سالی که آمد، سالی که رفت

کد خبر: ۵۶۹۴۳

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۳۹۱ - ۰۶:۵۷

آرش شفاعی: امروز نخستین صبحگاه کاری سال جدید را آغاز می کنیم.سالی که دومین گذرگاه نهمین دهه سال شمسی را فراروی ما قرار می دهد و امیداست این دهه، در همه حوزه های زیست اجتماعی ما فرصتی برای برکشیدن استعدادها و فرصت ها برای ورود مقتدرانه و شکوهمند در قرن شمسی تازه باشد.

در سالی که گذشت، حوزه ادب و هنر در کشورما شاهد تلاش ها و پیشرفت های مهمی بود. در عرصه سینمای ملی، سرانجام توانستیم مهم ترین جایزه سینمای جهان را به کلکسیون افتخارات سینمای کشور اضافه کنیم و از سویی نیز نهادهای دولتی با تاسیس سازمان سینمایی کشور، گامی در جهت فراهم آوردن امکانات برای تعالی سینمای ملی فراهم کرده اند.
اینکه آیا این نیت به عملی تا همان حد حساس و مهم منجر می شود و یا خیر، اتفاقی است که باید آن را در آینده دید اما شکی نیست که بالاخره فعالان این حوزه باید گردهم بیایند و ضمن به رسمیت شناختن تلاش های اصناف سینمایی، از امکانات دولتی برای پیشبرد این هدف بهره گیرند.در حوزه تئاتر، با همه فرازها و فرودهای موجود، گام های خوبی در جهت آشتی بیشتر مخاطب با تئاتر حرفه ای برداشته شد. سالن های نمایش در بسیاری از ایام سال با بیشترین ظرفیت ممکن فعال بود که این مساله در جهت رونق بخشیدن به اقتصاد هنر و تقویت تئاتر خصوصی در کشور، گام روشن و امیدوار کننده ای است.
در بخش هنرهای تجسمی، شاهد برپایی منظم دوسالانه ها و جشنواره های مهم بین المللی و کشوری بودیم. نگارخانه های تهران و شهرستان ها به صورت تمام وقت به برگزاری نمایشگاه های هنرمندان عرصه های مختلف هنرهای تجسمی اختصاص داشت و رونقی کم سابقه در فروش آثار هنری به چشم می آمد .
در حوزه شعر و داستان با وجود تنگناها و مباحث حاشیه ای که گاه بروز و ظهور آن، باعث اغتشاش در فعالیت منظم فعالان این عرصه بود، شاهد انتشار آثار ارجمندی بودیم که چرخ ادبیات کشور را به جلو راندند.
امسال ادبیات ایران با نامزدشدن در جایزه معتبر بوکر من آسیایی نشان داد ظرفیت های زیادی برای حضور جهانی و حتی کسب بالاترین اعتبار ادبی جهان را دارد و می تواند در کامل کردن کلکسیون افتخارات هنری همدوش سینمای ملی پیش رود. فعالان موسیقی کشور نیز در حوزه های مختلف این هنر، گام های مهمی برداشتند و انتشار آلبوم های متعدد از هنرمندان سنتی و پاپ که اقبال عمومی را در پی داشت، نشانگر این بود که این هنر نیز با همه مشکلات در میان مردم حضور دارد و می تواند باز هم به این حضور تداوم بخشد.
در این سال البته شاهد چالش های زیادی نیز میان هنرمندان و بخش های متکفل امر هنر در دولت بودیم. دعوای دراز دامنه ارشاد و خانه سینما نمونه ای روشن از این چالش بود. مشکلات پیش آمده برای برخی ناشران فعال در عرصه ادبیات و وضعیت سختگیرانه ممیزی ها را نیز باید به این موضوع اضافه کرد.
هر دو طیف یعنی دولت و بخش خصوصی در این زمینه نیازمند سعه صدر، به رسمیت شناختن یکدیگر و ایجاد فضای گفتگو و حکمیت هستند که امیدواریم در سال جدید این فضا و فرصت فراهم شود.در سالی که گذشت همچنین با تاسف و دریغ گروهی از هنرمندان بزرگ کشور، روی در نقاب خاک کشیدند که شاید مهم ترین نام در این میان زنده یاد دکتر سیمین دانشور داستان نویس برجسته و استاد دانشگاه و مترجم ناموری باشد که نود سال زندگی تأثیرگذارش در سال نود به پایان رسید.
متأسفانه وضعیت بیمه و خدمات اجتماعی برای هنرمندان همچنان در بدترین شکل ممکن است و باید مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تعامل با دیگر نهادها و حوزه های درگیر با موضوع بیمه و تأمین اجتماعی راهی معقول و سهل برای این مشکل بیندیشند تا سرمایه های هنری و انسانی کشور بیش از این دچار خسارت نشوند.
اما سال آینده، سالی است که تجربه ها و فرصت های تازه ای را دربرابر چشم ما قرار می دهد. نخستین اتفاق فرهنگی و هنری بزرگی که در کشور روی می دهد، نمایشگاه بین المللی کتاب تهران است که می توان با رصدکردن میزان انتشار آثار جدی و عمیق هنری و ادبی در آن به تلاش های یکساله گروه زیادی از اهل ادب و هنر این سرزمین پی برد.
نکته مهم دراین میان این است که از چالش ها و مشکلاتی که حوزه هنر در سال گذشته و سال های گذشته از آن آسیب دیده است درس گرفت و سعی در رفع و چاره جویی آن ها بر آمد. بخش مهمی از این قضیه به دستگاه های دولتی بر می گردد. اصلاح بودجه های بخش فرهنگی و شفاف کردن نحوه هزینه آنها یکی از مهم ترین اقداماتی است که باید در این حوزه برداشته شود.
در سال های اخیر سؤالات زیادی درباره چگونگی هزینه کرد بودجه های فرهنگی کشور که در وضعیت تخصیص کامل بودجه نیز اندک است، مطرح شده است و لازم است در این باره پاسخ شفافی به هنرمندان داده شود. چتر حمایت دولت از هنرمندان باید گسترده تر از آن چه هست، باشد و در زیر این چتر حمایتی، همه فعالان عرصه فرهنگ و هنر بدون خط کشی های سیاسی و مرامی جای گیرند، دراین صورت است که می توان به درخشش های بیشتر هنر ایرانی در جهان معاصر امید بست.