تورق خاطرات چهره ها در «انتخاب»؛

خاطرات آیت‌الله هاشمی؛ ۱۹ اسفند ۱۳۷۶: خاتمی از من توقع داشت که کمک کنم پیام‌ها بین ایران و آمریکا مستقیم رد و بدل شود نه از طریق سوئیس / به خاتمی گفتم، رهبری فکر می‌کنند که شما با مذاکره با آمریکا مخالفید

خاطرات آیت الله هاشمی: آقای [محمدرضا] نوری [شاهرودی]، سفیرمان در ریاض، تلفنی‌خواست، تلفنی از حال ملک فهد، [پادشاه عربستان سعودی] که به خاطر بیماری در بیمارستان بستری شده، احوال‌پرسی‌کنم.

کد خبر: ۶۰۶۴۰۶

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۳۹۹ - ۲۳:۵۹

خاطرات روزنوشت مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۷۶، هرشب در «انتخاب» منتشر می‌‌شود. پیشتر، خاطرات ایشان از سال ۵۸ تا ۷۵ در سرویس تاریخ «انتخاب» به صورت روزانه پوشش داده شده است

برای شناسایی منطقه جنگ اُحُد در سفر به مدینه، ساعاتی به مطالعه مدینه‌شناسی - نوشته‌های نجفی- پرداختم؛ می‌خواستم از نزدیک همه آثار تاریخی و موقعیت میدان نبرد را ببینم، ولی به خاطر ضیق‌وقت موفق نشدیم. فقط زیارت‌کردیم وکمی درباره تنگه‌ای‌که مشرکان از آنجا مسلمانان را دور زده بودند، بحث کردیم که به‌جایی نرسید.
آقای مولوی اسحاق مدنی‌که در سفر همراه ما بود، گفت در زمان تحصیل در مدینه، استاد تاریخش در زمین اُحُد، شاگردانش توجیه می‌کرده؛ تپه رماه را معرفی‌کردکه معمولاً جای دیگری را معرفی می‌کنند. می‌خواستم محل بقعه شایا و مهراس و مسجد و غار و تنگه و... را بینیم که متأسفانه انجام نشد. امروزکه‌کتاب و نقشه‌ها را مطالعه کردم، بر عدم توفیق، متأسف شدم؛ گرچه روز بعد تصمیم داشتیم برویم، ولی سفر به خیبر را ترجیح دادیم.

آقای [سیدمحمد] خاتمی، رئیس‌جمهور، برای دیدار عید و سفر عُمره آمدند و گفتندکه در دوران سفر من، احساس نیاز به حضور من در کشور جدی بود. مقداری درباره مسائل و نکات مهم سفر عربستان صحبت‌کرد و نیز راجع به مسائل دانشگاه‌ها و انتخابات و مسئله آیت‌الله منتظری. ایشان گفت، به آیت‌الله خامنه‌ای گفته است، گرچه شورای عالی امنیت ملی، رأی داده است که محدودیت [حصر خانگی] آقای منتظری ادامه یابد، ولی فعلاً معتقد است که باید رفع محدودیت شود؛ نظیر رأی آقای [عبدالله] نوری، وزیرکشور.
گفت، شورای عالی امنیت ملی جلسه‌گذاشته و آقای نوری، نظرش را گفته و آقای [یحیی] رحیم‌صفوی، فرمانده سپاه، با تلخی وزارت‌کشور را متهم‌کرده و ایشان از آقای نوری دفاع‌کرده و همین مسئله با رهبری هم مطرح شده است؛ رهبری هم به وزارت‌کشور انتقاد دارند.

گفت، آیت‌الله منتظری مشغول تهیه نامه‌ای هستند که در آن نظر جدیدی درباره ولایت‌فقیه اظهار می‌کنند، اولاً شرط آن را مرجعیت می‌دانند و ثانیاً اختیارات را در حد نظارت می‌دانند و اگرچنین مرجعی نباشد، شورای رهبری را لازم می‌دانند و معتقدند، باید در قم باشد و در آخر نامه می‌گویندکه بعضی از اظهارات گذشته خود را اصلاح می‌کنند که نسبت به رهبری تند بوده است و اضافه کردکه به آقای منتظری پیغام داده است که مصلحت نیست، نامه منتشر شود.

گفت، آمریکا اخیراً پیغام داده که در امر مبارزه با موادمخدر همکاری‌کنیم و از من توقع داشت که‌کمک کنم بر سر این و نیز برای اینکه به‌جای پیام‌ها توسط سفارت سوییس، پیام‌ها بین ایران و آمریکا مستقیم شود. من گفتم، شما نظرتان را صریح به رهبری نمی‌گویید و رهبری فکر می‌کنندکه شما با مذاکره با آمریکا مخالفید. ایشان گفت، صریحاً می‌گویم‌که با مذاکره موافقیم، گرچه این به معنای ایجاد فوری رابطه نیست.

از من توقع دارندکه برای تغییر نظر رهبری در مورد مسئله آیت‌الله منتظری و نیز مسئله آمریکا و مصرکمک‌کنم. از اینکه مذاکراتشان در جلسه خصوصی هفتگی با رهبری، ضبط می‌شود، راضی نیست و نوعی کم‌اعتمادی تلقی می‌کند. در مورد انتخابات هم از شورای نگهبان به خاطر ردصلاحیت بعضی از نامزدها گله‌مند است. گفتم، اقدام وزارت کشور در ردصلاحیت خانم [شهلا] حبیبی، منطق این جناح را در مقابل شورای نگهبان ضعیف‌کرده است.

عصر و شب، جمعی از بستگان برای دیدار سفر عُمره آمدند. شب آقایان حسن خمینی و [محمدرضا] توسلی آمدند. درباره سفر به عربستان صحبت شد و از آثار آن ابراز خوشحالی کردند. در مورد مسئله آیت‌الله منتظری، حسن‌آقا معتقد بود، مشکلی در ادامه وضع فعلی در چند ماه آینده نیست، ولی آقای توسلی، مسئله را مشکل‌زا می‌دانند و داغ‌شدن اختلافات بعضی را هم باعث زیادشدن کینه‌ها و مشکلات سیاسی می‌دانند.

آقای [محمدرضا] نوری [شاهرودی]، سفیرمان در ریاض، تلفنی‌خواست، تلفنی از حال ملک فهد، [پادشاه عربستان سعودی] که به خاطر بیماری در بیمارستان بستری شده، احوال‌پرسی‌کنم.