روزنامه گردی در «انتخاب»؛

آمار جمعیت روستایی و شهری ایران بعد از «اصلاحات ارضی» چه تغییری کرد؟ / افزایش ۸۰ درصدی شهرنشینی نسبت به ده سال قبل

بنا بر این گزارش شهرنشینی ۸۰ درصد نسبت به ده سال قبل یعنی سال ۱۳۳۵ افزایش یافته بود که به زعم رئیس وقت مرکز آمار ایران رقمی از هر جهت قابل توجه به شمار می‌رفت و نشانگر این بود که آهنگ افزایش در مدت ۱۰ سال قبل از آن بسیار سریع بوده است.رئیس وقت مرکز آمار ایران رشد شهرنشینی را معلول گسترش برنامه‌های عمرانی، تولیدی و سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی می‌دانست که در رشته‌های صنعتی به آمده و در جذب نیرو‌های فعال نقش موثری داشته است.

کد خبر: ۵۱۵۵۱۰

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۸:۰۰

سرویس تاریخ «انتخاب»: صبح شنبه ۱۲ آذر ۱۳۴۵ دکتر جامعی، رئیس وقت مرکز آمار ایران، نتیجه سرشماری آن سال را در اختیار نمایندگان مطبوعات قرار داد. بر اساس این گزارش نسبت جمعیت شهرنشین به مردم روستانشین در مقایسه با سرشماری ده سال قبل از آن، سال ۳۵، به تدریج رو به افزایش بود، با این حال هنوز میزان جمعیت روستایی ایران بر جمعیت شهری غلبه داشت. همچنین جمعیت ایران نسبت به سرشماری ده سال پیش از آن ۶ میلیون و ۵۳۳ هزار و ۹۹۵ نفر یعنی به میزان ۳۴ درصد افزایش پیدا کرده بود. ضمنا دکتر جامعی یادآور شد که که هنوز گزارش جمعیت برخی مناطق دوردست استان‌ها به مرکز آمار ایران نرسیده و احتمالا رقم قطعی جمعیت ۲۰۰ هزار نفر بیش از رقمی می‌شود که در این روز اعلام شد. جزئیات این سرشماری بدین شرح بود:

جمعیت کل کشور: ۲۵ میلیون و ۴۸۸ هزار و ۶۹۹ نفر
جمعیت شهری: ۹ میلیون و ۸۱۰ هزار و ۸۲۲ نفر
جمعیت روستایی: ۱۵ میلیون و ۶۷۷ هزار و ۸۷۷ نفر
بنا بر این گزارش در سرشماری قبل ۲۹ درصد کل جمعیت شهرنشین و ۷۱ درصد ده‌نشین بودند؛ اما در این سرشماری تعداد افراد شهرنشین به ۳۸ درصد و ده‌نشین به ۶۲ درصد رسید.
دکتر جامعی افزایش درصد شهرنشین را متاثر از سه فاکتور دانست که عبارت بودند از:
۱- توسعه بعضی از دهات کشور و تغییر وضع آن‌ها به حالت شهری؛
۲- گسترش حدود شهر‌ها و در بر گرفتن دهات همجوار؛
۳- توسعه فعالیت‌های صنعتی، تولیدی و توزیعی و خدمات در شهر‌ها و در نتیجه جذب نیروی اضافی روستاها.

بنا بر این گزارش شهرنشینی ۸۰ درصد نسبت به ده سال قبل یعنی سال ۱۳۳۵ افزایش یافته بود که به زعم رئیس وقت مرکز آمار ایران رقمی از هر جهت قابل توجه به شمار می‌رفت و نشانگر این بود که آهنگ افزایش در مدت ۱۰ سال قبل از آن بسیار سریع بوده است. رئیس وقت مرکز آمار ایران رشد شهرنشینی را معلول گسترش برنامه‌های عمرانی، تولیدی و سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی می‌دانست که در رشته‌های صنعتی به آمده و در جذب نیرو‌های فعال نقش موثری داشته است.

در روستا‌ها
بنا بر این آمار جمعیت روستا‌ها نسبت به سال ۳۵ تنها ۱۶ درصد اضافه شده بود که باز هم بنا بر تحلیل دکتر جامعی، رئیس وقت مرکز آمار ایران، این روند پس از اصلاحات ارضی و سرمایه‌گذاری در رشته‌های تولیدات صنعتی امری طبیعی بود.

آمار استان‌ها
آمار استان‌ها بر اساس سرشماری سال ۴۵ به تفکیک به این شرح بود:
استان مرکزی: ۴ میلیون و ۹۵۱ هزار و ۳۷۵ نفر.
استان گیلان: ۱ میلیون ۵۷۴ هزار و ۱۲۸ نفر.
استان مازندران: ۱ میلیون و ۸۴۳ هزار و ۳۲۸ نفر.
استان آذربایجان شرقی: ۲ میلیون و ۶۰۴ هزار و ۵۹۳ نفر.
آستان آذربایجان غربی: ۱ میلیون و ۸۰ هزار و ۶۵۹ نفر.
استان کرمانشاه: ۸۵۰ هزار و ۲۰۰ نفر.
استان خوزستان: ۱ میلیون و ۵۹۱ هزار و ۱۴۹ نفر.
استان کرمان: ۷۷۲ هزار و ۷۱۰ نفر.
استان خراسان؛ ۲ میلیون و ۵۱۵ هزار و ۶۳ نفر.
استان اصفهان: ۱ میلیون و ۷۰۶ هزار و ۷۵۹ نفر.
استان سیستان و بلوچستان: ۵۰۰ هزار و ۷۶۶ نفر.
استان کردستان: ۶۲۵ هزار و ۳۶ نفر.
فرمانداری کل سمنان: ۲۰۶ هزار و ۸۳۷ نفر.
فرمانداری کل همدان: ۸۸۸ هزار و ۶۶۳ نفر.
فرمانداری کل ایلام: ۱۷۶ هزار و ۲۹۰ نفر.
فرمانداری کل لرستان: ۷۶۲ هزار و ۸۱۰ نفر.
فرمانداری کل چهارمحال و بختیاری: ۳۰۱ هزار و ۹۱۶ نفر.
فرمانداری کهکیلویه: ۱۸۵ هزار و ۲۴۴ نفر.
فرمانداری کل بنادر و جزایر خلیج‌فارس: ۲۵۱ هزار و ۹۹۸ نفر.
فرمانداری کل جزایر و بحر عمان: ۳۶۶ هزار و ۱۳۲ نفر.

جمعیت تهران
جمعیت شهر تهران: ۲ میلیون و ۶۹۵ هزار نفر؛ که ۱ میلون و ۴۱۰ هزار و ۸۹۳ نفر از آن‌ها مرد و ۱ میلیون و ۲۸۴ هزار و ۱۰۷ نفر زن بودند. تعداد کل خانوار ساکن شهر تهران نیز عبارت بود از: ۵۶۵ هزار و ۵۲۴ خانواده.

آمار برگرفته از روزنامه اطلاعات؛ مورخ شنبه ۱۲ آذر ۱۳۴۵.