مراقب شیادهایی باشید كه به اسم طب سنتی کاسبی می‌کنند

دكتر حمید عمادی، متخصص بیماری‌های عفونی و رئیس بخش بیماری‌های عفونی بیمارستان امام خمینی درخصوص كارایی داروهای گیاهی مجوز گرفته از سازمان غذا و دارو به جام‌جم می‌گوید: «داروهای گیاهی در همه‌جای دنیا وجود دارد و بسیاری از داروهایی هم كه امروزه از آنها استفاده می‌كنیم، منشأ گیاهی دارند.

کد خبر: ۵۸۵۵۳۷

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۳۹۹ - ۱۶:۵۰

به عنوان مثال قرص دیگوگسین كه برای بیماری‌های قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد، منشأ آن گیاه انگشتانه است. یا دارویی برای درمان مالاریا به نام آرتسونات داریم كه نوعی داروی علفی چینی بوده است.بنابراین، داروهای گیاهی می‌توانند مؤثر باشند. اما اشكالی كه وجود دارد، این است كه برخی داروهای گیاهی از سوی برخی افراد غیرمتخصص تولید می‌شوند.

البته در حال حاضر، چند داروی گیاهی در دانشگاه‌های بزرگ مانند دانشگاه علوم پزشكی تهران، دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشكی ایران و دانشكده‌های طب سنتی تولید می‌شوند كه روی همین امر تمركز دارند و داروهای گیاهی را به روش‌های علمی و امروزی بررسی و اثربخشی آنها را مشخص كنند.

اما هنوز این دانشكده‌ها چنان كه باید و شاید فعال نیستند. بنابراین، من به عنوان پزشكی كه بیماران مبتلا به كووید-19 را ویزیت و درمان می‌كنم، هنوز ناچارم از داروهای شیمیایی برای تجویز استفاده كنم. چون از داروهای گیاهی اطلاعی ندارم و این دانشكده‌ها هنوز نتوانسته‌اند در جایگاهی كه دارند، ظاهر شوند.این متخصص بیماری‌های عفونی ادامه می‌دهد:

«من از محتوای داروهایی كه سازمان غذا و دارو معرفی كرده، اطلاع چندانی ندارم و نمی‌توانم بگویم تا چه اندازه می‌توانند مؤثر باشند. اما همیشه در لابه‌لای اتفاقات مثبت، عده‌ای شیاد هم هستند كه از این آب گل‌آلود استفاده می‌كنند و كارهایی را به صورت غیرعلمی و غیرمنطقی به اسم گیاهان دارویی انجام می‌دهند و داروهای مضری را در اختیار مردم قرار می‌دهند. یكی از این داروهای مضر، تبلیغ استفاده از بخور جوش‌شیرین است كه تبلیغات زیادی هم روی اثربخشی آن در جلوگیری از ابتلا به كرونا صورت گرفته است.

این در حالی است كه دانشكده طب سنتی، بارها نسبت به مصرف آن هشدار داده و گفته است این ماده بسیار مشكل‌زاست. اما مردم همچنان از آن استفاده می‌كنند.بنابراین، ما شاهد جدایی بین پزشكی سنتی با پزشكی روز هستیم و نمی‌توانیم ارتباط درستی با هم داشته باشیم. البته ممكن است این داروها، داروهای خوبی هم باشند و من قصد نفی كارایی آنها را ندارم.

اما نقطه ضعفی كه وجود دارد این است كه برای مثال، برخی داروها را با عناوین خاصی معرفی كرده‌اند که با توجه به عوارض احتمالی‌، ممكن است اعتماد مردم را نشانه بگیرد که این در واقع مصداق شیادی و كلاهبرداری است.دكتر عمادی در ادامه تأكید می‌كند: «ممكن است این داروها، داروهای خوبی باشند. اما مسیری كه ما پیش گرفته‌ایم، غلط است؛ پزشكان اعتقادی به اثربخشی این قبیل داروها ندارند و معتقدند دروغی بیش نیست. اما از سوی دیگر، پزشكان سنتی به مصرف داروهای گیاهی تأكید می‌كنند.

در این میان هم افراد متخصص باید روی این داروها نظر دهند. برای مثال یكی از همین داروها با عنوان اسپری دهانی PHR160، تا جایی كه اطلاع دارم، دارویی خلط‌آور است و برای بیمارانی كه دارای خلط غلیظ بوده و قادر به دفع آن نیستند، به رقیق و آبكی‌كردن خلط كمك می‌كند. اما معادل این دارو، داروهایی مانند «استیل سیستئین» یا «بروم هگزین» وجود دارند كه این اسپری هم مانند آنها عمل می‌كند.

البته منظور از این حرف، نادیده گرفتن زحمات محققان ما نیست. اما این دارو برای درمان بیماران كرونایی جایی ندارد و در مقایسه با داروهای موجود قیمت به مراتب بالاتری هم دارد و بیماران می‌توانند با هزینه كمتر، داروی دیگری را استفاده كنند. از طرف دیگر، بیماران مبتلا به كرونا عمدتا خلط ندارند و سرفه‌هایشان خشك است.

فقط مبتلایانی كه قبل از ابتلا سیگاری بوده و مبتلا به بیماری‌های انسدادی ریه بوده‌اند، خلط دارند.رئیس بخش عفونی بیمارستان امام خمینی در ادامه می‌گوید: «زمانی كه فردی ادعای تولید یك داروی شیمیایی را می‌كند، ابتدا این دارو را روی تعداد كمی از افراد آزمایش می‌كنند و در صورت بی‌خطر بودن، اثربخشی و عوارض احتمالی آن را بررسی می‌كنند و به طوركلی در چند مرحله، تلاش می‌كنند اثربخشی این دارو را تأیید یا رد كنند.

این روشی است كه در حال حاضر در تمام دنیا روی واكسن‌ها و داروهای تولید‌شده انجام می‌دهند. قطعا محققانی كه وابسته به دانشكده طب سنتی هستند، باید با توجه به همین روش‌ها و علم روز، این داروهای گیاهی را آزمایش كنند. در صورت مؤثر و بی‌خطر بودن داروها، این افتخار بزرگی است كه كشور ما در تولید دارویی برای كووید-19 فعالانه عمل كند.

تحقیقات داروهای گیاهی جهانی است

این متخصص عفونی با اشاره به تلاش دانشمندان دنیا در ساخت داروهای گیاهی برای كرونا گفت: «در همه جای دنیا تحقیق و مطالعه روی گیاهان دارویی در حال انجام است و از همه بارزتر در كشور چین این كار با جدیت دنبال می‌شود. در تمام كشورهای دنیا، پزشكی سنتی از اهمیت بالایی برخوردار است. برای مثال، داروی آرتسونات ابتدا یك گیاه علفی بوده و به مرور به دلیل تأثیر زیادی كه داشت به عنوان درمان مالاریا شناخته شد.

به طوری كه حالا به عنوان خط اول درمان مالاریا در كل دنیا شناخته می‌شود. به حدی كه حتی تولیدكننده این دارو برنده جایزه نوبل شد. موفقیت این دارو هم مانند دیگر داروها با روش‌های كارآزمایی بالینی متعدد صورت گرفت. همه افرادی هم كه در حال حاضر روی داروهای گیاهی كار می‌كنند، باید با ارتباط با محققان دانشكده‌های پزشكی و با روش‌مندی علمی فعالیت كنند.»

روزنامه جام جم