اسناد ویکی لیکس در «انتخاب»؛ شماره ۵۹/

ماجرای کودتا علیه صدام دو سال پس از پایان جنگ عراق با ایران چه بود؟

اخیرا شایعاتی درباره اقدامات نافرجام برای کودتا در منطقه پیچیده است. منتشرکنندگان این شایعات از دوستان عراق نیستند.

کد خبر: ۵۰۴۷۴۲

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۸ - ۱۹:۰۰

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارت آمریکا در بغداد در گزارشی محرمانه به تاریخ دوشنبه ۲۱ خرداد ۱۳۶۹ درباره یک شایعه کودتا توضیحاتی ارائه کرده است.

به گزارش «انتخاب»؛ متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:

موضوع سند: شایعه کودتا: تبعیدیان عراق و ایران به دنبال انجام آن
طبقه بندی: سری
دوشنبه ۱۰:۴۱ دقیقه یازدهم ژوئن ۱۹۹۰
از: سفارت آمریکا در بغداد
به: وزیر امورخارجه و کشور‌های اتحادیه عرب

۱. اخیرا شایعاتی درباره اقدامات نافرجام برای کودتا در منطقه پیچیده است. منتشرکنندگان این شایعات از دوستان عراق نیستند. مثلا:
- الطیار الجدید (شبنامه مخالفان شیعه عراقی در لندن): دستگیری صد‌ها افسر ارتش و افراد غیرنظامی در ماه می، شامل فرید براک، مشاور و فامیل صدام (رییس سابق اطلاعات داخلی عراق)
- اطلاعات داخلی تهران: ۱۷ خلبان در اوایل ماه می‌اعدام شدند
- تورکام (نشریه ترکی، احتمالا متعلق به ترکمن‎ها): دستگیری و اعدام از جمله یک افسر عالی رتبه به نام ضیا الکنعان (یک خانواده ترکمن با این نام در کرکوک وجود دارد)
۲. با وجود آنکه این روایت‌ها بصورت آشکار قابل تردید هستند، اما همدلی گروه‌های ضدصدام با آن‌ها باعث فراگیری بیش از حد لازم آن‌ها شده است. مثلا سفارت کویت گزارش کرده است که وزرای اطلاعات و نفت این کشور به دو بازدیدکننده آمریکایی گفته اند که شاید تغییرات اخیر در سیاست خارجی صدام، نوعی واکنش او به «فشار‌های داخلی و بی ثباتی حکومتش باشد». ما در این مورد معتقدیم شیخ علی کاملا اشتباه می‌کند. سفیر کویت در اینجا با برداشت ما موافق است که چند عامل در رویکرد جدید صدام دخیل است، اما هیچکدام به احتمال کودتا مربوط نمی‌شود.
۳. ما نمی‌گوییم گا‌هی در اینجا اقدامات تنبیهی انجام نمی‌شود، مثلا صباح میرزا، مشاور قدیمی و کرد صدام امسال دستگیر شده و شاید هم مرده باشد؛ و نمی‌گوییم که سفارت‌های غربی در اینجا حتما از هر اقدام نافرجامی برای کودتا مطلع خواهند شد. اما هیچ مدرک قابل اتکایی مبنی بر وجود احساسات یا فعالیت‌های ضدصدام در اینجا نداریم.
۴. بعلاوه صدام به سختی تلاش می‌کند تا از نیاز به اتکای کامل به سرویس‌های مخفی خودش خلاص شود. از نمونه‌های اخیر آن می‌توان به تلاش شخصی او برای بازبینی پیش نویس قانون اساسی و قدم زدن‌های بی وقفه او در روستا‌های دورافتاده و شهر‌های مهم برای بررسی رفاه مردم و بهبود شرایط آنهاست که خبررسانی درباره آن‌ها هم زیاد بوده است. حزب هیچ مشکلی در جمع کردن هزاران عرب (و نه کرد) خوشحال برای استقبال از رهبرشان ندارد.
۵. نهایتا پیشنهاد می‌کنیم به اطلاعات ارزیابی نشده درباره این موضوعات نیز توجه شود. خوب یا بد – یک نمونه آن گزارش IIR ۲، ۷۶۲، ۰۰۹۶، ۹۰ بود که می‌گفت: براک در سال ۱۹۸۹ دستگیر و کشته شده است، در همان دوره‌ای که تصاویر او در کنار صدام در رسانه‌ها منتشر شده و بیش از یک آمریکایی با او نهار خوردند.

گلاسپی