والیبال ایران به این ۸ دلیل تا صدر جدول لیگ ملت‌ها اوج گرفت

همانگونه که شاهد هستیم، تیم ملی والیبال پر افتخارمان در هفته سوم لیگ ملتهای جهان در رده های بالای جدول 16 تیمی ‏قرار دارد و موفقیتهای چند ساله اخیر تیم ملی والیبال کشورمان، موجی از شادی و شور و شعف در میان آحاد مردم بوجود آورده ‏است. شاید این سوال برای فرد فرد ما ایرانیان علاقه مند به والیبال ایران پیش آمده باشد که چه شد که والیبال ما به اینجا ‏رسید؟ یا دلایل موفقیتهای امروز والیبال ما کدامند؟

کد خبر: ۴۸۳۳۶۰

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۵۲

هومن ستاره آسمان: همانگونه که شاهد هستیم، تیم ملی والیبال پر افتخارمان در هفته سوم لیگ ملتهای جهان در رده های بالای جدول 16 تیمی ‏قرار دارد و موفقیتهای چند ساله اخیر تیم ملی والیبال کشورمان، موجی از شادی و شور و شعف در میان آحاد مردم بوجود آورده ‏است. شاید این سوال برای فرد فرد ما ایرانیان علاقه مند به والیبال ایران پیش آمده باشد که چه شد که والیبال ما به اینجا ‏رسید؟ یا دلایل موفقیتهای امروز والیبال ما کدامند؟ شاهد هستیم که در محافل جمعی مختلف و گردهم آیی های خانوادگی، ‏دوستانه و کاری، مردم در خصوص دلایل این موفقیتها، نظراتی را ابراز و تلاش می نمایند تا این دستاوردهای غرور انگیز را ‏ریشه یابی و عوامل بوجود آورنده آن را از منظر خود معرفی نمایند. اگر چه منطقاً موفقیتهای هر فعالیت اجتماعی، ناشی از ‏مجموعه ای از عوامل ریز و درشت و آشکار و پنهان است، اما متاسفانه در خصوص عملکرد تیم ملی والیبال ایران، گاهاً این ‏مجموعه عوامل بصورت یک کل منسجم ساختاری نادیده گرفته شده و این ریشه یابی ها و شناسایی منحصر به چند عامل ‏آشکار از جمله زحمات دلسوزانه آقای یزدانی خرم، بکارگیری مربی پرافتخار والیبال جهان جناب خولیو ولاسکو کبیر و ‏نهایتاً درخشش جوانان شایسته ما شده است، در حالیکه منصفانه تر این است که از دریچه وسیعتری به ریشه این موفقیتها نگاه ‏شود. از طرف دیگر این احساسات و هیجانات تحسین برانگیز مردمی، موجب قیاس عملکرد تیم ملی والیبال با سایر ورزشهای ‏گروهی مفرح و پرطرفدار از جمله فوتبال و بسکتبال و هندبال گردیده و انتظارات بعضاً محیرالعقولی از این ورزشها بوجود آورده ‏است. لذا به عنوان یک مربی والیبال که والیبال را موشکافانه و فنی و تحلیلی و نه هیجانی دنبال می کند، در جهت تنویر ‏اذهان عمومی، مجموعه کلی تری از این عوامل را جهت استحضار مردم عزیز کشورمان معرفی می نمایم که امیدوارم مد نظر ‏قرار گیرد: ‏

‏1.‏ تغییرات ساختاری در شیوه برگزاری و امتیازگیری بازی والیبال: از حدود بیش از دو دهه قبل و با هدف ‏افزایش جذابیت بصری و تبلیغی و ورود منابع و سرمایه های مالی، تغییراتی ساختاری در نحوه اجرای بازی والیبال ‏صورت گرفت. واقعیت اینست که کارشناسان وقت فدراسیون جهانی والیبال بدرستی دریافته بودند که شیوه امتیاز ‏گیری سنتی رایج و چینش بازیکنان، توان بهبود جذابیت بصری و القای حس امیدواری به بازیکنان و حتی تماشاچیان ‏درون سالن برگزاری یا پشت گیرنده های تلویزیونی را ندارد و در صورت ادامه این وضعیت تا دهه های متوالی ‏والیبال در نزد اذهان ورزش دوستان جهان پیشرفت چندانی نخواهد کرد. لذا در اولین گام، فدراسیون جهانی والیبال ‏اقدام به تغییر شیوه امتیازگیری رایج از سقف 15 در هر ست به سقف 25 کنونی نمودند ضمن اینکه نحوه رالی و ‏جابجایی و انجام وظیفه بازیکنان و سرویس به شیوه جذاب امروزی تغییر کرد که با این کار، امید به کسب امتیازات ‏بالاتر را برای تیمهای ضعیفتر بیشتر و جذابیتهای فوق العاده ای را برای والیبال بوجود آورد، کما اینکه اولین جرقه ‏چنین امیدواری در قاره آسیا توسط تیم والیبال تایلند و در مقابل دو غول سنتی والیبال آسیا و جهان یعنی چین و ژاپن ‏در اواخر دهه 90 میلادی زده شد. به اذعان کارشناسان اهل فن، این عامل از جمله مهمترین اجزاء مجموعه عوامل ‏ریشه ای در موفقیت والیبال نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا است. ‏

2.‏ بهبود نسل و افزایش آمار استعدادهای بلند قامت برای ورزش والیبال: اگر چه شاید این عامل خیلی به ‏چشم نیاید، اما واقعیت این است که در نتیجه بهبود کیفیت زندگی، یافتن افراد مستعد و بلند قامت در میان نونهالان ‏و نوجوانان ایرانی به مراتب راحت تر شده است. نگارنده حدود 25 تا 30 سال پیش را بیاد می آورد که یافتن یک ‏نونهال 12 یا 13 ساله با قامت 150 تا 160 سانت یک استثنا و یا یافتن یک نوجوان 16 یا 17 ساله با قامت 185 تا ‏‏190 یک موهبت الهی بود و باید مدتهای مدیدی شاید سال جستجو می کردید. اما اکنون می توانید نوجوانان و ‏جوانان مستعد و کم سن و سال دارای قامتهای آرمانی حتی تا 190 یا 200 سانتی متر را به مراتب راحت تر در جامعه ‏شناسایی کنید. در قیاس با سایر کشورها، نگارنده از آنجائیکه چند سالی در کشور مالزی برای ادامه تحصیل اقامت و ‏فعالیت والیبالی داشته ام، شاهد بوده ام که یافتن افراد نوجوان 16 یا 17 ساله با قامتهای بالای 170 تا 180 تقریبا ‏یک استثناست و به همین دلیل نیز تیم های ملی آنها در همه رده ها دچار فقر قد و قامت بالاتر از 190 سانت می ‏باشد. وجود همین استعدادهای ناب و سرو قامت علاوه بر ایجاد انگیزه نزد مربیان باشگاهها و تیمهای ملی، فرصتی ‏استثنایی برای فدراسیون والیبال ایران جهت سازماندهی و سرمایه گذاری هر چه بیشتر بر روی استعدادهای کشف ‏شده و سازماندهی مربیان مستعد و جوان و یا حتی خارجی برای آموزش حرفه ای به این نوجوان و جوانان مستعد ‏بوجود آورده است. ‏

3.‏ استعدادیابی از سنین پایه: تا قبل از رخداد این تحولات شگرف و تزریق تفکرات تحول آفرین، جریان بازیکن ‏سازی در والیبال ایران بصورت خودجوش و غیر مدون و بدون برنامه و توسط باشگاهها و فقط برای مقاطع خاصی ‏صورت می پذیرفت. اما تغییر نگاه حاکم بر ورزش ایران از صرفاً پهلوانی به توامان پهلوانی و قهرمانی و همراهی با ‏موج جهانی گسترش والیبال به درون اقشار مختلف مردم، باعث شد تا جریان استعداد یابی و تربیت بازیکنان والیبال ‏بصورت مدون و مستمر بصورت یک نیاز و ضرورت مداوم از درون خانواده ها و مدارس آموزش و پرورش احساس ‏شود. در این راستا فدراسیون والیبال با تربیت نیمه ساختار یافته استعدادیابان نسبتاً جوان از میان بازیکنان شاخص ‏سالهای نه چندان دور نسبت به برگزاری دوره های متعدد استعدادیابی بصورت متمرکز در فدراسیون و نیمه متمرکز ‏در استانهای مستعد اقدام نماید که این اقدام صحیح و بموقع فرصتی شد تا صدها استعداد ناب در زمینه والیبال در ‏استانهای مختلف کشف و علاوه بر تامین تیمهای ملی در مقاطع مختلف، تیمهای باشگاهی نیز منتفع گردند. ‏

4.‏ بکارگیری مربیان سازنده و دلسوز برای والیبال پایه ایران: البته این موضوع به پیش از تصدی ریاست ‏فدراسیون والیبال توسط آقای یزدانی خرم بر می گردد که با بکارگیری مربیان سازنده توانا از جمله جناب ایوان ‏بوگاینکف، یدا... کارگر پیشه، یوتسا ست کوویچ و .... در سالیان دور و سازماندهی و انتخاب درست شماری از ‏نوجوانان مستعد آن زمان همچون سن سبیلی، جلوه، مظفری، عطایی و ..... تیم ملی نوجوانانی مقتدر تشکیل و در ‏مسابقات قهرمانی نوجوانان جهان، منجر به کسب مقام چهارم جهان برای اولین مرتبه گردید. با بررسی عملکرد ‏تیمهای ملی والیبال در سنوات اخیر می بینیم که اتخاذ این استراتژی صحیح استعدادیابی بصورت پایه و اختصاص ‏منابع مالی و انسانی و تشکیلاتی به زنجیره اقدامات آن، پایه گذار موفقیتهای تیمهای ملی نوجوانان، جوانان و ‏بزرگسالان در سنوات بعد شده و هنوز هم ادامه دارد. ‏

5.‏ پیاده سازی شیوه های جدید و پیشرفته تمرین و بدنسازی حرفه ای والیبال در تیمهای ملی و ‏باشگاهی: بدلیل اتخاذ سیاست درهای باز و ورود مربیان با دانش حرفه ای و سازنده به باشگاهها و همچنین ‏مرودات و تعاملات مثبت و فعال مربیان ایرانی با مربیان سرشناس خارجی و ارتباط با مجامع حرفه ای والیبال در ‏سطح جهان (بطور مثال انجمن مربیان حرفه ای والیبال امریکا)، شیوه های علمی و تمرینی پیشرفته ( مثلاً 101 ‏تمرین و تاکتیک حرفه ای والیبال) که بیشتر مبتنی بر شبیه سازی هر چه بیشتر بازی واقعی در تمرینات حرفه ای ‏باشگاهی و ملی است، الگو برداری و توسط مربیان به درون تمرینات تیمهای باشگاهی راه پیدا کرد. علاوه بر این ‏روشهای جدید بدنسازی اختصاصی والیبال نیز توسط مربیان شاخص بدنسازی فراگرفته و به باشگاههای والیبال ‏تزریق شد. از جمله چنین اقداماتی می توان به تلاشهای مربیان شناسنامه داری چون علی رضا معمری، محمد ‏پشنگ، مصطفی کارخانه، ایرج مظفری، دکتر نفر زاده، فرهاد داخم و ..... در الگوبرداری و پیاده سازی شیوه های ‏تمرینی جدید و حرفه ای والییال در تمرینات تیمهای باشگاهی مورد تصدی خود اشاره کرد.‏

6.‏ استقبال بالای مردم و انگیزه بالای جوانان مستعد در جهت تحقق آرزوهای خود: افزایش جذابیتهای ‏بصری و تبلیغی و ورد زبان شدن توانمندیهای اقتصادی و درآمدزایی و اشتغال در ورزش والیبال، خانواده های علاقه ‏مند ایرانی را به این تکاپو واداشت تا با حمایت و پشتیبانی مالی و فکری و سرمایه گذاری لازم برای فرزندان مستعد ‏خود، آنها را برای حضور و فعالیت در این ورزش ترغیب و تهییج نمایند. علاوه بر این، شنیدن اخبار موفقیت ستاره ‏های والیبال ایران در مسابقات برون مرزی و باشگاههای خارجی و جذب تعداد زیادی از آنها توسط باشگاههای ‏متمکن داخلی و خارجی و دریافت های مالی بسیار بالا، محرک های تاثیر گذاری در نوجوانان و جوانان ایرانی برای ‏تحقق آرزوهای خود بوجود آورده و باعث گسترش بیش از پیش این ورزش و استقبال بیش از پیش مردم از این ورزش ‏در ایران گردید.‏

7.‏ استفاده از خرد جمعی و نظرات سازنده اهالی والیبال تحت عنوان اتاق فکر والیبال ایران: این ‏موضوع در انتهای دوران صدارت آقای یزدانی خرم با حضور پیشکسوتان سرشناس والیبال ملی و در زمان تصدی ‏توسط دکتر داورزنی با حضور توامان پیشکسوتان استخوان خرد کرده و بازیکنان شاخص سالهای نه چندان دور ‏صورت گرفت و باعث شد علاوه بر ایجاد انگیزه نزد اهالی والیبال، ایده های بسیار خوبی جهت سازندگی مخازن ‏استعداد ناب والیبال و همفکری و هم افزایی بیشتر پدید آید و در نتیجه اتحاد فکری و تشریک مساعی بی نظیری ‏نزد اهالی والیبال در جهت اعتلای هر چه بیشتر والیبال ایران صورت گیرد. لازم به ذکر است که این تشریک مساعی ‏در درون هیئتهای والیبال استانی نیز بخوبی آشکار است. ‏

8.‏ بکارگیری مربیان و بازیکنان حرفه ای سرشناس و کلاس جهانی: در خصوص این عامل باید گفت که ‏حضور مربیان بین المللی شاخص و بادانش و تجربه گرانسنگ، در هر کشور و در هر مکانی و در هر ورزشی، فرصت ‏مناسبی برای سازمان و ساختار ورزش آن کشور جهت الگو برداری و استفاده از دانش و تجربیات چنین مربیان و ‏بازیکنانی با هزینه های پایینتر از اعزام مربیان جوان به کلاسهای آموزشی خارج از کشور است. در خصوص کشورمان ‏ایران، ضمن بکارگیری مربیان پایه و سازنده ای چون بوگاینکوف، ست کوویچ و ...، ورود و استخدام مربیان حرفه ای ‏چون پارک کی وون، زوران گائیچ، یوتسا ست کوویچ، خولیو ولاسکو، رائول لوزانو، اسلوبودان کواچ، ایگور کولاکوویچ ‏و ... باعث شد که علاوه بر استفاده از تجارب ذیقیمت و درخشان چنین مربیانی، انگیزه ای برای مربیان باانگیزه و ‏جاه طلب داخلی چون پیمان اکبری، بهروز عطایی، ایرج مظفری، مصطفی کارخانه، دکتر نفر زاده، جبار قچان نژاد، ‏مرحوم حسین معدنی و .... جهت نشان دادن تواناییهای حرفه ای خود به فدراسیون والیبال بمنظور تصدی احتمالی ‏تیمهای ملی بوجود آید. تا دو دهه قبل، مربیان والیبال رزومه دار خارجی، با اکراه برای کار به کشورمان می آمدند، اما ‏اکنون پس از حضور مربیان سرشناس مورد اشاره ما میتوانیم براحتی با نامهای بزرگی چون استفان آنتیگا، لوران تیلیه، ‏لورنزو برناردی، آندره آ آناستازی، ولادیمیر النکو، هیو مک کاچن، جان اسپاراو و .... پای میز مذاکره نشسته و بهترین ‏آنها را استخدام نماییم. مسلماً بکارگیری یک مربی طراز اول جهانی به مثابه کلاس جهانی آموزش تمرینات حرفه ‏ای والیبال خواهد بود. از طرف دیگر استخدام بازیکنان طراز اول جهان در تیمهای باشگاهی داخلی نیز انگیزه ‏مضاعفی برای بازیکنان طراز اول داخلی جهت رقابت و سرآمدی نسبت به این بازیکنان و بهبود عملکرد خود بوجود ‏خواهد آورد که به نوبه خود باعث بهبود اجرای مهارت آنها در عملکرد تیم ملی خواهد شد. مطمئناً بکارگیری بازیکنان ‏صرب، برزیل، لهستان و ... در باشگاههای برتر والیبال کشورمان در سالیان اخیر، تاثیر قابل ملاحظه ای در بهبود ‏عملکرد رقبای ایرانی آنها داشته است. ‏

در بیان موارد اشاره شده فوق، تلاش شده تا یک مجموعه کلی و کلان از عوامل موثر در دستاوردهای شگرف والیبال ایران ‏بعنوان ورزش گروهی و موفق فعلی ایران معرفی گردد. هرچند از صرف فعل خواستن و بهبود مهارتهای بازیکنان زحمتکش تیم ‏ملی بویژه در دریافت و سرویس هم نمیتوان گذشت و در مقال دیگری باید به آن پرداخت. لازم به ذکر است که در کنار نقات ‏قوت مورد اشاره فوق که باعث ایجاد فرصت سرآمدی و پیشرفت و معرفی آن بعنوان ورزش موفق اول ایران شده، نقاط ضعفی ‏نیز وجود دارند که در صورت عدم توجه، تهدیدهای بالقوه ای برای این سرآمدی بوجود خواهند آورد که در صورت استقبال و ‏تمایل اهالی والیبال، در نوشتاری جداگانه به آنها پرداخته خواهد شد. ‏