روایت اعتمادالسلطنه از حاجی سیاح «پدرسوخته»

اعتمادالسلطنه، وزیر انطباعات ناصرالدین‌شاه، در یادداشت‌های روزانه خود آورده است: عصری حاجی سیاح محلاتی پدرسوخته بابی که با خواجه‌ها رفیق شده به حضور آمد. خداد حفظ کند دولت ایران [را] که من‌بعد در زیر سلطنت و حکمرانی خواجه‌ها خواهد بود. مزاج بی‌قوت، دندان علیل، اشتها کم! پناه بر خدا از زندگی ماها، خست به درجه کمال و تغییرات بی‌اندازه! سبحان‌الله مالک‌الموت.

کد خبر: ۴۸۵۳۹۴

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۸ - ۲۳:۰۶

پس از انتشار خاطرات روزانه آیت الله هاشمی رفسنجانی، «انتخاب» قصد دارد این بار بخش های گزیده ای از خاطرات دیگر شخصیت های مهم و تاثیرگذار کشور را روزانه، مرور و منتشر کند.

انتخاب: اعتمادالسلطنه، وزیر انطباعات ناصرالدین‌شاه، در یادداشت‌های روزانه خود آورده است:

شنبه ۴ تیرماه ۱۲۶۰ خورشیدی/ ۲۷ رجب ۱۲۹۸ قمری

صبح زود حاجی خانم بدون اطلاع و خبر غفلت سوار شده شمیران رفته بودند. خیلی اسباب حیرت و تعجب شد، چون درشکه مرا برده بودند. سواره به سلطنت‌آباد رفتم. امروز شاه وزرا را احضار فرمودند که با آن‌ها وداع کرده فرمایشات لازمه را بفرمایند که سفر بروند. الی عصر متصل فرمایشات می‌فرمودند.

عصری حاجی سیاح محلاتی پدرسوخته بابی که با خواجه‌ها رفیق شده به حضور آمد. خداد حفظ کند دولت ایران [را] که من‌بعد در زیر سلطنت و حکمرانی خواجه‌ها خواهد بود. مزاج بی‌قوت، دندان علیل، اشتها کم! پناه بر خدا از زندگی ماها، خست به درجه کمال و تغییرات بی‌اندازه! سبحان‌الله مالک‌الموت.

خلاصه با محقق یک ساعت به غروب مانده شهر آمدم. جمعی منزل منتظر من بودند. من‌جمله ادیب‌الممالک بود که شرح حال شیخی‌ها را آورده بود، در کتاب نوشته شود. ولیعهد مرا در سلطنت‌آباد احضار کرده بودند که شب ساعت دو باغ ایلخانی بروم، رفتم. فرمایشات خودشان یعنی مشاوره خودشان را فرمودند. شب را الحمدالله زنده هستم.

روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، با مقدمه و فهارس ایرج افشار، تهران: امیرکبیر، چاپ دوم، آذرماه ۱۳۵۰، ص ۸۷.