تهران پس از زلزله چه خواهد شد؟ / نمودار

کد خبر: ۴۸۵۵۴

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۰ - ۱۵:۲۸

زلزله بيش از 342 ميليارد تومان خسارت سنگين به پايتخت وارد مي‌كند

به گزارش انتخاب به نقل از تهران امروز، در صورتي كه يك زلزله 8 ريشتري در گسل شمالي تهران ايجاد شود با شدت 9 درجه مركالي تمامي مناطق شمالي تهران تخريب خواهد شد و اگر چنين زلزله‌اي در گسل جنوبي تهران با شدت 8 درجه مركالي ايجاد شود آدم و سازه‌اي در تهران باقي نخواهد ماند

«زلزلــــــــــه قابـل پيش‌بيني‌نيست.»اين نخستين جمله‌اي است كه بهرام عكاشه متخصص برجسته‌ زلزله‌شناسي و زمين‌شناسي در كشور عنوان مي‌كند و مي‌گويد: «در هر صورت پايتخت آبستن حوادثي است كه نمي‌توان بطور دقيق در خصوص زمان وقوع آن پيش‌بيني كرد.اما زلزله پديده‌اي است كه دائم در تاريخ تكرار مي‌شود.»

براساس مطالعات انجام شده توسط متخصصان ژاپني و ايراني چنانچه زلزله 2/ 7 ريشتري درگسل‌هاي شمال تهران در منطقه شميرانان و گسل‌هاي جنوب تهران در منطقه شهرري به وقوع بپيوندند حداقل 5 /1 ميليون نفر فوت مي‌شوند و معادل همين ميزان هم مجروح و زخمي و 5 /1 نفر ديگر هم آواره و بي‌خانمان مي‌شوند.»

دراين تحقيقات كه به صورت مشترك توسط متخصصان زلزله و زمين‌شناسي ژاپني و ايراني انجام شده است، تمامي محاسبات دقيق بوده و عوامل مختلفي مانند جمعيت شهر،جنس زمين، نبود مكان‌هايي براي امداد،‌وجود معابر تنگ و بافت فرسوده نيز در اين مطالعات در نظر گرفته شده است و تمامي نتايج اين محاسبات تخريب‌هاي تخمين زده شده را به صورت دقيق مشخص مي‌كند.بهرام عكاشه تاكيد مي‌كند: «بايد به اين مسئله توجه داشته باشيم كه شهر تهران با وجود اقداماتي كه درخصوص كاهش خطرپذيري آن انجام شده است، باز هم آسيب‌پذير بوده به عنوان مثال همچنان در تهران 40 درصد بافت فرسوده وجود دارد كه همين مسئله باعث خواهد شد در صورت وقوع زلزله خرابي‌هاي زيادي به همراه داشته باشد.»

او در عين حال تاكيد مي‌كند: «به عنوان مثال 80 درصد بيمارستان‌هايي كه در پايتخت قرار دارند، فرسوده هستند در نتيجه شما چگونه انتظار داريد در صورت وقوع زلزله مراكز درماني ما بتوانند خدمات درماني به حادثه ديدگان ارائه دهند؟ و يا در حال حاضر در تهران 740 هزار علمك گاز و همچنين 11 هزار كيلومتر لوله‌گشي گاز وجود دارد كه تمامي اين مسائل با وقوع زلزله تخريب‌هاي زيادي را به بار خواهد آورد.»برآوردهاي كارشناسان و متخصصان بين‌المللي و ايراني نشان مي‌دهد وجود تمامي اين مسائل كه مانند بمب ساعتي در زمان وقوع زلزله عمل خواهند كرد باعث خواهد شد تا در صورتي كه يك زلزله 8 ريشتري در گسل شمالي تهران ايجاد شود با شدت 9 درجه مركالي تمامي مناطق شمالي تهران تخريب خواهد شد و اگر چنين زلزله‌اي در گسل جنوبي تهران با شدت 8 درجه مركالي ايجاد شود آدم و سازه‌اي در تهران باقي نخواهد ماند.

زماني كه زلزله بم به وقوع پيوست، حجم بالاي خسارات جاني و مالي باعث شد تا مسئولان به فكر ايجاد سازماني براي مديريت بحران در سطح كشور و البته تهران شوند اما به دليل گستردگي‌اي كه تهران به عنوان پايتخت كشور داشت سازمان‌دهي مديريت بحران شهر تهران برعهده مديريت شهري قرار گرفت.

در بررسي‌هاي اوليه وجود بافت فرسوده، نامناسب بودن معابر و عدم به هم پيوستگي شبكه بزرگراهي پايتخت مهم‌ترين عوامل مخربي بود كه در زمان وقوع بحران در اين كلانشهر به دست آمد در نتيجه برنامه‌ريزي براي بهسازي كالبد شهري از اولويت‌هاي شهرداري تهران قرار گرفت.بهرام عكاشه، متخصص زمين‌شناسي در خصوص اقداماتي كه شهرداري تهران انجام داده به روزنامه تهران امروز مي‌گويد: «شهرداري تهران در چند سال اخير حركت‌هاي خوبي را براي مديريت بحران در پايتخت انجام داده است اما با شرايط فعلي تهران با ترافيك سنگيني كه دارد و در برخي از ساعات تمامي بزرگراه‌ها و معابر آن بسته مي‌شود زياد نمي‌توان انتظار داشت در صورت وقوع زلزله گروه‌هاي امداد و نجات سريع بتوانند به وظايف خود عمل كنند.»

او با اشاره به بافت فرسوده‌اي كه در تهران وجود دارد نيز به اين مسئله تاكيد مي‌كند: «مقاوم‌سازي تهران حداقل به 50 سال زمان نياز دارد. تهران در اين 200 سال به گونه‌اي ساخته شده است كه به هيچ وجه با بهسازي بافت فرسوده آن نمي‌توان جلوي فاجعه يك زلزله 7 تا 8 ريشتري را گرفت.»

عكاشه با اشاره به اقداماتي كه ژاپني‌ها بعد از وقوع زلزله سال 1923 انجام داده‌اند به روزنامه تهران امروز مي‌گويد: «زماني كه اين زلزله در توكيو به وقوع پيوست بعد از آن كارشناسان و مسئولان دولتي تصميم گرفتند اين شهر را بار ديگر بسازند و تمامي استانداردهاي عمراني و مقاوم‌سازي در مقابل زلزله در بازسازي اين شهر در ژاپن اجرا شد اما در تهران ظرف مدت چند سال نمي‌توان انتظار داشت كه تهران در مقابل زلزله مقاوم خواهد شد.» اين متخصص زلزله شناسي در ايران پيشنهاد مي‌دهد كه بهتر است جمعيت پايتخت كم شود تا جلوي فاجعه وقوع زلزله در اين كلانشهر گرفته شود. او مي‌گويد: «بهتر است تهران تنها پايتخت تجاري كشور باشد و سايرامكاناتي كه در اين شهر وجود دارد مانند دانشگاه‌ها بخش اداري و... به شهرهاي ديگر منتقل شود. از سوي ديگر دولت بايد جلوي مهاجرت به پايتخت را بگيرد تا در صورتي كه زلزله در اين كلانشهر اتفاق افتاد بهتر بتوان جلوي فاجعه انساني را گرفت.»

زلزله در تهران فاجعه به بار مي‌آورد

حسن بيادي،نايب رئيس شوراي اسلامي شهر تهران نيز با اشاره به اينکه شهر بم بعد از زلزله 8 سال پيش همچنان با معضل رو به رو است، به روزنامه تهران امروز مي‌گويد: «همه مي‌دانند زلزله در تهران فاجعه به بار مي‌آورد ولي هيچ‌کس به فکر بافت‌هاي فرسوده آن نيست.»

بيادي با اشاره به سالروز زلزله بم، يادآور مي‌شود: «متأسفانه با گذشت 8 سال از وقوع زلزله بم و به‌رغم اينکه همه ارگان‌ها دست به دست هم داده‌اند هنوز نتوانسته‌ايم به طور احسن ضايعاتي که آن حادثه ايجاد کرده بود را برطرف کنيم و اين شهر همچنان با معضل رو به رو است.»او ادامه مي‌دهد: «به رغم اينکه همه سازمان‌ها و نهادها مي‌دانند تهران از جمله شهرهايي است که موضوع بافت‌هاي فرسوده در آن يک خطر جدي محسوب مي‌شود و با کوچکترين زلزله يک فاجعه رخ خواهد داد، هيچ‌کس به فکر بافت‌هاي فرسوده آن نيست.اين در حالي است که برطرف کردن معضل بافت‌هاي فرسوده يک پارامتري نيست که بگوييم کدام ارگان مقصر است و مجموعه مديريت شهري و مجموعه 3 قوا بايد دست به دست هم بدهند و با يک مديريت يکپارچه در رفع معضلات بافت‌هاي فرسوده اقدام کنند.اما در اين بين به دليل عدم نظارت سازمان نظام مهندسي و استاندارد نبودن مصالح، ساختمان‌هايي که عمر چنداني از آنها نمي‌گذرد نيز در آينده‌اي نزديک به بافت‌هاي فرسوده افزوده مي‌شوند.»

تهيه نقشه بحران مناطق 22 گانه تهران

بعد از وقوع زلزله در بم كه باعث به وجود آمدن خسارات فراواني در ‌اين شهرستان شد. مسئولان تصميم به‌ايجاد سازماني به منظور برنامه‌ريزي براي پيشگيري و افزايش آمادگي در برابر سوانح در شهر تهران گرفتند. به‌اين منظور سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با بهره گيري از تجربيات نهادها و سازمان‌هاي مسئول در امر امداد رساني به‌اين شهرستان تشكيل شد و از آن زمان تاكنون پيشرفت‌هاي خوبي را در زمينه آماده‌سازي تهران در برابر حوادث و بلايا به دست آورده است.

تهيه و تدوين نقشه‌هاي بحران در محلات از مهم‌ترين گام‌هايي است كه‌اين سازمان در سال‌هاي اخير به منظور آمادگي هر چه بيشتر پايتخت در برابر حوادث طبيعي از جمله زلزله تهيه كرده است. عبدالله مظفري، ‌معاون پيشگيري و كاهش خطر پذيري ستاد پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران درباره احتمال وقوع زلزله در تهران، نقاط حادثه‌خيز و ميزان خسارات احتمالي به پايتخت در صورت وقوع زلزله، به روزنامه تهران امروز مي‌گويد: «يكي از كارهاي خوبي كه در سازمان صورت گرفته تهيه نقشه مديريت بحران محلات شهر تهران است كه‌اين كار براي اولين‌بار در كشور انجام گرفته است.

اين نقشه 70 لايه اطلاعاتي را شامل مي‌شود. ظرفيت‌هاي مراكز بحران زدا مثل بيمارستان‌ها، مدارس و مساجد، ظرفيت‌هاي محل‌هاي بحران زا مثل پمپ‌بنزين‌ها، سايت‌هاي نگهداري و فروش مواد شيميايي، محل‌هاي لايه‌هاي شريان‌هاي حياتي مثل محل عبور لوله‌هاي آب و گاز و قنات‌ها و... مشخص شده كه تا زمان حاضر 33 درصد از كل كار حاضر شده و تا پيش از 20مهر كه روز ملي كاهش بلاياي طبيعي است 100درصد نقشه‌هاي مديريت بحران محلات تهران تكميل و در اختيار شهروندان قرار مي‌گيرد.» او درباره جزئيات اين نقشه مي‌گويد: اين نقشه‌ها براي هر 374 محله تهران به صورت مجزا تهيه شده است.

نمودار خسارات جانی و مالی بعد از زلزله در تهران