مرتضی نبوی، عضو مجمع تشخیص: برخی از کشورهای دوست ما می‌پرسند چرا به FATF نمی‌پیوندید؟ این کار را برای ما سخت تر می‌کند

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه در گذاشتن شرط برداشتن تحریم ها به منظور پذیرش لوایح پالرمو و CFF وجود دارد اظهار داشت: برخی از مسئولین اسناد ارائه کرده‌اند که برخی از کشورهای دوست ما که رابطه نسبتا خوبی هم با ما دارند از می‌پرسند چرا به FATF نمی‌پیوندید، این کار را برای ما سخت تر می‌کند.

کد خبر: ۶۰۵۰۲۷

تاریخ: ۱۲ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۰:۱۷

میزان: عضو مجمع تشخیص مصلحت به ارائه توضیحاتی پیرامون بررسی مجدد لوایح FATF در این مجمع، تبعات و موضوع تعیین پیش شرط از سوی ایران برای پذیرش این لوایح پرداخت.

سید «مرتضی نبوی»، با حضور در برنامه جهان‌آرا با اشاره به تاریخچه FATF (گروه ویژه اقدام مالی در پولشویی) گفت: FATF یک سازمان بین دولتی یا فرادولتی است که به ابتکار گروه جی ۷ ایجاد شده، مقر آن در سازمان جهانی اقتصاد و توسعه در پاریس است و هم اکنون حدود ۳۷ عضو رسمی دارد و هدف از تاسیس این سازمان آن بود که از طریق زیر نظر گرفتن ارتباطات، فعل و انفعالات و شفافیت جریانات بانکی جلوی دو اقدام جرایم سازمان یافته و کمک مالی به تروریسم در سطح جهان گرفته شود.

وی ادامه داد: بر این اساس، کنوانسیون معروف به CFT برای مقابله با تامین مالی تروریسم و کنوانسیون پالرمو برای مقابله با جرایم سازمان یافته (قاچاق زنان و کودکان، قاچاق مهاجرین و قاچاق مهمات و تولید مهمات غیر قانونی) طراحی شد که مقدمه ورود کشور‌ها به FATF است.

عضو مجمع تشخیص مصلحت با اشاره به اینکه از مجموع ۱۹۰ کشور ۱۸۸ کشور این دو کنوانسیون را قبول کردند اظهار داشت: ما نیز همانند خیلی از کشور‌های دیگر هیچ مشکلی با مبارزه با تروریسم و یا جرایم سازمان یافته نداریم ضمن اینکه ما قانون داخلی مبارزه با فساد‌های مالی، جرایم تروریسم و پولشویی را داریم منتها مساله برای دوستانی که موافق پیوستن به این دو کنوانسیون نیستند این است که وقتی اطلاعات شفاف می‌شود ممکن است افرادی از این اطلاعات سوءاستفاده کنند و عمدتا هم مسئله به شرایط تحریم بر می‌گردد.

وی ادامه داد: در شرایطی که ما به دنبال خنثی‌سازی تحریم‌ها هستیم یک عده از این نگران هستند که نکند درز اطلاعات موجب سوءاستفاده شود. البته کارشناسان دولت نظر دیگری دارند و معتقدند با حق تحفظ و حق شرطی که در قوانین مربوط به این کنوانسیون‌ها پیش بینی شده نمی‌شود از اطلاعات سوءاستفاده کرد. ضمن آنکه بر اساس قوانین مربوط به این کنوانسیون‌ها، قوانین داخلی کشور مثل قانون اساسی پذیرفته شده است و باید رعایت شود به طور مثال اگر کسی بخواهد حزب الله لبنان را به عنوان گروه تروریستی بشناسد از نظر ما قابل قبول نیست.

نبوی همچنین در خصوص اینکه چرا مجمع اسفند ماه سال گذشته لوایح پالرمو و CFT را رد نکرد، گفت: تائید مصوبات مورد اختلاف مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان نیازمند حداقل دو سوم آراء اعضای مجمع است که در آن مقطع، این لوایح دو سوم آرا را کسب نکرد. بعضی از مسئولین دولتی نظر مشورتی‌شان این بود که اگر مجمع این لوایح را صراحتا رد نکند و مسکوت گذاشته شود به نفع کشور خواهد بود در نتیجه، مجمع هم به این نتیجه رسید کهاین مسئله مسکوت گذاشته شود، البته استدلال آن‌ها این بود که اگر این موضوع در شب عید اعلام شود ممکن است در نرخ ارز و سکه تاثیر بگذارد.

اگر همین امروز لوایح FATF را از باب مصلحت تائید کنیم گشایشی در کار بانکی ما ایجاد نخواهد شد

عضو مجمع تشخیص مصلحت درباره اینکه آیا اگر لوایح مربوطه رد شوند، اثر چشم‌گیری در وضعیت اقتصادی کشور خواهد داشت عنوان کرد: باید FATF را مقوله جدا از تحریم‌ها بدانیم؛ همه از جمله کارشناسان دولت قبول دارند اگر همین امروز این لوایح را از باب مصلحت تائید کنیم گشایشی در کار بانکی ما ایجاد نخواهد شد و این هم به دلیل تحریم‌های یک جانبه آمریکاست که در خیلی از بانک‌ها نفوذ و یا سهم دارد بنابراین می‌توان شرط برداشته شدن تحریم‌ها را برای پیوستن به این دو کنوانسیون مطرح کنیم.

وی افزود: البته مقامات دولتی معتقدند در صورت پذیرش و پیوستن ایران به این کنوانسیون‌ها باز هم می‌توانیم تحریم‌ها را دور بزنیم و مشکلی از این بابت وجود ندارد.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت درباره اینکه رد این کنوانسیون‌ها آثار تورمی خواهد داشت یا خیر نیز عنوان کرد: مشکل تحریم از گذشته تا الان وجود داشته، اما این موضوع هزینه‌های ما را بالا می‌برد. مثلا اگر در شرایط عادی که ما از طریق بین بانکی با کشور‌های دیگر اقدام می‌کردیم و یک هزینه‌ای وجود داشت، حدود بیست درصد هزینه هایمان بیشتر خواهد شد.

سناریو‌های مجمع برای بررسی لوایح پالرمو و CFT

نبوی در ادامه اظهار داشت: در جریان بحث‌ها، دوستان عنوان می‌کنند اگر تحریم‌ها برداشته شود و بعد از آن بخواهیم مقدماتی را در پذیرش این دو کنوانسیون طی کنیم و از نظر FATF یک کشور همکار بشویم کار سخت‌تر خواهد شد و بیشتر طول می‌کشد لذا با توجه به این بحث ها، سناریو‌های مختلفی پیش روی مجمع است؛ برخی کشور‌ها با تحفظ و شروطی به FATF پیوسته‌اند که ما هم می‌توانیم در مجمع تشخیص مصلحت چنین کاری انجام دهیم، یا شرط مان این باشد که تحریم‌ها برداشته شود و به نوعی ملحق شدن به این دو کنوانسیون را مشروط کنیم و یک راه دیگر هم این است که رای شفاف به عدم پذیرش بدهیم و این دو کنوانسیون تشخیص مصلحت شناخته نشود.

وی تاکید کرد: برای همه اعضای مجمع اصل بر این است که منافع ملی تامین و حفظ شود، اما اینکه چگونه می‌شود این منافع را تامین کرد، همان طور که اشاره شد سناریو‌های مختلفی پیش روی ماست.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اضافه کرد: همین سه‌شنبه هم چند کمیسیون مجمع جلساتی با کارشناسان دارند تا معایب، مزایا، تهدید‌ها و فرصت‌ها به خوبی دیده شود تا نهایتا مشخص شود منافع ملی با کدام سناریو سازش دارد.

ماجرای تعلل دو ساله مجمع در بررسی لوایح FATF

نبوی همچنین در رابطه با اینکه چرا بعد از دو سال مجمع هنوز به جمع بندی در رابطه با این لوایح نرسیده است گفت: در این دو سال موضوع به شکل مستمر بررسی نمی‌شد، در یک مرحله این لوایح بررسی شد که نهایتا در اسفند ماه سال گذشته مسکوت گذاشته شد، ضمن آنکه با توجه به اینکه طبق آئین نامه مجمع اگر لوایح اختلافی بین مجلس و شورای نگهبان به مجمع واصل شود ما یک سال فرصت داریم که راجع به آن اظهار نظر کنیم و اگر از سمت ما اظهار نظری صورت نگیرد این نظر شورای نگهبان است که حاکم خواهد شد. لذا قبل از اینکه رئیس جمهور درخواست بررسی مجدد این لوایح را در مجمع از مقام معظم رهبری داشته باشند پیوستن ما به این دو کنوانسیون به نوعی منتفی شده بود.

وی اضافه کرد: با موافقت مقام معظم رهبری نسبت به درخواست دولت (آئین نامه‌های مجمع باید به تصویب و تائید مقام معظم رهبری برسد) اعضای مجمع هم در جلسات خود با دعوت از کارشناسان دولت مانند وزیر اقتصاد و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی، وزیر نفت و معاون حقوقی رئیس جمهور به مرور اتفاقات جدید و دریافت اطلاعات دقیق پرداختند تا تصمیمی اتخاذ شود که منافع ملی ما را تامین کند.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره اینکه با توجه به سیاست‌های دوگانه بین المللی( کشورهای مهد قاچاق عضو FATF هستند اما ایران در لیست سیاه این نهاد قرار دارد) چه تضمینی وجود دارد که اگر این لوایح را قبول کنیم خودمان هستیم که تصمیم می‌گیریم چطور باید عمل کنیم؟ گفت: اگر شکاف‌های درونی نداشته باشیم، شاید این موضوع خیلی نگرانی نداشته باشد. اما ممکن است برخی از نهاد FATF با افراد در داخل ایران تماس بگیرند و بتوانند یک سری اطلاعات محرمانه دریافت کنند همان طور که در قضیه هسته‌ای و غیر از آن یکسری اطلاعات محرمانه ما درز پیدا کرد. لذا اگر بتوانیم استحکام داخلی داشته باشیم شاید از ما هم مانند خیلی از کشورها نتوانند از این موضوع سوءاستفاده کنند.

وی با اعلام اینکه هنوز در مورد اینکه این دو کنوانسیون را بپذیریم یا خیر به جمع بندی نرسیدیم بیان کرد: در آخرین جلسه قرار شد سناریوهای موجود بیشتر بررسی شود.

نبوی تاکید کرد: بر اساس نظر کارشناسان حقوق بین‌الملل می‌شود حق تحفظ، قائل شد و شرط گذاشت و اگر کشوری نسبت به شروط ایران اعتراض داشت در اینجا رابطه ما بر اساس اقدام مالی تنها با آن کشور بر هم خواهد خورد.

در جلسه مجمع با وزرای دولت چه گذشت

وی در رابطه با جلسه هفته گذشته مجمع با وزرای دولت هم گفت: در این جلسه اطلاعاتی رد و بدل شد مربوط به حق تحفظ و شروط بود؛ یکی از مباحث این بود که می توانیم برای خنثی کردن تحریم‌ها می توانیم یک سری اطلاعات را در اختیار خود حفظ کنیم که این امر مستلزم این است که رخنه و نقاط ضعف داخلی نداشته باشیم.