محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه در گفتگو با «انتخاب» بررسی کرد؛

سرانجام میانجیگری مکرون چه خواهد شد؟ / مذاکرات میان ایران و آمریکا فی‌النفسه مهم نیست؛ آنچه اهمیت دارد، دستور کار مذاکرات است / هر اندازه ناامنی در خاورمیانه افزایش پیدا کند، گرایش اروپایی‌ها به سمت واشنگتن بیشتر خواهد شد

قاسم محبعلی، مدیر کل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه بر این اعتقاد است که هر گونه اقدام دیپلماتیک که در مسیر تنش‌زدایی در منطقه باشد و امکان تعامل با همسایگان را ایجاد کند و زمینه‌ساز صلح یا جلوگیری از جنگ باشد، باید در دستور کار سیاست خارجی کشورمان قرار بگیرد.

کد خبر: ۵۰۳۳۰۲

تاریخ: ۰۳ مهر ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۶

سرویس سیاسی «انتخاب»: قاسم محبعلی، کارشناس مسائل بین‌الملل و مدیر کل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه در ارتباط با دیدارهای حسن رئیس‌جمهور کشورمان با امانوئل مکرون، همتای فرانسوی خود و زمینه‌سازی احتمالی برای دیدار میان روسای جمهور آمریکا و ایران، بر این باور است که مساله را نباید مبهم و پیچیده مورد ارزیابی قرار داد. مساله بسیار روشن و شروط طرفین نیز مشخص است. این‌که  طرف ایرانی می‌گوید، آمریکایی‌ها به برجام برگردند یا قول حتمی برای لغو تحریم‌ها بدهند و این‌که طرف آمریکایی در مقابل می‌گوید، گفتگو باید بدون لغو تحریم‌ها و برجام انجام شود، مشخص است که برای هیچ یک از طرفین امکان عملی شدن ندارد. لذا این یک بن سیاسی بزرگ است که آمریکا حاضر نیست هیچ‌گونه امتیازی به ایران بدهد. حتی ترامپ برای ورود به مذاکره بر این باور است که تحریم‌ها باید بیشتر هم شوند.

وی در گفت و گو با خبرنگار «انتخاب»، تصریح کرد: « از طرف دیگر، علاوه بر آمریکایی‌ها، بیانیه اخیر سه کشور قطب اصلی قدرت اقتصادی و سیاسی اروپایی، در معرفی ایران به عنوان عامل اصلی حمله به تاسیسات نفتی آرامکو عربستان، نشان می‌دهد مواضع آن‌ها نیز در قبال ایران و برجام سخت‌تر شده است.»

مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه، افزود: «کاهش تعهدات برجامی ایران و ناامنی بیشتر در منطقه خاورمیانه، به عاملی برای ترغیب راهبرد سخت‌گیرانه در  برابر ایران منجر شد. از سوی دیگر، باید توجه داشت که اروپایی‌ها طرف مقابل مستقیم ایران نیستند و بیشتر نقش واسطه میان تهران و واشنگتن را دارند. اروپایی‌ها از حفظ برجام، کاهش تنش‌ها و درگیری‌ها حمایت می‌کنند و به همین دلیل در مسیر تنش‌زدایی حرکت و تلاش دارند امکان گفتگو میان ایران و آمریکا را مهیا کنند. واقعیت این است که هر اندازه ناامنی در خاورمیانه افزایش پیدا کند، گرایش اروپایی‌ها به سمت واشنگتن بیشتر خواهد شد.»

این کارشناس مسائل بین‌المللی در ادامه گفت: «برخی بر این تصور هستند که اختلافات میان اروپا و آمریکا پیرامون برجام جدی است اما واقعیت این است که اختلاف‌نظر آن‌ها پیرامون برجام در 2023 است و بعد از آن موضعی مشترک با واشنگتن و دیگر موضوعات مرتبط با جمهوری اسلامی ایران دارند. همچنین، امنیت اسرائیل و حفظ امنیت انرژی عربستان برای اروپایی‌ها بسیار حیاتی به نظر می‌رسد.»

وی در ادامه تاکید کرد: «در صورت آشفتگی فزاینده در سطح امنیت منطقه‌ای، اروپا راهی به جز همکاری و هماهنگی با مواضع آمریکا پیش رو ندارد. تحریم‌های آمریکا از سوی اروپایی‌ها در شرایطی که عاملی برای تشنج بیشتر در منطقه باشد، مورد استقبال قرار نمی‌گیرد اما در شرایطی که ضامنی برای کاهش ناامنی در منطقه باشد، با استقبال مواجه می‌شود.»

قاسم محبعلی، در بخشی دیگر از اظهارت خود تصریح کرد: «مذاکرات میان ایران و آمریکا فی‌النفسه مهم نیست بلکه دستور کار مذاکرات اهمیت دارد. واقعیت این است که ایران از حل دیپماتیک و صلح‌آمیز مذاکرات بیش از هر طرف دیگری سود خواهد برد. بنابراین، حل و فصل دیپلماتیک به نفع تمامی طرف ها است اما وضعیت جنگ و بحران، اقتصاد ایران را تضعیف و وضعیتی فلاکت‌بار را برای تمامی جامعه ایجاد می‌کند و آینده روشنی برای تداوم این وضعیت وجود ندارد. تا چه زمانی می‌توان با وضعیت کنونی پیش رفت.»

وی در پایان تاکید کرد: «تضعیف هر یک از همسایگان ایران، به معنای تضعیف مسلمانان است. باید بپذیریم که فارغ از ارمنستان، تمامی همسایگان کشورمان مسلمان هستند و هر گونه تضعیف آن‌ها به معنای تضعیف جهان اسلام است. در هر گونه شرایط بحرانی در هر یک از کشورهای منطقه، فارغ از آن‌که چه بازیگری باشد، این تاسیسات و منابع یک کشور اسلامی است که نابود می‌شود. لذا بحران را می‌توان به نفع آمریکا، اسرائیل، اروپا و حتی چین و روسیه ارزیابی کرد که هیچ یک مایل به ایجاد ثبات در این منطقه نیستند. در نتیجه هر گونه اقدام دیپلماتیک که در مسیر تنش‌زدایی در منطقه باشد و امکان تعامل با همسایگان را ایجاد کند و زمینه‌ساز صلح یا جلوگیری از جنگ باشد، باید در دستور کار سیاست خارجی کشورمان قرار بگیرد.»