درباره روحانی جنجالی مدعی طب اسلامی، چه می‌دانیم؟

ماجرای آتش‌زدن کتاب «اصول طب هاریسون» توسط عباس تبریزیان و انتشار ویدئوی آن در فضای مجازی جنجال‌ها و واکنش‌هایی رسمی و غیررسمی را به دنبال داشت؛ تا جایی که صدای وزارت بهداشت و مدیر حوزه‌های علمیه درآمد. اما تبریزیان روحانی جنجالی که خود را «پدرطب اسلامی ایران» می‌خواند از کجا شروع کرده و چه سابقه و جایگاهی دارد؟

کد خبر: ۵۲۵۹۷۷

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۱:۱۷

از دیروز کلیپی از آتش زدن کتاب هاریسون، از کتب مرجع پزشکی توسط یک روحانی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود؛ نام فردی که اقدام به کتاب‌سوزی می‌کند، عباس تبریزیان است که در حوزه طب اسلامی فعالیت‌هایی دارد. البته این کتاب‌سوزی، به گفته انجمن علمی طب سنتی ایران؛ «به بهانه تقابل با سوزاندن کتاب قانون ابن سینا در غرب انجام شده است و این در حالیست که ایشان اعتقادی به طب سنتی ایرانی ندارد و به کرات و در اظهارنظرهای رسمی و صریح خود ابن سینا را فردی بی‌دین که درمان بیماری‌ها با حرام را تجویز می‌کند معرفی کرده و طب سینایی را همان طب غربی می داند!»

از تولد در نجف تا هجرت به ایران

پایگاه جامع طب اسلامی که محتوایش "براساس سخنان تبریزیان سامان یافته"، در مورد زندگی‌نامه وی نوشته است: «حضرت آیت‌الله شیخ عباس تبریزیان در سال ۱۳۴۱ ھ.ش در شهر مذهبی نجف اشرف و در خانواده‌ای مذهبی دیده به جهان گشودند. پدربزرگ ایشان [محمدعلی] متولد تبریز بودند و در دوران طفولیت به عراق هجرت کردند و بعدها از تجار بزرگ نجف شدند. پدر ایشان [فاضل] دبیر زبان انگلیسی، از مبارزین سیاسی بودند و با آیت‌الله صدر همکاری می‌کردند و به همین خاطر به مدت ۲۰ سال روانه زندان شدند و پس از آن به اجبار از عراق خارج شدند. در آن زمان آیت‌الله تبریزیان حدود ۱۸ سال داشتند، پدر ایشان همچنین از مشوقان اصلی آیت‌الله تبریزیان برای ورود به حوزه علمیه و تحصیل در علوم دینی بودند.»

در ادامه در مورد هجرت و تحصیلات او آمده که تبریزیان در سن چهارسالگی وارد مدرسه و در ۱۶ سالگی موفق به اخذ مدرک دیپلم شد و پس از آن وارد حوزه علمیه نجف شد و در سن ۱۸ سالگی به اجبار به ایران هجرت نمود و در ابتدا مدت کوتاهی در قم ساکن شد و سپس به دعوت عموهایش که در مشهد مقدس ساکن بودند در سال ۱۳۵۹ ھ.ش به مشهد مقدس نقل مکان نمود و در آنجا به ادامه تحصیل پرداخت.

منزلی که همه مواد غذایی در آن کاشته می‌شد

این پایگاه در مورد زندگی شخصی و حوزه فعالیت و تخصص او آورده است: «تخصص اصلی ایشان فقه و اصول است و به صورت متفرقه به مطالعات طبی نیز می‌پرداختند. ایشان همچنین در زمینه عرفان، اخلاق، موعظه، تاریخ و سیره پیامبر نیز مطالعه و آثاری دارند. تبریزیان در سن ۱۹ سالگی ازدواج کردند، و در ابتدای زندگی در منزلی بودند که به علت وسعت زیاد، همه مواد غذایی را در داخل منزل تهیه می‌کردند و لذا با طرز تهیه و مصرف تمام مواد موردنیاز زندگی به‌صورت طبیعی، آشنا شدند و به گفته ایشان این سبک زندگی بسیار خوب و همسو با آموزه‌های طب اسلامی بود و با تغییر سبک زندگی و به تعبیری امروزی شدن، ارزش آن نوع زندگی بسیار بیشتر برایشان عیان شد.»

درمان همسر، دالان ورود به طبابت

این سایت با بیان این که تبریزیان «به طور کلی ایده مطالعه در روایات طبی و معرفی طب اسلامی را در سر داشته» می افزاید: «اما زمانی که همسر ایشان کمی بعد از ازدواج مبتلا به سرطان می‌شود و پزشکان از مداوای وی قطع امید می‌کنند، ایشان با انگیزه قوی‌تر و به طور جدی به مطالعه در طب اسلامی می‌پردازند، و در مدت زمان کوتاهی موفق به درمان کامل می‌گردند و تصمیم می‌گیرند که با تکمیل مطالعات و عرضه آن‌ها، دیگران را نیز بهره‌مند سازند.»

از ۶۸ نماینده تا حکم محکومیت تبریزیان و ناظری

براساس اعلام سایت طب اسلامی، تبریزیان در بسیاری از استانهای کشور، افرادی را که خود را شاگرد وی معرفی می‌کنند، به‌عنوان نماینده معرفی کرده است که تعداد آنها حداقل ۶۸ نفر است.

ماجرای چالشها با تبریزیان منحصر در روزهای اخیر نیست. ۲۷ مرداد ۱۳۹۸ وزارت بهداشت با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که به دنبال پیگیری‌های این وزارتخانه برای برخورد با آنچه «سوداگران طب ایرانی و سنتی و دخالت‌های غیرمجاز و خطرآفرین در درمان» خوانده، حکم قطعی محکومیت برای عباس تبریزیان و محمدحسین ناظری صادر شده است. در همین راستا مدیرکل نظارت بر درمان وزارت بهداشت از مردم خواست که با هوشیاری در انتخاب شیوه‌های درمان صحیح، سلامت خود را تضمین کنند.
علیرضا عسگری مدیرکل دفتر نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایسنا، در مورد محکومیت عباس تبریزیان و محمدحسین ناظری از سوی دادسرای ویژه روحانیت که به نام طب ایرانی و سنتی در امر درمان مردم دخالت می‌کردند، گفته بود: «یکی از افرادی که به طور وسیع در سطح کشور و بدون داشتن تحصیلات و مهارت‌های لازم و تایید شده از سوی وزارت بهداشت و البته بدون دریافت مجوزهای لازم، اقدام به مداخله در امور درمان کرده بود که برابر گزارش‌های معاونت طب سنتی وزارت بهداشت منجر به بروز مشکلات چشمگیری در حوزه درمان شده بود، با پیگیری‌های وزارت بهداشت و همکاری و کمک قوه قضاییه و به‌ویژه دادگاه ویژه روحانیت رای محکومیت قطعی برای این فرد صادر شد.»

این در حالی است که هیچ خبری در مورد میزان محکومیت او از سوی دادگاه ویژه روحانیت منتشر نشد و معلوم نیست از سوی چه کسانی حمایت می‌شود. پس از این اتفاق «کمپین حمایت از آیت الله تبریزیان و درخواست بازگشایی مطب طب اسلامی آیت الله تبریزیان از رهبر معظم انقلاب» به راه افتاد.

ماجرای سوله‌های مشهد در جاده کلات

در دی ماه ۱۳۹۷ هم در مشهد سه سوله متعلق به گروه تبریزیان شناسایی شد که در آن‌ها کار تولید، بسته بندی و انبار دارو با عنوان طب اسلامی صورت می‌گرفت و به دلیل وضعیت نامناسبشان، به ورود مقامات قضایی و پلمب سوله‌ها منجر شد. سیدجواد مجتبوی، مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این باره گفته بود: «این سه سوله متعلق به فردی معروف به «پدر طب اسلامی ایران» و شرکای دیگری است که در جاده کلات و خیابان عبادی مشهد مستقر بود. در این انبارها ۱۱ کارگر که اغلب اتباع خارجی هستند در شرایط بسیار غیربهداشتی مشغول فرآوری و تهیه داروهای آماده گیاهی و نصب برچسب‌هایی تحت عنوان طب اسلامی بر روی آن‌ها بودند. این داروها بنا بود در سراسر کشور توزیع شوند که علاوه بر آسیب به سلامتی مردم سود سرشاری را نصیب مداخله گران با عنوان طب اسلامی می‌کرد.»

ابن‌سینای حوزه، تحت حمایت‌ رائفی‌پور

تبریزیان دارای مطب، داروخانه و مرکز طب اسلامی در قم هم بوده و رسانه‌هایی، چون فارس، تسنیم، بسیج نیوز و راسخون، مطالب و فیلم‌های وی را پوشش می‌دادند و افرادی چون رائفی‌پور نیز شدیدا از او حمایت می‌کردند. از دیگر سو پایگاه اینترنتی «داروی اسلامی» از جمله وب‌سایت‌های فعال در زمینه طب اسلامی است که زیر نظر این فرد اداره می‌شود و از او به عنوان «ابن‌سینا» یاد می‌کند. همچنین سایت‌های نزدیک به او، تبریزیان را پدر طب اسلامی معرفی می‌کنند.

از فروش دیجیتال مسواک اسلامی تا نسخه‌های شفابخش در کافه‌بازار

اگر یک دلیل رشد مراجعه به امثال تبریزیان را بیماری‌های خطرناکی چون سرطان و ناامیدی برخی بیماران از طب مدرن بدانیم، شاید فضای مجازی هم در گسترش این مسلک بی نقش نبوده است.

اکنون «نسخه‌های شفابخش استاد تبریزیان(حکیم میرزا علی فخرالدین)» در کافه بازار قابل بارگیری است و در سایت مرکز طب اسلامی نیز مواردی چون مسواک اسلامی، صابون اسلامی، انواع سرمه، کتب طب اسلامی، مرکب‌ها و سویق‌ها، داروی امام کاظم(ع) زمستانه (جهت پیشگیری و درمان سرماخوردگی و آنفولانزا) و داروی جامع امام رضا(ع) به صورت آنلاین فروخته می‌شود.
کاربرد داروی جامع امام رضا(ع)، درمان زخم ها و عفونت های شدید مانند فرو رفتن ناخن شست پا در گوشت انگشت اعلام شده و دستور مصرف آن این است: داروی جامع به تنهایی یا همراه یک قاشق مرباخوری عسل روی زخم ها پانسمان شود.

تجارتخانه‌ای تحت عنوان طب اسلامی

در این میان علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت درباره این شخص و این کارهایش روز گذشته گفت: در مراسمی آئینی با فیلم و تصویر فردی به نام تبریزیان که پیروانش او را «آیت الله» می‌خوانند و تحت عنوان طب اسلامی، تجارتخانه‌ای برپا کرده است، کتاب «اصول طب هاریسون» که از کتب مرجع پزشکی است را به آتش می‌کشد. آنچه مایه تاسف است فقط خالی بودن دست این گروه افراد مدعی از نقد علمی نیست، بلکه سکوت و عدم برخورد قاطع مراجع علمی، فرهنگی، دینی و قضایی در برابر چنین رفتارهایی است. به نظر می‌رسد که این اتفاق نادر و عجیبی نیست و در حال تبدیل شدن به رویه و قاعده‌ای است که به اشکال مختلف شاهد تکرار آن بوده‌ایم از دخالت جاهلانه در درمان صدها بیمار مبتلا به سرطان و بیماری‌های مزمن تا توصیه به خوردن نمک در هنگامه بسیج ملی «کنترل فشارخون» از تریبون صدا وسیما. وی با سخیف و جاهلانه خواندن این اقدام از کلیه مراجع دینی، دانشگاهی و قضایی خواست که در برابر این چنین اقدامات واکنشی در خور از خود نشان دهند.

مدیر حوزه‌های علمیه: این نفکرات در حوزه جایی ندارد

آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه با محکوم کردن اقدام به کتاب‌سوزی، در پی این اقدام این‌گونه واکنش نشان داد: «حوزه‌های علمیه و بزرگان آن با تاکید بر جایگاه علم و اندیشه و نقد عالمانه، حرکت ناپسند و جاهلانه اخیر در تعرض به یکی از متون مهم علم پزشکی را که در فضای مجازی انتشار یافته است ناروا می‌دانند و حوزه‌های علمیه و بزرگان آن و شورای عالی و مدیریت حوزه‌های علمیه آن را محکوم می‌کنند، آشکار است که این گونه تفکرات و اقدامات در حوزه علمیه جایگاهی نداشته و انتسابی به حوزه و روحانیت ندارد. انتظار می‌رود دستگاه‌های ذی‌ربط در این زمینه اقدام لازم را به‌عمل آوردند. امید است پیشرفت‌های علمی ایران و رشد مراکز علمی و دانشگاه‌ها که در پرتو انقلاب اسلامی رشد چشمگیر داشته است، استمرار و ارتقاء یابد.»

گوجه فرنگی و داروهای اسرائیلی

تبریزیان در کانال تلگرامی‌ واکنش به سخنان اعرافی با انتشار یک ویدئو گفته است: آقای اعرافی! لطفا خوب چشمانتان را باز کنید! این فیلم حضور شما در راهپیمایی روز قدس سال ۱۳۹۷ است. شما که آتش زدن کتاب هاریسون، قاتل میلیون‌ها انسان را «تعرض» نامیده و آن را حرکتی «ناپسندانه» و «جاهلانه» می‌دانید، می‌شود به چند سوال پاسخ بدهید؟ چرا در مراسمی حضور می‌یابید که به پرچم یک ملت «تعرض» کرده و آن را به آتش می‌کشند؟ چرا ادعای انقلابی‌گری دارید ولی پرچم رژیمی را آتش می‌زنید که از غذا و داروهای همان رژیم استفاده می‌کنید؟ بهتر است سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل را ببینید که اقرار کرده گوجه فرنگی و داروهای پارکینسون از اسرائیل است.

موشک و سیلی به جهان غرب

تبریزیان در کانال تلگرامی‌اش این اقدام خود را در دفاع از اهل بیت عنوان کرده و از این کتاب‌سوزی با عنوان موشک و یک سیلی به جهان غرب یاد کرده است.

استفاده از ادبیات مذهبی، ناامیدی برخی بیماران از طب مدرن و آشکار شدن برخی آسیب‌های پزشکی جدید، از عوامل گرمی بازار تبریزیان و امثال اوست. اما شاید برخی رویکردهای نفیی نسبت به غرب و علوم غربی نیز در جرات یافتن او بر کتاب‌سوزی بی تاثیر نباشد؛ همان گونه که تلاش کرده آتش زدن یک کتاب علمی را مشابه آتش زدن پرچم آمریکا عنوان و از آن با این توجیه دفاع کند.