شماره ۱۶۷/

اسناد ویکی لیکس / شهریور ۱۳۸۲؛ روایت سولانا از سفر به تهران: خاتمی و خرازی از بمب گذاری اخیر در نجف شوکه بودند

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

کد خبر: ۵۶۰۵۶۱

تاریخ: ۱۸ تير ۱۳۹۹ - ۱۸:۱۱

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارت آمریکا در اردن در تلگرافی سری به تاریخ سه شنبه، ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ به ماجرای حضور سولانا در اردن و اظهاراتش درباره ایران پرداخته است.

به گزارش «انتخاب»؛ متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:

موضوع سند: سولانا در امان: بدبینی درباره نقشه راه، ایران

طبقه بندی: سری

سه شنبه 15:56 دقیقه دوم سپتامبر 2003 (سه شنبه، ۱۱ شهریور ۱۳۸۲)

از: اردن

به: نامشخص

خلاصه

خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز اول سپتامبر درباره سفر اخیرش به خاورمیانه و ایران، به سفرای این اتحادیه گزارش داد. سولانا درباره روند صلح فلسطین-اسراییل ابراز ناامیدی شدیدی کرد که درگیری های داخلی فلسطینی ها و سخت گیری های اسراییل می تواند نقشه راه را با مشکل روبرو کند و در نتیجه هیچ جایگزینی هم برای آن پیدا نخواهد شد. او درباره ایران هم گزارش داد که رییس جمهور خاتمی از بمب گذاری های نجف شوکه شده و ایرانی ها درباره برنامه هسته ای خود و آینده همکاری با آژانس هم از پاسخ طفره رفته اند. پایان خلاصه.

بدبینی شدید سولانا درباره فلسطینی ها ...

خوان خوزه اسکوبار، نماینده اسپانیا در روز دوم سپتامبر درباره گزارش سولانا به سفرای اتحادیه اروپا درباره سفرش به خاورمیانه و ایران به نماینده سیاسی ما گزارش داد. اسکوبار گفت در امان سولانا با ملک عبدالله و علی عبدالراقب، نخست وزیر دیدار و درباره دیدارهای اخیرش در اسراییل و کرانه باختری با آنها دیدار کرده است اما حرف چندانی از طرف مقابل نشنیده است. ملک عبدالله از عرفات، شارون و سوریه به دلیل مواضع غیرقابل انعطاف شان در برابر نقشه راه انتقاد کرد.

اسکوبار با اشاره به یادداشت های گزارش سولانا گفت که او خودش را «بسیار بدبین» به احتمال موفقیت نقشه راه توصیف کرده و دلیل آن را درگیری های داخلی سیاسی فلسطینی ها و سخت تر شدن موضع اسراییل درباره اجرای نقشه راه دانسته است. سولانا از درگیری های ادامه دار میان یاسر عرفات، رییس تشکیلات خودگردان و محمود عباس نخست وزیر ابزار ناامیدی زیادی کرده است. ابومازن در دیدار خود با سولانا در روز اول سپتامبر گفته بود که می خواهد در قدرت بماند، اما سولانا معتقد است که ابومازن مصمم به «مطرح کردن مسئله رای اعتماد در شورای قانونگذاری فلسطین است". سخنگوی این شورا، ابو علا به سولانا گفته است که اگر ابومازن به دنبال رای اعتماد به خود باشد احتمالا بازنده خواهد شد و در این حالت تشکیلات خودگران بدون نخست وزیر یا گزینه نخست وزیری قابل قبول برای اسراییل و آمریکا خواهد ماند. سولانا با بیان اینکه ابومازن تنها نخست وزیر مورد قبول اسراییل است، گفت که با این وجود اسراییل دارد به سقوط ابومازن کمک میکند.

سولانا همچنین از درگیری های داخلی میان محمد دهلان و جبرئیل رجوب، بر سر کنترل نیروهای امنیتی هم ابراز ناخشنودی کرد. بهترین راهکار برای این مسئله از نظر سولانا «پایان کنترل دوگانه» نیروهای امنیتی و یک دست کردن آنها تحت کنترل وزارت کشور است. سولانا گفت که عرفات علیه این راه حل اقدام می کند.

... و البته اسراییلی ها

سولانا نظرات تندتری درباره دولت اسراییل و نخست وزیر شارون داشت. موضع اسراییل منبی بر آنکه «هاندا» (آتش بس) جدید با فلسطینی ها را نخواهد پذیرفت، سیاست تداوم ترورهای هدفمند و موضع تندتر درباره عرفات «نقشه راه را به خطر انداخته است». سولانا بصورت اخص از سیاست اسراییل مبنی بر عدم گفتگو با رهبران خارجی انتقاد کرد که با عرفات دیدار کنند. سولانا گفت که ترژی روید لارسن، نماینده سازمان ملل، اوتی، نماینده اتحادیه اروپا در خاورمیانه و برخی از وزرای خارجه اتحادیه اروپا از این سیاست انتقاد کرده و می گویند این مسئله گفتگو با دوطرف برای یافتن یک راه حل را برای آنها غیرممکن کرده است. سولانا امیدوار بود روز اول سپتامبر با شارون دیدار کند اما نگران بود که شارون حاضر به دیدار با او نشود (توجه: اسکوبار گفت که برداشت او این است که شارون با سولانا دیدار نکرده است. پایان نکته).

یک لحظه بسیار بد

سولانا نگران بود که روند صلح «در لحظه ای بسیار بد» قرار دارد. او به نمایندگان اتحادیه اروپا گفته بود که بهترین پایان ممکن – هرچند غیرمحتمل – برای بحران کنونی این است که:

ابومازن رای اعتماد بیاورد

دهلان کنترل تمام نیروهای امنیتی فلسطینی را به دست بگیرد

تشکیلات خودگردان اقداماتی واقعی علیه حماس و جهاد اسلامی در جنوب غزه انجام دهد

واکنش مثبت اسراییل در برابر اقدامات فلسطین از طریق کمتر کردن محدودیت ها و پایان دادن به ترور هدفمند شبه نظامیان فلسطینی

شوکه شدن ایرانی ها از بمبگذاری های نجف

سولانا سپس درباره دیدار خود از تهران گزارش داد. سولانا چند ساعت بعد از بمب گذاری در حرم امام علی [ (ع) ] در نجف وارد تهران شد و گفت که رییس جمهور محمد خاتمی و وزیر امورخارجه خرازی از بمب گذاری ها «شوکه» شده بودند. سولانا گفت که برای اولین بار در دیدارهایش با ایرانی ها، «آنها متوجه شده بودند که ایران باید با تروریسم بجنگد، بدون توجه به اینکه منبع و توجیه آن چه باشد». سولانا گفت خاتمی و خرازی از پاسخ به تمایل ایران برای همکاری با آژانس درباره غنی سازی ادعایی در ایران، طفره رفته اند.

نکته

اسکوبار گفت سولانا بیشترین ناامیدی را در صحبت درباره روند صلح و هر دو طرف اسراییلی و فلسطینی داشت.

هیل