آمریکن کانسروتیو:

چرا کشور کوچکی مانند قطر می‌تواند بزرگترین امید آمریکا برای رفع تنش با ایران باشد؟

وزیر خارجه قطر احتمالا در سفر خود به رهبران ایران اطمینان داده است که ‏اقدامات اخیر آمریکا نشانه آماده شدن آن ها برای جنگ نیست و آمریکا صرفا به ‏دنبال تقویت قدرت بازدارندگی خود در خلیج فارس است. حال این سوال مطرح ‏است که آیا آل ثانی می تواند رهبران ایران را قانع کند یا خیر. دکتر دوک آنتونی ‏در این ارتباط گفت: «محمد بن آل ثانی یکی از برجسته ترین دیپلمات های منطقه ‏است. او شاید نماینده یکی از قدرت های بزرگ خاورمیانه نباشد اما رهبران ایران ‏می دانند که او روابط نزدیکی با آمریکا دارد».‏

کد خبر: ۴۷۸۶۸۱

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۸:۴۱

مارک پری در نشریه آمریکن کانسروتیو نوشت: اخیرا شاهد پیچیده تر شدن جنگ 18 ساله آمریکا علیه تروریسم در منطقه ‏خاورمیانه بوده ایم. کشور کوچک قطر در کانون توجهات قرار گرفته، این کشور ‏میزبان پایگاه هوایی العدید است. در این پایگاه مقرهای ستاد فرماندهی مرکزی ‏آمریکا (سنتکام) و همچنین مهم ترین مرکز فرماندهی هوایی واشنگتن قرار دارند.‏

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: ارتش آمریکا وابستگی زیادی به قطر دارد. واشنگتن بدون پایگاه العدید مجبور ‏خواهد بود که مقرهای فرماندهی سنتکام را به کشور دیگری منتقل کند و پایگاه ‏هوایی دیگری را برای انجام عملیات های خود در افغانستان، عراق و سوریه پیدا ‏کند. خوب است بدانید که آمریکا تاکنون میلیاردها دلار برای ساخت و نگه داری ‏پایگاه العدید هزینه کرده است. ‏

یکی از مقامات رسمی نیروی هوایی در مصاحبه با ما گفت: «پایگاه العدید فقط یک ‏باند فرودگاه ساده نیست. العدید تنها نقطه ای در منطقه خلیج فارس است که می ‏توان بمب افکن های بی-52 را در آن مستقر کرد». اگرچه قطر از لحاظ نظامی ‏نقطه استراتژیکی برای ارتش آمریکا محسوب می شود، اما از لحاظ سیاسی ‏مشکلاتی برای واشنگتن ایجاد کرده است. ‏

از سوی دیگر، قطر چالش هایی در مقابل آمریکا ایجاد کرده است. دولت قطر از ‏جنبش مقاومت اسلامی حماس در غزه پشتیبانی می کند، روابط نزدیکی با رهبران ‏سازمان حزب الله و سازمان های مرتبط با اخوان المسلمین در منطقه دارد. علاوه ‏بر این، گروهی از نمایندگان طالبان در یکی از هتل های پنج ستاره قطر حضور ‏دارند. این کشور در بین معدود کشورهای منطقه است که رابطه خوبی با ایران ‏دارند. در واقع در صورتی که بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در خاورمیانه در قطر ‏نبود، دولت آمریکا فشار زیادی برای تغییر رفتار این کشور اعمال می کرد. همسایگان قطر و اسرائیل فشارهای زیادی برای تضعیف رابطه بین دوحه و ‏واشنگتن اعمال کرده اند. ‏

در ژوئن 2017 عربستان، امارات و کشورهای عربی دیگر روابط دیپلماتیک خود با ‏قطر را قطع کردند و این کشور را تحت محاصره اقتصادی قرار دادند. آن ها ‏همچنین کمپینی را در واشنگتن برای تضعیف روابط بین واشنگتن و دوحه به راه ‏انداختند. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان رهبری این تلاش ها را بر عهده داشت. ‏این بحران دیپلماتیک باعث غافل گیر شدن دولت ترامپ شد و رکس تیلرسون، وزیر ‏خارجه سابق آمریکا تلاش کرد در این بحران میانجیگری کند. تلاش های تیلرسون ‏به شکست منجر شدند. عربستان و متحدانش نه تنها به محاصره اقتصادی قطر ادامه ‏دادند، بلکه کمپین ضد قطری خود را در داخل آمریکا تشدید کردند. ‏

عربستان و امارات تلاش کردند دولت آمریکا را برای تغییر مکان پایگاه العدید قانع ‏کنند. در این کمپین، گروهی از حامین قدرتمند اسرائیل در آمریکا و اندیشکده های ‏محافظه کار نیز مشارکت داشتند. به عنوان مثال می توان به بنیاد دفاع از ‏دموکراسی ها اشاره کرد. جاناتان چانزر، رئیس این بنیاد شخصا تلاش زیادی برای ‏خروج آمریکا از پایگاه العدید انجام داده است. چانزر در ژوئیه 2017 در جلسه ‏کمیته امور خارجی مجلس آمریکا گفت: «رهبران قطر دیدگاه متفاوتی در مورد ‏واقعیات منطقه دارند». او در ادامه چهار گزینه شامل کردستان عراق، بحرین، ‏امارات و اردن را برای ساخت پایگاه های جدید آمریکا ارائه کرد.‏

یکی از افسران ارشد ستاد سنتکام گفت که در سال 2018 و امسال فشارها برای ‏خروج آمریکا از پایگاه العدید شدت پیدا کردند. در اواسط ماه آوریل گروهی از ‏مذاکره کنندگان ارشد قطری برای بحث در مورد مسائل اقتصادی و همچنین ‏فشارهای عربستان به واشنگتن رفتند. مذاکرات در مورد پایگاه العدید به صورت ‏محرمانه انجام شد. یکی از مشاوران ارشد دولت در جریان این مذاکرات به قطری ‏ها هشدار داده بود که سعودی ها در حال فشار آوردن به دولت آمریکا برای خروج ‏از پایگاه العدید هستند و احتمال موفقیت آن ها نباید دست کم گرفته شود. ‏

اما ظاهرا این نگرانی ها بی مورد بودند. دولت آمریکا در نهایت به قطری ها اطمینان ‏داد که پایگاه العدید به کار خود ادامه خواهد داد. قطر در ژانویه سال 2018 با ‏گسترش این پایگاه موافقت کرده بود. دو طرف در ماه ژانویه توافقی را امضا کردند ‏که به موجب آن نیروی دریایی آمریکا می تواند از بندر حماد استفاده کند. دو طرف ‏در مذاکرات امسال بر روی تعهدات قبلی خود تاکید کرده بودند. ‏

کنت کاتزمان، یکی از کارشناسان برجسته خاورمیانه در مصاحبه با ما گفت: ‏‏«مطابق با شواهد موجود، دولت آمریکا به دنبال بازنگری در مورد روابط خود با قطر ‏نیست. آن ها هیچ برنامه ای برای جا به جا کردن پایگاه العدید ندارند».‏

در واقع، یکی از افسران ارشد سنتکام ادعا کرد که ارتش آمریکا گزینه های دیگر در ‏منطقه را مورد بررسی قرار داده بود. اما هیچ کدام از آن ها پیشنهادهای قطر را ارائه ‏نکرده بودند. توافق امنیتی آمریکا-قطر بهترین گزینه موجود برای ارتش آمریکا بود. ‏

آتنونی زینی، ژنرال بازنشسته و فرمانده سابق سنتکام نیز با این تصمیم موافقت و ‏تصریح کرده است: «من از همه جزئیات این توافق اطلاع ندارم. ولی جا به جا کردن ‏پایگاه نظامی العدید در قطر معقولانه به نظر نمی رسد».‏

در واقع کمپین ضد قطری در واشنگتن نه تنها به جا به جایی پایگاه العدید منجر ‏نشد، بلکه در این مدت شاهد افزایش همکاری های نظامی بین آمریکا و قطر بوده ‏ایم. دکتر دوک آنتونی، رئیس شورای ملی روابط آمریکا-اعراب در این ارتباط گفت: ‏‏«رابطه بین قطر و آمریکا مبتنی بر اعتماد دو جانبه است. در گذشته شاهد تلاش ‏هایی برای خروج آمریکا از العدید بوده ایم، اما این کمپین ضد قطری در نهایت ‏شکست خورد».‏

علاوه بر این، تلاش های عربستان و امارات برای منزوی و تسلیم کردن قطر نیز با ‏شکست روبرو شد. کنت کاتزمان در این ارتباط گفت: «ما باید در مورد عواقب ‏محاصره اقتصادی قطر واقع گرا باشیم. قطری ها برای دور زدن این محاصره ‏اقتصادی مجبور شدند مواد غذایی خود را وارد کنند. بخش بزرگی از این واردات ‏توسط ایران تامین می شود. قطر همچنین مجبور شد مسیر خطوط هوایی خود را ‏جا به جا کند تا در قلمرو هوایی عربستان و امارات قرار نگیرند. این محاصره ‏اقتصادی در واقع باعث تقویت روابط بین قطر و ایران شده است».‏

اما همه کارشناسان نگرش منفی نسبت به روابط دوستانه بین ایران و قطر ندارند. ‏برخی معتقدند که دوستی قطر با ایران می تواند از شروع یک جنگ جدید در ‏منطقه جلوگیری کند. روزهای اخیر شاهد افزایش تنش ها بین ایران و آمریکا بوده ‏ایم. محمد بن آل ثانی، وزیر خارجه قطر برای کاهش تنش ها در منطقه وارد تهران ‏شد. اما هنوز اطلاعاتی در مورد مذاکرات دو کشور در دسترس نیست. افسران ارشد ‏نیروی هوایی آمریکا معتقدند که استراتژی بازدارندگی آمریکا در خلیج فارس برای ‏رهبران ایران تهدید کننده به نظر می رسد. دولت ترامپ هفته گذشته تصمیم گرفت ‏تعدادی بمب افکن جدید به پایگاه العدید اعزام کند. یکی از ناوهای هواپیمابر آمریکا ‏نیز در حال سفر به خلیج فارس است.‏