مشکلات اقتصادی خود را از برگزاری شب یلدا محروم نمی کنند و با خانواده گردهم می آیند، البته آنها به جای کرسی مادربزرگ به دور تلویزیون جمع می شوند، بزرگترهای خوش ذوق به جای فال حافظ آخرین اس ام اس های خنده دار را که اتفاقا چندتایی هم مربوط به شب یلدا است می خوانند و کودکان به جای شنیدن داستانهای زیبای شاهزاده و پریها با دهان باز و بی حوصله به بحثهای اقتصادی و سیاسی تکراری بزرگترها گوش می دهند تا به خواب بروند.

شب یلدا و کودکان فردا

اگر با همین رویه ای که پیش گرفته ایم به جلو برویم و آداب و رسوم فرهنگ اصیل ایرانی را که هریک سرشار از راز و رمزهای همدلی و همیاری است را فدای مسایلی متنابه امروزی همچون تجملات، مشکلات اقتصادی و مدرنیته شدن کنیم در دنیای فردای کودکان ما کلماتی همچون « شب یلدا»، « صله رحم»، «همدلی»و.... واژگانی ناآشنا خواهد بود.

پس در این شب یلدا با دلهایمان دور هم جمع شویم و کودکان فردا را با کودکان دیروز پیوند دهیم. داستانهایی از گذشته برایشان بخوانیم و زیبایی های همدلی و همراهی را که در دل تمامی آداب و رسوم ایرانی نهفته است، بر خاطرشان نقش کنیم تا این فرهنگ کهن همیشه زنده بماند!