چرا اردوغان دست دوستی به سوی اسرائیل دراز کرده است؟ / قاسم محبعلی پاسخ می دهد

قاسم محبعلی مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه در گفت‌وگو با «انتخاب» اظهار داشت: آقای اردوغان نشان داده که در سیاست خارجی خیلی رفتار پرنوسان و اصطلاحا «زیگزاگی» را در پیش گرفته است. او سعی دارد که متناسب با شرایط منطقه و جهان خودش را تطبیق بدهد. لذا ما شاهد بودیم که در دوران ترامپ ترکیه چون حمایت آمریکا را احساس می‌کرد، رفتار دیگری در قابل اروپا و حتی منطقه داشت ولی حالا که ترامپ انتخابات را واگذار کرده است و این احتمال وجود دارد که آمریکا در دوران آقای بایدن به سمت همکاری و بهبود روابط با قاره سبز قدم بردارد، آقای اردوغان احساس نگرانی می‌کند.

کد خبر: ۵۹۲۴۳۷

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۹ - ۲۱:۱۵

مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه گفت: کسانی سیاست خارجه را تنظیم و تدوین می‌کنند که ارتباط کمتری با جهان خارجی دارند و غالبا این افراد اصرارشان بر ادامه همان سیاست خارجه گذشته است؛ مگر آنکه هزینه‌ها مانند دوران جنگ و برجام، آنان را مجاب به تغییر رفتار کند.

قاسم محبعلی در گفت‌وگو با «انتخاب» با اشاره به مواضع اخیر رییس جمهوری ترکیه و تلاش برای بهبود روابط با اسراییل، گفت: آقای اردوغان نشان داده که در سیاست خارجی خیلی رفتار پرنوسان و اصطلاحا «زیگزاگی» را در پیش گرفته است. او سعی دارد که متناسب با شرایط منطقه و جهان خودش را تطبیق بدهد. لذا ما شاهد بودیم که در دوران ترامپ ترکیه چون حمایت آمریکا را احساس می‌کرد، رفتار دیگری در قابل اروپا و حتی منطقه داشت ولی حالا که ترامپ انتخابات را واگذار کرده است و این احتمال وجود دارد که آمریکا در دوران آقای بایدن به سمت همکاری و بهبود روابط با قاره سبز قدم بردارد، آقای اردوغان احساس نگرانی می‌کند.

مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه افزود: بیشتر نگرانی آقای اردوغان از احتمال همکاری بین آمریکا و اروپا در دوران آقای بایدن به دلیل آن است که اروپاییان و دموکرات‌ها تاکید و اصرار زیادی بر موضوعات حقوق بشری دارند و ترکیه در این مساله به ویژه در موضوعات مانند برخورد با کردها آسیب‌پذیر خواهد بود. بنابراین ترکیه با درک این نگرانی از حالا در تلاش است تا بتواند از طریق تقویت روابط با اسراییل و با استفاده از لابی اسراییل در آمریکا موقعیت خودش را حفظ کرده و حتی بهبود ببخشد. ما شبیه این اقدام را از جانب برخی کشورهای عربی در دوران ترامپ شاهد بودیم که از طریق روابط با اسراییل دنبال جلب حمایت آمریکا و تجهیزات نظامی و اخذ سلاح‌های پیشرفته، قدم برداشتند.

این مدیر ارشد وزارت امورخارجه در دولت اصلاحات همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا اردوغان در رسیدن به این هدف موفق خواهد بود، تصریح کرد: من فکر می‌کنم که سوتفاهمات زیادی نسبت به حکومت اردوغان نزد آمریکای بایدن، اروپا و حتی همسایگان ترکیه به ویژه ایران وجود دارد. لذا بعید است که اردوغان بتواند به هدف آرمانی خودش دست پیدا کند. چراکه اردوغان نشان داده که در اتفاقات مهم جهانی و منطقه‌ای پایداری ندارد. او در زمان بهار عربی و در شرایطی که اخوان المسلمین را با خود همراه دید، ارتباطات خودش با اسراییل را کاهش داد و حالا دنبال بهبود روابط با اسراییل است.

وی افزود: ترکیه همچنین در دوران ترامپ و زمانی که دید آمریکای ترامپ روابط خوبی و مستحکمی با اروپا ندارد، دنبال پیشروی در مدیترانه و همین طور لیبی رفت که خیلی به مذاق اروپایی‌ها خوش نیامد؛ بنابراین به نظر می‌رسد که همه به این عدم ثبات و پایداری ترکیه در مواضع سیاسی و جهانی رسیده‌اند. البته در دنیای امروز همه کشورها دنبال منافع خودشان هستند و چنانچه ارتباط با ترکیه منافع آنان را تامین کند، آنان از ترکیه استقبال خواهند کرد ولی مساله اینجاست که این استقبال و آغوش باز، صرفا در حد و اندازه همان منافع خواهد بود و نه بیشتر.

محبعلی همچنین در پاسخ به پرسشی درمورد نحوه رفتار ایران در باره تحولات و صف بندی های تازه منطقه گفت: سیاست یک واقعیت میدانی است و متناسب آن، شرایط باید تغییر پیدا کند. هیچ سیاستی را نمی‌توان مطلقا خوب یا بد توصیف کرد، مگر آنکه ملاک ارزیابی را شرایط زمانی و مکانی در نظر بگیریم. آقای اردوغان بیش از آنکه یک سیاستمدار باشد، یک فرصت‌طلب است. البته درباره ایران باید گفت که سیاست خارجه بدون توجه به تغییرات جهانی و منطقه‌ای و همین طور تغییرات داخلی اثرگذار نخواهد بود. ما باید سیاست خودمان را متناسب با شرایط روز زمانی و مکانی، نوسازی و به روزرسانی کنیم.