هر محصول آرایشی را نخرید

تفاوتی بین كالای تقلبی و «های‌كپی» در حوزه بهداشتی و آرایشی از نظر آسیب به سلامت افراد وجود ندارد.

کد خبر: ۵۱۱۵۷۶

تاریخ: ۱۸ آبان ۱۳۹۸ - ۱۹:۰۱

خانم‌ها به‌ویژه در كشور ما به‌شدت از محصولات آرایشی و نیز بهداشتی استفاده می‌كنند. بدون شك با توجه به بالا بودن قیمت محصولات معتبر به‌شمار استفاده‌كنندگان از محصولات‌های كپی و ارزان‌تر كه روی آن تبلیغات زیادی نیز می‌شود افزوده شده است . حتی مدتی است كه برخی رسانه‌ها تبلیغات زیادی در مورد كالاهای بهداشتی و آرایشی می‌كنند با قید این كه این كالاها مورد تایید سازمان غذا و دارو است. در حالی كه این ادعا درست نیست. به‌علاوه در حالی كه واردات رسمی فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی به طور كلی به كشور ممنوع شده، معلوم نیست این كالاها چطور اجازه توزیع در داخل كشور پیدا می‌كنند. این چالش‌ها یعنی تشخیص محصولات آرایشی و بهداشتی استاندارد، ممانعت از خرید و استفاده از محصولات تقلبی كه روی آنها تبلیغات زیادی می‌شود و آگاهی از آسیب‌های استفاده از این محصولات بر سلامت استفاده‌كنندگان ما را بر آن داشت تا پای صحبت‌های حمید مقیمی، رئیس هیات‌مدیره انجمن واردكنندگان فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی و عطریات ایران و عضو هیات‌رئیسه فدراسیون اقتصاد سلامت ایران بنشینیم .

منظور از لوازم بهداشتی و آرایشی استاندارد چیست؟
در كشور ما وزارت بهداشت و سازمان تابعه آن- سازمان غذا و دارو - متولی ارزیابی فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی است. در مورد كالاهای وارداتی، وزارت بهداشت با بررسی فرمولاسیون تولید، فرآیند واردات و نحوه توزیع و نگهداری شركت واردكننده، با اعطای مجوز مخصوص به واردكننده، مصرف‌كننده را از بی‌ضرر بودن محصول و مطابقت آن با استانداردهای تعیین‌شده و پذیرفته‌شده مطمئن می‌كند.

شاخص‌های استاندارد بودن یك محصول چیست و با چه نشانه‌هایی برای مصرف‌كننده عمومی قابل تشخیص‌ است؟
كارشناسان سازمان غذا و دارو كالاهای آرایشی و بهداشتی را از نظر مشخصات فیزیكی، شیمیایی و میكروبی كه بنابر ادعای تولیدكننده ارائه‌شده، در آزمایشگاه‌های مشخص و مورد تایید وزارت بهداشت ارزیابی می‌كنند. البته گواهی بهداشت كه تضمین‌كننده سلامت، ایمنی و قابلیت مصرف انسانی مواد اولیه وارداتی كالاهای تولیدی است، باید قبل از آن به تایید مقام‌های ذی‌صلاح در كشور مبدا رسیده باشد و سفارت جمهوری اسلامی ایران در آن كشور نیز آن را تایید كرده باشد.

در مورد فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی باید شركت تولیدكننده نتایج آزمایش‌های خاصی را ارائه دهد كه مشخص می‌كند به عنوان مثال مقدار اسیدیته، ویژگی‌های میكروبی، مقادیر سرب و آرسنیك، تست‌های پایداری حرارتی، درصد آمونیاك، میزان مواد موثره و ... در كالاهای وارداتی تا چه اندازه است و اگر از حد مجاز و پذیرفته شده استانداردهای جهانی یا ملی فراتر باشد یا با آن منطبق نباشد، مجوز ورود داده نخواهد شد. پس از طی مراحل مختلف است كه پروانه بهداشتی واردات برای كالای مورد نظر صادر می‌شود و برچسب «اصالت كالا» دریافت می‌كند. در واقع برچسب اصالت كالا به مصرف‌كننده این اطمینان می‌دهد كه فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی، استانداردهای لازم را برای ورود و مصرف در بازار دارد.

آیا بین محصولات قاچاق یا كپی كه فروشندگان هم به آن عنوان «های‌كپی» می‌دهند، از حیث اعتماد یا بی‌اعتمادی به كیفیتشان تفاوتی وجود دارد؟

در اصل تفاوت عمده‌ای بین كالای قاچاق و كالای تقلبی و های‌كپی وجود ندارد. كالای قاچاق ممكن است در مواردی نادر، كالای اصل باشد كه از مبادی غیررسمی وارد كشور شده باشد ولی به دلیل این‌كه كالاهای قاچاق مراحل ارزیابی كیفی و بهداشتی را طی نكرده، تضمینی نسبت به سلامت آنها وجود ندارد.

اما كالای تقلبی كالایی است كه تحت نظارت و كنترل تولیدكننده اصلی تهیه نشده و به صورت جعلی وارد بازار محصولات آرایشی و بهداشتی می‌شود. فرمولاسیون، بسته‌بندی، نگهداری و توزیع آن تحت كنترل استانداردهای لازمه نبوده و بنابراین، مطلقا قابل اطمینان نیست. ممكن است بتوان در برخی كالاها مثل پوشاك، مفهوم های‌كپی را با اغماض توجیه كرد ولی در حوزه بهداشتی و آرایشی كه ارتباط مستقیمی با سلامت شهروندان دارد به هیچ وجه مفهوم‌های كپی قابل پذیرش نیست.

مفاهیمی مانند كالای تقلبی، قاچاق و ‌های‌كپی، با هر توجیه و تعریفی، بیماری مزمن حوزه تجارت محسوب شده و موجب تضعیف فعالان رسمی این حوزه می‌شود و از آنجایی كه مستقیما با مباحث بهداشت و سلامت افراد جامعه در حوزه‌های سنی متفاوت مرتبط است، لازم است از ورود و توزیع آنها در شبكه‌های مصرفی جامعه جلوگیری شود.

آیا لزوما قیمت محصول می‌تواند موید استاندارد بودن آن باشد؟
این ارتباط، خطی و مستقیم نیست. البته كیفیت یكی از مؤلفه‌هایی است كه می‌تواند روی قیمت تاثیر بگذارد. كیفیت در فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی، مؤلفه‌های مختلفی دارد، مثل كیفیت مواد موثره در یك محصول، كیفیت بسته‌بندی، كیفیت خط تولید محصول، كیفیت لابراتورهای مرتبط و ...

این كه تولیدكننده، چه راهبردی داشته باشد مهم است. گاهی یك تولیدكننده توضیح می‌دهد استانداردها و كیفیت را در تمامی موارد و زمینه‌ها و در بالاترین حد عرضه می‌كند. اینجا قیمت تمام شده، می‌تواند مبین بهترین محصول باشد. در عین حال راهبرد فروش در یك فرآورده یا محصول دیگر می‌تواند متفاوت باشد.

استاندارد بودن، مولفه‌های خاص خودش را دارد. یك استاندارد اولیه تعریف شده كه همه ملزم به رعایت آن هستند و كالاهایی هم وجود دارند كه استانداردهای خاص و بعضا معتبر دیگری را هم كسب كرده‌اند اما لزوما گران‌تر نیستند بلكه قابل اعتمادتر و مطمئن‌تر خواهند بود. قیمت مبنای مناسبی برای تشخیص مؤلفه‌های استاندارد نیست.

‌ آیا می‌شود به تبلیغات وسیعی كه برای محصول بهداشتی یا آرایشی خاصی می‌شود اعتماد كرد؟
تبلیغات وسیع به منزله موثق بودن كالا نیست. اینجا بحث هشیاری و آگاهی مصرف‌كننده مطرح می‌شود. تبلیغات گسترده الزاما به معنای تاییدیه برای یك كالا نیست و اعتبار و قابلیت اعتماد به یك كالا از طریق تبلیغ مشخص نمی‌شود. تبلیغات باب آشنایی را باز می‌كند. اما مجاری تبلیغ موثر است. مثلا از طریق افراد آگاه، اشخاص متخصص یا شبكه‌های اجتماعی قابل اعتماد.

به شاخص داشتن هولوگرام یا تایید وزارت بهداشت یا سیب سلامت درج شده روی محصولات چطور؟
در مورد محصولات بهداشتی و آرایشی، تنها شاخصه مهم و معتبر و مهم كه می‌توان به آن اتكا كرد، برچسب «اصالت كالا» است كه توسط سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت ارائه می‌شود. مصرف‌كنندگان می‌توانند اصالت این برچسب را از طریق سازمان غذا و دارو جویا شوند.

استفاده از محصولات تقلبی چه عوارضی بر سلامت افراد به‌جا می‌گذارد؟ اولین عوارضی كه به محض مشاهده باید مصرف محصول خریداری شده را متوقف كرد چیست؟

عفونت‌های چشمی، واكنش‌های آلرژیك، خارش پوست، سوزش لب و سوختگی شیمیایی. در موارد شدیدتر اگر از مواد موثر سمی استفاده شده باشد، مصرف‌كنندگان با عوارض و مشكلات بلند‌مدت مانند فشارخون و حتی ناباروری مواجه خواهند شد. به محض مشاهده اولین نشانه از عوارض یادشده، فورا مصرف را متوقف كنید.

بهتر است محصول خریداری شده را ابتدا روی قسمتی از پوست پشت بازو امتحان كنید و بعد از 24 ساعت آن را بشویید. اگر واكنش یا التهاب دیدید، از مصرف آن پرهیز كنید. البته توجه داشته باشید بسیاری از اقلام تقلبی ممكن است از این آزمایش‌های سربلند بیرون بیایند ولی روی پوست صورت واكنش نشان دهند.

‌ مردم چه محصولاتی را با اعتماد بیشتری می‌توانند بخرند؟
در وهله اول به برچسب اصالت كالا و تاییدیه وزارت بهداشت بر كالا به عنوان مهم‌ترین مؤلفه توجه كنند. در مرحله دوم، شناخت شركت واردكننده و درجه اعتبار آن و سپس توصیه افراد متخصص، كارشناسان بهداشتی و آرایشی، نمایندگان رسمی شركت‌های واردكننده، پزشكان متخصص، فروشگاه‌ها و داروخانه‌های معتبر. اینها می‌توانند محصولات استاندارد و با اصالت را به شما معرفی كنند.

روزنامه جام جم