هك معماري در مقياس شهر

گِرِگ پاسكئوارِلي

کد خبر: ۵۳۴۶۸

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۰:۱۶

امروزه بسياري از معماراني كه رسالت خود را نه تنها شكل دادن به ساختمان‌ها كه شكل دادن به شهرها نيز مي‌دانند با يك تضاد بنيادين مواجه‌اند: از يك سو با شهرسازي برنامه‌محوري مواجهند كه صرفا در خدمت تبلور اهداف ساختارهاي واقعا موجود سياسي است و از سوي ديگر معماري‌اي وجود دارد، كه تمايلش توليد بازارـ مبناي مبتني بر ابژه‌هاي مد روز، فارغ از الزامات كم و بيش كلان مقياس شهري و اجتماعي است.

حال سوال اينجاست كه اگر پي‌گيري فرماليسم به ابداع و نوآوري منتج نمي‌شود، چگونه نسل بعدي معماران شروع به انديشيدن بر گونه نويني از طراحي شهري و معماري قابل اجرايي كنند كه ما را از فرم و تمركز بر الزاماتش دور و به ارتقاي حيات انسان نزديك‌تر كند؟ بر اين باورم كه معماران به جاي تمركز بر برنامه‌ريزي عمودي كاملا تاريخي، پيگير راهكارهاي محلي و خاص [آن پروژه و آن مكان و آن مجموعه شهري] براي دخالت در بافت و زيرساخت شهر باشند و باز هم بر اين باورم كه به جاي جهت‌گيري مبتني بر رعايت الزامات صرفا كاركردي يا صرفا فرمي نيازمند فرآيندهاي پژوهشي هستيم كه نه تنها بر فرآيند ساخت كه بر فرآيند طراحي و گونه استفاده از محصول نهايي نيز متمركز باشند. دفتر ما، شاپ، اخيرا يك پل عابر پياده براي خيابان ركتور در نيويورك طراحي كرده است. اين پل اولين قطعه شهري بود كه پس از يازدهم سپتامبر در قسمت پايين منهتن اجرا شد. پل محصول فرآيند پرفشار گفت‌وگو ميان طرف‌هاي درگير: هيات‌مديره پارك شهر بَـتِــري، دپارتمان حمل و نقل ايالت نيويورك، مسافران شهري و ساكنان محلي است. استفاده از سيستم پيش‌ساخته خرپاي جعبه‌اي اين اجازه را به ما داد كه يك چنين سازه منحصر به فردي از نظر زماني در كوتاه‌ترين زمان و از نظر اقتصادي با پايين‌ترين هزينه به مرحله ساخت برسد. نماي پل از يك نمونه قاب تشكيل شده است كه در دو بعد متفاوت با يكديگر تركيب شده‌اند. چيدمان آنها به گونه‌اي است كه هم از نظر جانمايي در پوسته بيروني و هم از نظر ميزان فاصله از يكديگر كاملا ناهمگن‌اند و همين خصيصه امكان حدوث منظرهاي متنوع و سيركولاسيون نور و هوا [از جهات مختلف] را نيز فراهم آورده است. اين پل كه ماهيت كاركردي‌اش گذرا بودن و هدفش برطرف كردن نيازي زودگذر همچون عبور است، به طور هم‌زمان هم در قامت يك زيرساخت [و المان] شهري ظاهر مي‌شود و هم ابژه‌اي طراحانه، بدون آنكه ارزش هيچ كدام قابل تبديل يا ساده‌سازي به ديگري باشد.