دردهای دختران را جدی بگیرید

دردهای دوره قاعدگی از آن دست مشكلاتی است كه بیشتر خانم‌ها با آن موجه‌اند. اما متاسفانه اكثر دختران و زنان به اشتباه تصور می‌كنند كه درد شدید دوره قاعدگی طبیعی است، در حالی كه در برخی موارد به‌ویژه دردهای شكم و گرفتگی‌های عضلانی را كه در این دوره ادامه دار باشد باید جدی گرفت.

کد خبر: ۵۱۶۱۰۴

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۹۸ - ۱۴:۵۱

دردهای دوره قاعدگی از آن دست مشكلاتی است كه بیشتر خانم‌ها با آن موجه‌اند. اما متاسفانه اكثر دختران و زنان به اشتباه تصور می‌كنند كه درد شدید دوره قاعدگی طبیعی است، در حالی كه در برخی موارد به‌ویژه دردهای شكم و گرفتگی‌های عضلانی را كه در این دوره ادامه دار باشد باید جدی گرفت. بی‌توجهی به بررسی علت این دردهای شدید و آزاردهنده ممكن است كه تشخیص برخی بیماری‌های مهم زنانه مانند اندومتریوز را سال‌ها به تعویق اندازد و شخص را به‌ویژه برای بارداری با مشكلات جدی روبه‌رو کند.

با توجه به اهمیت این موضوع با دكتر ركسانا كارگر، جراح و فلوشیپ زنان و زایمان و لاپاروسكوپی، عضو تیم تخصصی درمان ناباروری و سقط مكرر ابن سینا به گفت‌وگو نشسته‌ایم .

چه نوع دردی در دوران قاعدگی طبیعی محسوب می‌شود؟
هرگونه دردی در دوران قاعدگی باید پیگیری شود و دردهایی كه فرد را از فعالیت روزمره باز‌می‌دارد یا كیفیت زندگی را مختل می‌كند نیاز به بررسی دارد.
اصولا درد در دوران قاعدگی طبیعی نیست، ولی ممكن است به مداخله جراحی نیاز نداشته باشد و با مسكن معمولی درد سركوب شود.
درد قاعدگی، اختلال شایع زنان است و حدود ۶۰ درصد زنان دارای قاعدگی را مبتلا می‌كند.
درد‌های قاعدگی به دو صورت هستند، درد قاعدگی اولیه كه بدون پاتولوژی لگنی رخ می‌دهد در حالی‌كه در درد قاعدگی ثانویه پاتولوژی زمینه‌ای وجود دارد.
درد قاعدگی اولیه معمولا در عرض یك تا دو سال بعد از شروع قاعدگی یعنی همزمان با تثبیت چرخه‌های تخمك‌گذاری پدیدار می‌شود. درد قاعدگی ثانویه معمولا سال‌ها بعد از شروع قاعدگی دیده می‌شود.
درد قاعدگی اولیه ناشی از انقباض رحمی، كاهش جریان خون رحمی و افزایش حساسیت اعصاب محیطی است. این درد معمولا چند ساعت قبل یا درست بعد از شروع چرخه قاعدگی آغاز می‌شود و ممكن است ۴۸ تا ۷۲ ساعت به طول انجامد. درمان آن نیز به‌صورت مصرف مسكن خوراكی (یك تا سه روز) قبل از شروع خونریزی قاعدگی و در صورت قاعدگی نامنظم هنگام آغاز اولین یا حتی خفیف‌ترین درد یا خونریزی شروع و به‌طور مداوم هر شش تا هشت ساعت مصرف شوند. برای تعیین پاسخ خوب بیماران به درمان باید یك دوره چهار تا شش ماهه درمان انجام شود.

آیا چرخه‌های قاعدگی در دوران نوجوانی متفاوت با دوران بزرگسالی است؟
چرخه‌های اول قاعدگی به دلیل عدم تخمك‌گذاری ممكن است نامرتب باشد كه با گذشت زمان و شروع تخمك‌گذاری مرتب می‌شوند.
طی دو تا پنج سال اول بعد از شروع قاعدگی بیشتر چرخه‌ها فاقد تخمك‌گذاری هستند با وجود این، این چرخه‌ها تا حدودی منظم هستند و در محدوده تقریبا ۲۱ تا ۴۵ روزه رخ می‌دهند. برخلاف زنان بزرگسال كه چرخه‌های آنها ۲۱ تا ۳۸ روزه هستند، بیشتر دختران در دوران نوجوانی در انتهای دومین سال شروع قاعدگی دارای چرخه‌های همراه با تخمك‌گذاری هستند، اما اكثر چرخه‌ها همچنان در محدوده ۲۱ تا ۴۲ روزه رخ می‌دهند.

چه علائمی در دوران قاعدگی نوجوانان هشداردهنده است؟
دردهای قاعدگی در نوجوانان نیاز به بررسی دارد. درد مرتبط با قاعدگی كه در ارتباط با اختلالات زمینه‌ای لگن رخ می‌دهد نیاز به بررسی دارد. این درد اغلب یك تا دو هفته قبل از خونریزی قاعدگی شروع می‌شود و تا چند روز بعد از قطع خونریزی ادامه می‌یابد.

در صورت بروز علائم هشداردهنده، والدین باید چه پیگیری‌هایی انجام دهند؟
با مراجعه به پزشك و گرفتن شرح حال و استفاده از روش‌های تصویربرداری توسط پزشك امكان تشخیص زودهنگام ایجاد می‌شود.

دردهای شدید قاعدگی ممكن است نشان‌دهنده چه اختلالات یا بیماری‌هایی باشند؟
دردهای لگن علل مختلفی دارد كه می‌تواند ناشی از كیست‌های تخمدانی، اندومتریوز، عفونت‌های لگنی، چسبندگی، احتقان لگنی، علل گوارشی، علل ارولوژیك، علل عضلانی اسكلتی و روان‌شناختی باشد. از بین این علل فقط اندومتریوز است كه با چرخه‌های قاعدگی تشدید می‌شوند.

بیماری اندومتریوز چیست و چرا ایجاد می‌شود؟
رشد بافت اندومتر كه پوشاننده حفره رحم است در جایی خارج از رحم اندومتریوز گفته می‌شود كه بیشترین محل شیوع آن داخل حفره لگن است. هنوز علل قطعی برای ایجاد اندومتریوز یافت نشده است.

تشخیص زودهنگام این بیماری چه اهمیتی دارد؟
با تشخیص بیماری اندومتریوز با گرفتن شرح حال، معاینه و استفاده از روش‌های تصویربرداری كه در حال حاضر سونوگرافی واژینال و ركتال (برای دختران مجرد) توسط فرد با‌تجربه است و با تشخیص زودهنگام و درمان جلوی پیشرفت بیماری گرفته می‌شود.

راه‌های كنترل و درمان بیماری اندومتریوز چیست؟
راه‌های كنترل، استفاده از درمان‌های هورمونی مثل قرص‌های جلوگیری یا قرص‌های حاوی پروژسترون است تا جلوی پیشرفت بیماری گرفته شود. بیمار در صورت عدم پاسخ درمان‌های دارویی برای سركوب درد نیاز به جراحی دارد.

آیا پولیپ‌ها و فیبروم‌های رحم هم ممكن است در دوران نوجوانی شكل بگیرند؟
میزان بروز فیبروم در 35 سالگی 40 درصد و در 50 سالگی تقریبا به 70 درصد افزایش می‌یابد و چون در بروز فیبروم، هورمون استروژن و در رشد فیبروم، هورمون پروژسترون تأثیر دارند احتمال بروز فیبروم قبل از بلوغ وجود ندارد.

آیا غربالگری‌های منظم خاصی، مثل سونوگرافی یا آزمایش برای نوجوانان لازم است؟
بعد از سن بلوغ در دوران نوجوانی در صورت منظم بودن چرخه‌های قاعدگی و نبود علائم خاصی مثل دردهای قاعدگی یا نبود موی زائد نیاز به غربالگری خاصی نیست.

جام جم