گزارش نیویورکر از اوج گیری تنش ها در خلیج فارس؛

ایران و آمریکا گرفتار در چرخه ای خطرناک

دولت ترامپ ایران را مقصر اصلی افزایش تنش ها در خلیج فارس می داند. در ماه های گذشته شش نفت کش تجاری در نزدیکی خلیج عمان مورد هدف قرار گرفته بودند. ایران همچنین در تاریخ 20 ژوئن یک پهپاد آمریکایی را با موشک زمین به هوا سرنگون کرد. تهران گفت که پهپاد جاسوسی هاوک بر فراز قلمرو هوایی ایران در حال پرواز بوده است. ظاهرا آقای ترامپ در ابتدا با انجام یک حمله انتقام جویانه در واکنش به سرنگونی پهپاد آمریکا موافقت کرده بود. اما در نهایت از تصمیم خود منصرف شد.

کد خبر: ۴۹۰۹۳۰

تاریخ: ۰۱ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۶:۰۰

رابین رایت در نیویورکر نوشت: از اوایل ماه مه شاهد افزایش تنش بین آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بوده ایم. دو کشور دوباره در چرخه ای از اقدامات خشونت آمیز گرفتار شده اند. نیروی دریایی آمریکا روز پنج شنبه یک پهپاد ایرانی را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرد. آقای ترامپ بعد از این حادثه گفت: «ایران همچنان به اقدامات تحریک آمیز خود علیه نفت کش ها و کشتی های حاضر در آب های بین المللی خلیج فارس را ادامه می دهد. آمریکا حق دارد که از نیروها و منافع خود در منطقه دفاع کند. ما از ملت های جهان درخواست می کنیم که تلاش های ایران برای ایجاد اختلال در تجارت جهانی و آزادی عبور و مرور را محکوم کنند». گفتنی است، تقریبا یک سوم نفت دنیا از طریق تنگه هرمز تجارت می شود.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: روز جمعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که یک نفت کش تجاری با پرچم بریتانیا را در خلیج فارس توقیف کرده است. مقامات ایرانی می گویند که این نفت کش قوانین بین المللی دریانوردی را نقض کرده بود. مالک کشتی گفت که موفق به برقراری تماس با شرکت استنا ایمپرو نشده است و خدمه نفت کش توسط تعدادی کشتی و یک بالگرد محاصره شده اند. اما بحران اخیر در تاریخ 4 ژوئن شروع شد. نیروهای بریتانیایی یک نفت کش ایرانی را در تنگه جبل الطارق توقیف کردند. بریتانیا ادعا کرد که نفت کش گریس 1 بر خلاف تحریم های اتحادیه اروپا در حال انتقال نفت به سوریه بوده است. روز جمعه دادگاهی در جبل الطارق اعلام کرد که نفت کش ایرانی باید برای سی روز دیگر در کنترل نیروهای بریتانیایی بماند. حوادث اخیر باعث تشدید تنش بین ایران و غرب شده اند و تهدیدی برای آزادی عبور و مرور نفت کش های تجاری در تنگه هرمز محسوب می شوند. بریتانیا بر خلاف آمریکا تاکنون به توافق هسته ای برجام پایبند مانده است و تلاش می کند به ایران برای دور زدن این تحریم ها کمک کند. آقای ترامپ روز جمعه بعد از انتشار خبر توقیف نفت کش بریتانیایی در خلیج فارس گفت: «ایران چیزی جز دردسر برای ما نیست. همه حرف های من در مورد ایران درست بودند».

اما مقامات ایرانی معتقدند که خروج ترامپ از توافق تاریخی برجام در سال 2015 عامل اصلی بحران کنونی بوده است. این توافق در سال 2015 بعد از دو سال مذاکره مداوم بین تهران و قدرت های جهانی امضا شد. ترامپ در ماه نوامبر دوباره تحریم های اقتصادی را علیه ایران اعمال کرد. دولت ترامپ قول داده است که صادرات نفت ایران را به صفر برساند. ترامپ به دنبال بازگرداندن ایران به میر مذاکره است. او معتقد است که در توافق جدید باید مسائل دیگر از جمله حمایت تهران از گروه های شبه نظامی، برنامه موشکی و حقوق بشر نیز شامل شود. اما استراتژی آقای ترامپ تاکنون به تسلیم ایران منجر نشده است.

هم زمان با تشدید تنش ها، بازیگران کلیدی در تهران و واشنگتن تلاش می کنند که از بروز جنگ در منطقه پرهیز کنند. مطابق با گزارش پلیتیکو، این هفته آقای ترامپ با پیشنهاد آقای رند پال، سناتور جمهوری خواه برای دیدار با جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در نیویورک موافقت کرده است. آقای ترامپ تلاش کرده است که افکار خطرناک برخی نزدیکان خود از جمله جان بولتون، مشاور امنیت ملی را کنترل کند. آقای بولتون در گذشته بارها خواستار تغییر نظام در ایران شده است. گفتنی است، ظریف تحصیل کرده آمریکا است و در سفرهای خود با مقامات کنونی و سابق آمریکایی دیدار می کند. او روز پنج شنبه تایید کرد که دوباره با اعضای کنگره دیدار خواهد کرد. البته او به نام این افراد اشاره نکرد. آقای ظریف همچنین از تصمیم ترامپ در ماه گذشته تقدیر کرد: «گمان می کنم که بعد از حادثه سرنگونی پهپاد آمریکا چند دقیقه تا جنگ فاصله داشتیم. رئیس جمهور آمریکا تصمیم عاقلانه ای گرفت. این موضوع ما را به آینده امیدوار می کند.»

آقای ظریف همچنین نقشه راهی برای پایان دادن به بن بست دیپلماتیک و شروع مذاکره پیشنهاد کرده است. ایران حاضر است که پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی را امضا کند. این پروتکل ابزارهای بیشتری را در اختیار ماموران آژانس قرار می دهد تا صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران را تایید کنند. علاوه بر این، راهی برای برطرف کردن نگرانی های آمریکا در مورد بندهای غروب در توافق برجام فراهم می شود. مطابق با این بندها، برخی محدودیت های مرتبط با غنی سازی در سال های آینده منقضی می شوند. آقای ظریف گفت که واشنگتن باید تحریم های اقتصادی علیه ایران را لغو کند.

اما پیشنهادات آقای ظریف دیگر نگرانی های آمریکا در مورد حمایت از جنبش ها، ایفای نقش در کشورهای همسایه، آزمایش های موشکی و حقوق بشر را بی پاسخ می گذارد. ترامپ برای تعامل با ایران باید راهی برای کاهش تنش ها و شکستن چرخه کنونی پیدا کند. آقای ظریف اخیرا گفته بود: «ما تاریخچه طولانی‌ای داریم. کشور ما مدت ها بعد از رفتن آقای ترامپ به حیات خود ادامه خواهد داد».