تحلیل «فارین پالیسی» از تحولات اخیر در منطقه؛

ترامپ و اطرافیانش چگونه خطر جنگ با ایران را افزایش داده اند؟

در هفته های اخیر شاهد افزایش تنش ها در خاورمیانه بوده ایم. روز پنج شنبه دو ‏نفت کش ژاپنی و نروژی در نزدیکی دریای عمان مورد حمله قرار گرفتند. ادعا شده که تهران ‏احتمالا عامل اصلی حمله به این نفت کش ها بوده است. اما این موضوع باید مورد ‏توجه قرار گیرد که این حملات نتیجه مستقیم کمپین فشار حداکثری واشنگتن ‏علیه تهران هستند.

کد خبر: ۴۸۳۴۷۰

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۲

ایلان گلدنبرگ در فارین پالیسی ‏نوشت: در هفته های اخیر شاهد افزایش تنش ها در خاورمیانه بوده ایم. روز پنج شنبه دو ‏نفت کش ژاپنی و نروژی در نزدیکی دریای عمان مورد حمله قرار گرفتند. ادعا شده که تهران ‏احتمالا عامل اصلی حمله به این نفت کش ها بوده است. اما این موضوع باید مورد ‏توجه قرار گیرد که این حملات نتیجه مستقیم کمپین فشار حداکثری واشنگتن ‏علیه تهران هستند. مقامات آمریکایی هدف از تشدید فشارها علیه تهران را ‏بازگرداندن رهبران ایران به پای میز مذاکره عنوان کرده اند. اما این استراتژی ‏آمریکا در حال سوق دادن دو کشور به سمت درگیری نظامی است. ‏

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: البته ما هیچ وقت نمی توانیم به ادعاهای دولت ترامپ اعتماد کنیم. علاوه بر این، ‏بدون شک برخی از مشاوران جنگ طلب ترامپ در ماه های اخیر در مورد تهدیدات ‏ایران اغراق کرده اند. اما شواهد موجود نشان می دهند که به احتمال زیاد ایران ‏عامل اصلی حملات علیه نفت کش های ژاپنی و نروژی بوده است. ایران سابقه ‏طولانی در انجام چنین عملیات هایی دارد. ماه گذشته نیز چهار نفت کش در ‏نزدیکی سواحل امارات مورد هدف قرار گرفته بودند. ‏

این ‏واقعیت نیز نباید نادیده گرفته شود که تنش های اخیر در منطقه ناشی از تشدید ‏فشارهای واشنگتن علیه ایران بوده اند. دولت ترامپ سال گذشته از توافق ‏هسته ای برجام خارج شد و تحریم های اقتصادی دوباره بازگردانده شدند. در این ‏مدت بخش های بانکداری و نفت ایران مورد هدف قرار گرفته اند. ایران در طول ‏سال گذشته تلاش کرد نسبت به توافق برجام متعهد باقی بماند. تهران همچنین به ‏دنبال منزوی کردن واشنگتن و جلب حمایت چین، روسیه و اتحادیه اروپا بوده ‏است. طرف های دیگر برجام شامل چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا و آلمان همچنان ‏از این توافق حمایت می کنند. اما ایران نمی تواند از مزایای اقتصادی توافق برجام ‏بهره ببرد، زیرا شرکت های خارجی حاضر به همکاری با این کشور نیستند. دولت ‏آمریکا هشدار داده است که همه شرکای تجاری ایران را مجازات خواهد کرد. به ‏همین خاطر دولت ترامپ تصور می کرد که می تواند فشارهای خود علیه ایران را ‏تشدید کند، بدون آنکه با اقدامات تلافی جویانه تهران مواجه شود. ‏

اما به نظر می رسد که صبر رهبران ایران تمام شده است. ماه گذشته واشنگتن ‏تصمیم گرفت که معافیت چندین کشور برای خرید نفت از ایران را لغو کند. دولت ‏ترامپ به دنبال صفر کردن صادرات نفتی ایران است. در نتیجه، در حال حاضر ‏ظاهرا ایران چیزی برای از دست دادن ندارد.

ماه گذشته جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ طی بیانیه ای تهدید آمیز اعلام ‏کرد که آمریکا تعدادی از تجهیزات نظامی خود را در واکنش به تهدیدات ایران به ‏منطقه اعزام خواهد کرد. دولت ترامپ اعلام کرد که به دنبال تقویت قدرت ‏بازدارندگی خود در منطقه است. اما این ادعای کاخ سفید مضحک به نظر می رسد. ‏تهران قبل از خروج آمریکا از توافق برجام دست به این اقدامات تحریک آمیز نزده ‏بود. در نتیجه، دولت ترامپ عامل اصلی شروع بحران اخیر در منطقه است. ‏

اما حملات اخیر درست زمانی رخ دادند که شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن برای ‏دیدار با رهبران ایران به تهران سفر کرده بود. هدف آبه کاهش تنش ها بین ‏ایران و آمریکا بود. اما نفت کش ژاپنی درست زمانی در نزدیکی دریای عمان مورد ‏هدف قرار گرفت که آقای آبه در حال ملاقات با رهبر ایران بود. به این ترتیب، به ‏نظر می رسد که در حال حاضر تندروها در ایران کنترل اوضاع را در دست گرفته ‏اند. ‏

روحانی و ظریف از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات سال 2016 و خروج ‏آمریکا از توافق برجام به شدت مورد انتقاد تندروهای ایران قرار گرفته اند. حسن ‏روحانی ماه گذشته به قدرت های جهانی هشدار داد که چنانچه مزایای اقتصادی ‏وعده داده شده به ایران در چارچوب توافق برجام را برآورده نکنند، تهران دوباره ‏غنی سازی اورانیوم در سطوح بالا را از سر خواهد گرفت. به نظر می رسد که روحانی و ظریف در ماه های اخیر خواستار پیروی از یک رویکرد محتاطانه بوده اند. ‏اما حوادث اخیر در خلیج فارس نشان می دهند که شاید عناصر ‏تندرو تصمیم گرفته اند که از یک رویکرد تهاجمی تر برای مقابله با ‏واشنگتن پیروی کنند. بدون شک اتخاذ چنین استراتژی‌ای احتمال وقوع جنگ در ‏منطقه را افزایش خواهد داد. ‏

شینزو آبه با تشویق دونالد ترامپ به ایران سفر کرد. ترامپ در هفته ‏های اخیر بارها تاکید کرده بود که مذاکره مستقیم با رهبران ایران را ترجیح ‏می دهد. اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند که افرادی همچون مایک پمپئو و ‏جان بولتون از گفت و گوی مستقیم بین ترامپ و رهبران ایران حمایت نمی ‏کنند. به همین خاطر در حال حاضر کشورهای ثالث همچون ژاپن به عنوان ‏بهترین گزینه برای ایجاد یک کانال دیپلماتیک بین دو کشور در نظر گرفته ‏می شوند. باید این موضوع را یادآوری کنیم که ترامپ سال گذشته با تشویق ‏رهبران کره جنوبی تصمیم گرفت که به طور مستقیم با کره شمالی مذاکره ‏کند. در نتیجه، شینزو آبه نیز می توانست نقش مشابهی را بین تهران و ‏واشنگتن ایفا کند. اما سفر آبه هیچ نتیجه ای به دنبال نداشت.‏

مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا در بیانیه خود بعد از حملات روز پنجشنبه خواستار ‏تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل شد. او تاکید کرد که آمریکا برنامه ای ‏برای انجام اقدام نظامی علیه ایران ندارد. اما شکی وجود ندارد که در روزهای آینده ‏برخی مقامات آمریکایی در دولت ترامپ خواستار برخورد شدیدتر با تهران خواهند ‏شد. آمریکا در سال 2017 حملات محدودی را علیه مواضع بشار اسد در سوریه ‏انجام داده بود. این احتمال وجود دارد که واشنگتن همین رویکرد را در قبال تهران ‏پیاده سازی کند و تاسیسات نظامی ایران در خلیج فارس را مورد هدف قرار دهد.‏

اما حتی حملات محدود علیه مراکز نظامی ایران نیز می تواند به یک جنگ تمام ‏عیار در منطقه منجر شود. ایران بر خلاف رژیم بشار اسد توانایی زیادی برای ‏واکنش نشان دادن به حملات احتمالی نیروهای آمریکایی خواهد داشت. آن ها می ‏توانند به سربازان آمریکایی در منطقه حمله کنند یا پایگاه های آمریکا در منطقه را ‏با موشک های بالستیک هدف قرار دهند. به همین خاطر خطر تشدید درگیری در ‏منطقه افزایش پیدا خواهد کرد. ترامپ باید مراقب باشد که دوباره کشورش را ‏درگیر یک جنگ بلند مدت در منطقه نکند. ‏