آیا فیلم «آواز گنجشک‏ ها» ساخته مجید مجیدی با سرمایه‏ ی داماد الیزابت وارن تولید شده؟

یک خبر از نویسنده‏‏‏‏ ی محافظه‏‏ کار امریکایی سینمای ایران را به انتخابات سال ۲۰۲۰ ایالات متحده ربط داد. بدین شرح که داماد هندی‌الاصل الیزابت وارن از نامزدهای دموکرات‌ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، در تامین سرمایه آواز گنجشک‌های مجید مجیدی نقش داشته است.

کد خبر: ۵۲۵۹۴۲

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۷:۳۲

یک خبر از نویسنده‏‏‏‏ ی محافظه‏‏ کار امریکایی سینمای ایران را به انتخابات سال ۲۰۲۰ ایالات متحده ربط داد. ماجرا از کتابی شروع شد که پیتر اِشوایزر نوشته، کتابی به اسم «تاریخچه ‏‏ی فساد» که امسال منتشر شده و درباره ‏‏ی نامزدهای دموکرات حاضر در انتخابات سال جاری میلادی در امریکاست و ظاهرا به روابط پشت‏‏ پرده، فسادها و مناسبات غیرقانونی یا مخفی مانده ‏‏ی نامزدهای دموکرات پرداخته. اِشوایزر در این کتاب به الیزابت وارن یکی از نامزدهای درگیر با دونالد ترامپ اشاره کرده و بعدِ مرور جزئیات زندگی او، پرداختن به گذشته ‏‏اش که هوادار حزب جمهوری‌خواه بوده و بعد از سال ۹۶ به حزب دموکرات پیوسته، به یک مسئله‏‏ ی خانوادگی هم اشاره می‏‏کند. او از داماد هندی‏‏ تبار این خانواده نام می‏‏برد و می‏‏گوید آقای سوشی تیاگی از سال‏‏ها قبل در کار سینما و تهیه ‏‏ی فیلم بوده و همین شخص بوده که سال ۲۰۰۸ به تولید فیلم «آواز گنجشک‏‏ها»ی مجید مجیدی کمک کرده است. نویسنده با اشاره به سابقه ‏‏ی مجیدی و تیاگی، تلاش می‏‏کند حمایت حمالی از فیلم یک فیلمساز ایرانی را به یک مسئله‏‏ ی سیاسی تبدیل کند و از اختلاف بین دو کشور و روابط پنهان بین نامزدهای دموکرات با ایرانی‏‏ها پرده‏‏برداری کند. این البته اولین بار نیست که چنین ادعایی مطرح شده است؛ ۱۵ ماه می‏‏ سال ۲۰۱۲ بود که یک سایت اینترنتی به نام «Free Beackon» چنین ادعایی را مطرح کرد و از همکاری بین تیاگی و مجیدی حرف زد. اما حالا اشوایزر ادعا کرده که فیلم مورد حمایت تیاگی «آواز گنجشک‏‏ها» بوده و بر این مبنا تلاش کرده تولید این فیلم را یک‏‏جور فساد پنهان نشان دهد. نکته‏‏ ی جالب اینجاست که این خبر بدون تحقیق و بررسی در ایران منتشر شده است، بدون اینکه سابقه‏‏ ی اشوایزر بررسی و به اسناد سرمایه ‏‏گذاران فیلم و آنچه که واقعاً اتفاق افتاده رجوع شود.

صحت خبر

برای اینکه بدانیم تولیدکننده و سرمایه‏‏گذار فیلم «آواز گنجشک‏‏ها» چه کسی بوده باید به خود سازندگان و منابع موجود رجوع کنیم؛ یکی از این منابع در دسترس سایت ImDb است که یک منبع بین‏‏ المللی است و درباره‏‏ی عوامل فیلم‏‏ها با دقت عمل می‏‏کند. این سایت در بخش تهیه‏‏ کنندگان این فیلم از دو نفر نام برده، مجید مجیدی و جواد نوروزبیگی؛ اولی تهیه‏‏ کننده و دومی تهیه‏‏ کننده ‏‏ی اجرایی است و اگر به فهرست سازندگان نگاه کنیم متوجه می‏‏شویم که نام کامران مجیدی، برادر مجید مجیدی هم در این فهرست و با سمت مدیر تولید آمده است. طبق قاعده‏‏ی سینمای ایران، سمتِ تهیه‏‏ کننده‏‏ ی اجرایی، برابر است با مجری طرح و نوروزبیگی همان مجری طرح فیلم مجیدی است. در گزارشی که سایت «MEAWW» منتشر کرده نوشته شده که اشوایزر به نام دو سازمان بهزیستی و فرهنگی هنری شهرداری تهران به عنوان شرکای سرمایه‏‏ گذار در تولید این فیلم اشاره کرده. اما ماجرا اینجاست که این اخبار دچار یک نکته‏‏ی انحرافی است، هیچ‏‏ جا نامی از حمایت سازمان بهزیستی نیامده است و آن‏‏طور که عوامل فیلم می‏‏گویند این سازمان مشارکت مالی در تولید فیلم نداشته. جواد نوروزبیگی، تهیه ‏‏کننده ‏‏ی فیلم «آواز گنجشک‏‏ها» که مدت‏‏ها با مجیدی هم همکار بوده به سازندگی می‏‏گوید که فیلم «آواز گنجشک‏‏ها» با سرمایه‏‏ ی چهار نهاد و شخص تولید شده «این فیلم محصول همکاری بنیاد سینمایی فارابی، شهرداری تهران، مجید مجیدی و من است و هیچ سرمایه‏‏ گذار خارجی در تولید آن نقش نداشته.» او خبر منتشر شده را تکذیب می‏‏کند و آن را بی‏‏ربط و نادرست می‏‏داند. تمام شواهد نشان می‏‏دهد که تولید این فیلم بدون سرمایه‏‏گذاری خارجی اتفاق افتاده. اگر به سابقه ‏‏ی آقای تیاگی هم نگاه کنیم متوجه می‏‏شویم که او تهیه‏‏ کننده‏‏ ی فیلم هندی کمدی رمانتیکی مثل «روز ام» بوده و بعدتر هم فیلمی مثل «بینایی» را تهیه کرده است. هیچ سابقه ‏‏ای از سرمایه‏‏ گذاری شخصی یا مشارکتی تیاگی در «آواز گنجشک‏‏ها» در هیچ سایت رسمی داخلی و خارجی ثبت نشده است. طبق اطلاعات موجود هم دو خانم به نام‏‏های هلنه نیلین بیل و یلنا ماکارچیک مسئول توزیع و پخش بین‏‏ المللی فیلم «آواز گنجشک‏‏ها» بوده‏‏اند، بنابراین در دوره ‏‏ای که تیاگی به شرکت‏‏های فیلمسازی مثل فاکس قرن بیستم یا یونیورسال مشاوره می‏‏داده این فیلم جزو گزینه‏‏ های مورد نظر آنها برای توزیع در امریکا نبوده است. اما این اشتباه از کجا شروع شده؟

اطلاعات غلط ویکی‏‏ پدیایی

سایت «Free Beackon» در گزارشی که سال ۲۰۱۲ منتشر کرده، وقتی از دخالت آقای تیاگی حرف می‏‏زند به یک فیلم ایرانی محصول ۲۰۰۸ میلادی ارجاع می‏‏دهد؛ نویسنده ‏‏ی مطلب این فیلم را «آواز گنجشک‏‏ها» فرض می‏‏کند اما در ارجاع‏‏اتش به سایت «ImDb» لینکی به فیلمی مستند به نام Najva Ashorai می‏‏دهد، مستندی که نامش در ویکی‏‏پدیای انگلیسی مجیدی هم به چشم می‏‏خورد. این مستند که به اسم «نجواهای عاشورایی» مشهور است محصول سال ۱۳۸۷/ ۲۰۰۸ است و مجیدی آن را در حسینیه‏‏ کربلایی‏‏ها با حضور دو نوحه‏‏ خوان مشهور، نزار قطری و صادق آهنگران فیلمبرداری کرده و در شش قسمت از شبکه ‏‏های مختلف تلویزیون پخش شده است. این مستند به عزاداری عزاداران ابا‏‏عبدالله مربوط می‏‏ شود و سه بخش ظهر عاشورا، شب عاشورا و شام غریبان را شامل می‏‏شود. این مستند با همکاری دانشجویان دانشکده مطهری و عزاداران حسینیه کربلایی‏‏ها و با ۱۱ دوربین فیلمبرداری شده و طبق اطلاعات موجود (مثلا خبر روزنامه ‏‏ی ایران، ۹ دی ۱۳۸۷) محمدرضا دلپاک صداگذار و سهراب خسروی تدوین‏‏گر آن بوده‏‏اند. با این همه به ‏‏نظر نم ی‏‏رسد که این مستند بومی و مذهبی در خارج از ایران و درجشنواره‏‏ ها نمایش داده شده باشد. سایت «Free Beackon» با این اشتباه و بدون پیگیری و استناد به اسناد، با ترکیب اخبار این فیلم با «آواز گنجشک‏‏ها» گزارش اشتباهی را نوشته و همین گزارش اشتباه در کتاب پیتر اِشوایزر هم تکرار شده است.

اشوایزر کیست؟

پیتر فرانز اشوایزر ۵۵ ساله است و یکی از نویسندگان گزارش‏‏های تحقیقی در امریکاست؛ او همراه استیو بنن از سال ۲۰۱۲ موسسه‏‏ ای به نام Government Accountability Institute را اداره می‏‏کند، بنن که استراتژیست ارشد کاخ سفید بود و از مشاوران مورد اعتماد دونالد ترامپ محسوب می‏‏شد سال ۲۰۱۷ از کارش کناره ‏‏گیری کرد. شغل مهم دیگر اشوایزر سردبیری وبسایت خبری و اطلاعاتی برایتبارت نیوز هم هست که بنن رئیس اجرایی آن بود و نهاد خبری ویژه‏‏ی محافظه ‏‏کاران و جمهوری‌خواهان تندرو محسوب می‏‏شود. سومین کار مهم اشوایزر عضویت در هیأت رئیسه‏‏ی نهاد هوور است که در دانشگاه استنفورد فعالیت می‏‏کند. تمام این نهادها مراجع قدرتمند و اطلاعاتی مرتبط با سی‏‏ آی‏‏ اِی و جمهوری‌خواهان هستند واشوایزر از افراد مورد اعتماد این دستگاه‏‏ها و حزب هم محسوب می ‏‏شود. او تابه حال چندمین کتاب افشاگرانه نوشته و مهم‏‏ترینش کتابی است که درباره‏‏ ی یک نهاد بخش خصوصی متعلق به بیل و هیلاری کلینتون منتشر کرده است. انتشار کتاب «تاریخچه‏‏ ی فساد» طبق نقدهایی که منتشر شده در راستای افشاگری‌های راست و دروغ علیه نامزدهای دموکرات و در بحبوحه‌ی استیضاح ترامپ است.

تیاگی کیست؟

سوشی تیاگی، هندی‏‏ الاصل است، قبل سفر به امریکا در هند در رشته ‏‏ی ‏‏آی‌تی درس خوانده و بعدها در رشته‏‏ های مرتبط با سازه‏‏ هایی دریایی. او در امریکا و در دانشگاه ام‏‏ آی‏‏ تی هم تحصیل کرده و همان‏‏جا هم با دختر الیزابت وارن آشنا شده است. تیاگی یک شرکت مشاوره‏‏ای را اداره می‏‏کند که کارش مشاوره در زمینه‏‏ی فن‏‏آوری دیجیتال به شرکت‏‏های فیلمسازی، از یونیورسال تا فاکس قرن بیستم، است. او در تولید چند فیلم در هند و امریکا هم دخالت داشته اما نقش مهم او در کارهای مربوط به امور دیجیتال، به‏‏ خصوص انیمیشن قابل ارزیابی است. آن‏‏طور که مشخص است آخرین کار او در زمینه‏‏ی تهیه‏‏ ی فیلم به نه سال پیش و تولید یک مستند به نام سامسارا برمی‏‏گردد و از آن زمان هیچ فعالیت سرمایه‌گذاری یا اجرایی در سینما نداشته است. اما نکته‏‏ ی جالب اینجاست که اشوایزر برای مچ‏‏گیری از خانواده‏‏ی وارن، نه به دوران حضور او در سنا که به سال‏‏ها قبل رجوع کرده است؛ الیزابت وارن از سال ۲۰۱۳ نماینده‌ی مجلس سنا شد و آنچه که اشوایزر به عنوان اطلاعات تازه مطرح کرده مربوط به سال ۲۰۰۸ است؛ اگرچه صحت آن هم با منابع موجود مورد تردید است.

آواز گنجشک‏‏ها

مجیدی فیلم را بعد از فیلم ناموفق «بید مجنون» ساخت؛ او با بازگشت به قصه ‏‏های ساده درباره‌ی زندگی مردم فقیر و نمایش روحیات آدم‏‏های عادی موفق به ساخت فیلمی شد که هم در جشنواره‏‏های خارجی هم در داخل موردتوجه قرار گرفت. «آواز گنجشک‏‏ها» داستان مردی ساده به نام کریم است که در یک مزرعه پرورش حیوانات کار می‏‏کند و شیفته شترمرغ‏‏هاست و ارتباط روانی و عاطفی با آنها برقرار کرده‏‏است. برحسب اتفاق یکی از شترمرغ‏‏ها از مزرعه فرار می‏‏کند. کریم چند روزی جست‏‏ وجو می‏‏کند، اما موفق به یافتنش نمی ‏‏شود و در نتیجه از کار اخراج می‏‏شود. این فیلم در بخش مسابقه ‏‏ی جشنواره‏‏ی برلین حضور داشت و جایزه ‏‏ی بهترین بازیگر نقش اول مرد بابت همین فیلم به رضا ناجی تعلق گرفت.

آن‏‏طور که از اطلاعات و شواهد و حرف‏‏های مجری طرح «آواز گنجشک‏‏ها» برمی‏‏آید، این فیلم با سرمایه‏‏ی داخلی تولید شده. اما راستش دریافت پول از مراکز سرمایه‌گذاری و جذب فاند از جشنواره‏‏ها و نهادها به شکل قانونی برای سرمایه‏‏ گذاری در یک فیلم، مطابق قوانین جاری کشور، نه‌تنها جرم نیست که به‏‏ نوعی شامل مقررات جذب سرمایه‏‏ ی خارجی هم می ‏‏شود. اما نوع خبررسانی در خارج و داخل به ‏‏نوعی است که انگار مجیدی به شکل پنهانی در یک ماجرای غریب دست داشته است. شاید توضیحات آقای مجیدی همه را آگاه کند.

منبع: روزنامه سازندگی