مصادره یک انقلاب

پیر محمد ملازهی

کد خبر: ۶۰۰۹۴

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۰۱:۴۷

انقلاب مصر با خطر مصادره روبروست. این واقعیت را نیروهای انقلابی به درستی درک کرده اند و بازگشت آنها به میدان التحریر مؤید چنین برداشتی است. انتخاب شعارها و درخواستهای مردم درباره کناره گیری شورای نظامی از قدرت و واگذاری آن از طریق مسالمت آمیز و سازوکارهای دموکراتیک متمرکز شده است، انتخابی که با شعارهای روزهای اول و آغازین انقلاب و بیداری اسلامی مصریها تشابه زیادی دارد.

در آن مقطع حسنی مبارک مدنظر بود و اینک شورای نظامی حاکم بر مصر مخاطب مردم است.مردم مسلمان مصر به درستی می دانند که شورای نظامی درصدد بازسازی دیکتاتوری سابق است و دخالتهایش در انتخابات حساب شده و با قصد مصادره انقلاب صورت می گیرد.اکنون بنظر می رسد که دو نیرو بر سر آینده مصر و قدرت وارد مبارزه شده اند.
1- نیروهای تحول خواه برآمده از میدان التحریر
2- نیروهای واپسگرا و طرفدار بازسازی دیکتاتوری سابق
قطع نظر از مانورهای پیچیده ای که شورای نظامی و گروههای واپسگرا در قبال انتخابات ریاست جمهوری پیش رو انجام می دهند و نامشخص بودن تأیید یا رد صلاحیت نامزدها، چنین بنظر می رسد که توطئه ای حساب شده تر برای مصادره انقلاب مصر در جریان باشد.در این توطئه قدرتهای بین المللی و منطقه ای ایفای نقش می کنند و هدف آنها بازسازی دیکتاتوری سابق در مصر است اما جناح اسلامگرا که به قدرت و پایگاه اجتماعی اش باور دارد در مقابل این پروژه مقاومت می کند. هرچند در نگاهی واقع بینانه تر نیروهای تحول خواه از طیفهای متنوع تری برخوردارند، اما درباره جلوگیری از بازگشت دیکتاتوری سابق با یکدیگر توافق نسبی دارند.با این حال، بنظر می رسد که شورای نظامی مصر مایل نیست به خواست و رأی عمومی مردم گردن نهد و در این راه از حمایت غرب و بخشی از کشورهای عربی و البته اسرائیل نیز برخوردارست زیرا نگرانی از آینده مصر تحت کنترل اسلامگرایان و تأثیر آن بر جهان اسلام میان آمریکا، اسرائیل و برخی دیگر از حکومتهای عربی نگرانی مشترک است. آمریکا و اسرائیل نگران معاهد کمپ دیوید هستند و ارتجاع عرب نگران سرنوشت خود و گسترش نفوذ انقلابیون به درون کشورهایشان است.روشن است که تنها بازسازی دیکتاتوری سابق در هیأتهای جدید و رنگ و لعاب زدن به آن به گونه ای که قابل قبول جلوه کند مدنظر نیروهای هوادار دیکتاتوری است ولی انقلابیون که می توانند به میدان التحریر باز گردند به سادگی رضایت به مصادره انقلابشان نمی دهند.در این بین منسجمترین نیروی تحولخواه اخوان المسلمین است. سابقه تاریخی و مبارزاتی اش، گستردگی پایگاه اجتماعی اش در داخل مصر و کشورهای عربی و اعتباری که در سطح بین المللی و منطقه ای در افکار عمومی جهان عرب و اسلام دارد، ایجاب می کند که آنها با هوشیاری بیشتری عمل کنند.واقع امر آن است که مصلحت مردم مصر نه در تنگ نظری ایدئولوژیک و نه در حرکت بر مدار رادیکالیسم ایدئولوژیک است، این هر دو بهانه ای لازم را به شورای نظامیان می دهد که با توسل به حفظ امنیت ملی و با کسب حمایت خارجی انقلاب مصر را با خطر روبرو سازد. در مقابل مصلحت مردم مصر در مقاومت مدنی در مقابل نیروهایی است که درصدد انحراف و مصادره انقلاب آنها هستند.کوچکترین غفلت یا فاصله گرفتن از انتظارات و خواستهای مردم مصر، نیروهای تحول خواه را در معرض شکست و یا سازش قرار خواهد داد. پذیرش تنوع فکری و مواضع سیاسی همه گروهها اعتباری است که جناح اسلامگرا در اختیار دارد ولی در همان حال این نگرانی وجود دارد که انحصارطلبی های ایدئولوژیک شده شرایطی بوجود بیاورند که این امتیاز را به طرف مقابل واگذار نمایند. در هر حال، مصر در آستانه انتخابات با مسایل پیچیده ای روبروست. انتخابات مصر نقطه عطف مهمی در حیات سیاسی آینده مصر خواهد بود. رقابت نیروهای تحول خواه و هواداران بازسازی دیکتاتوری جدی است و پیروزی یا شکست هر کدام از این نیروها در انتخابات ریاست جمهوری نشان خواهد داد که انقلاب مصر براساس شرایط بیداری اسلامی و دنیای عرب حرکت خواهد کرد یا در درازمدت مصادره خواهد شد.در هر دوحالت مصر می تواند سرنوشت دنیای عرب را رقم بزند.