فرجی راد، دیپلمات سابق، در گفتگو با «انتخاب» تحلیل کرد؛

پیام های موشکی که به سمت دیمونا شلیک شد

عبدالرضا فرجی‌راد معتقد است که حمله به تاسیسات هسته‌ای دیمونا در اسراییل یک هشدار جدی برای مقامات این کشور بود تا اسراییل بداند که اگر به این رفتارش ادامه بدهد، باید منتظر پاسخ‌های جدی‌تر و بدتری باشد. وی افزود: نتانیاهو از زمانی که بر مسند کار در اسراییل تکیه زدند، همواره تنش‌ها در منطقه بالا رفته است. او خیال می‌کند که فرد قدرتمندی است و با رهبران سابق این حکومت تفاوت دارد و با این بازی در قدرت مانده است ولی مسلما به مرور پاسخ این تنش‌ها و خیالات خودش را دریافت می‌کند. اتفاق اخیر نیز یک هشدار جدی به نتانیاهو بود و او باید مراقب باشد تا وارد درگیری با ایران نشود چراکه در این صورت پیروزی نهایی بستگی به شرایط جغرافیایی دارد.

کد خبر: ۶۱۴۴۸۲

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۹:۳۲

یک استاد ژئوپلتیک معتقد است که حمله به تاسیسات هسته‌ای دیمونا در اسراییل یک هشدار جدی برای مقامات این کشور بود تا اسراییل بداند که اگر به این رفتارش ادامه بدهد، باید منتظر پاسخ‌های جدی‌تر و بدتری باشد.

عبدالرضا فرجی‌راد در گفت‌وگو با «انتخاب» و با اشاره به حمله اسراییل به مواضع سوریه در تلافی حادثه تاسیسات هسته‌ای دیمونا، گفت: این اتفاق کم اهمیتی نبود و در واقع حادثه تاسیسات هسته‌ای دیمونا یک پاسخ و هشدار جدی به رژیم صهیونیستی بود تا بداند «کسی که کافه را به هم می‌ریزد، نمی‌تواند ثبات را برگرداند و درباره ایجاد آن اقدام موفقی داشته باشد». اسراییل پایش را از گلیم‌اش فراتر گذاشته و با اقدامات خرابکارانه و مداخله‌گرانه‌اش در ایران و سوریه و منطقه داشت، باعث شده بود تا همگی حتی غربی‌ها منتظر یک پاسخ جدی به اسراییل بودند تا متوجه شود که همیشه روال بر این نیست اسراییلی‌ها بزنند و کسی پاسخ آن را ندهد.

این استاد ژئوپلتیک دانشگاه ادامه داد: من نمی‌گویم که ایران در این حوادث نقش مستقیم داشته است ولی اتفاقات اخیر بی‌ارتباط با اقدامات سابق اسراییل علیه ایران نیست. اسراییل وقتی در نطنز دست به آن اقدامات خرابکارانه می‌زند، طرف مقابل هم می‌تواند به عنوان هشدار دست به اقدامی در دیمونا بزند تا اسراییل بداند که اگر به این رفتارش ادامه بدهد، باید منتظر پاسخ‌های جدی‌تر و بدتری باشد.

این کارشناس سیاست خارجی افزود: نتانیاهو از زمانی که بر مسند کار در اسراییل تکیه زد، همواره تنش‌ها در منطقه بالا رفته است. او خیال می‌کند که فرد قدرتمندی است و با رهبران سابق این حکومت تفاوت دارد و با این بازی در قدرت مانده است ولی مسلما به مرور پاسخ این تنش‌ها و خیالات خودش را دریافت می‌کند. اتفاق اخیر نیز یک هشدار جدی به نتانیاهو بود و او باید مراقب باشد تا وارد درگیری با ایران نشود چراکه در این صورت پیروزی نهایی بستگی به شرایط جغرافیایی دارد.

وی تصریح کرد: اسراییل یک بخش صحرایی با تعداد ساکنین کمتر دارد که در این بخش تاسیسات آب شیرین‌کنی و هسته‌ای در آن وجود دارد. بخش دیگر اسراییل همان بخش فلسطینی و کرانه غربی و رود اردن است که اکثر ساکنان آن فلسطینی هستند. بخش سوم که همان بخش شمالی بوده، تمام ساکنان آن اسراییلی هستند که اتفاقا این منطقه بیشترین اهمیت را برای این حکومت دارد.

فرجی‌راد راد خاطرنشان کرد: در جنگ موشکی صدام با اسراییل، صرفا 2 فروند موشک اسکات که آن دوران موشک قدرتمندی نبود به همین بخش شمالی اسراییل اصابت کرد ولی همین اتفاق باعث شد تا تمام ساکنان بخش شمالی اسراییل آماده خروج از اسراییل شوند و حالا ایران با پیشرفت در توان موشکی و نفوذ در منطقه مانند سوریه و لبنان شرایط را برای اسراییل سخت‌تر خواهد کرد. امروز اسراییل با یک شرایط متفاوتی با گذشته مواجه شده و بهتر است که آقای نتانیاهو در اقدامات بعدی خود از عقلش استفاده کند.

این استاد ژئوپلتیک دانشگاه در پاسخ به این پرسش که برخی مقامات اسراییلی مدعی بودند که حادثه دیمونا پیشتر در روزنامه کیهان به مقامات ایرانی پیشنهاد شده بود و بر همین اساس می‌توان که عامل اصلی حمله به دیمونا را ایران دانست، تصریح کرد: مطالب و نظراتی که در کیهان منعکس شده ، نظر مسئولان این رسانه است و ارتباطی با این مساله ندارد. البته من پیشتر نیز انتظار داشتم این اقدامات اسراییل چه در سوریه و چه در ایران با واکنش مواجه شود، هرچند که در این مدت ایران با صبوری در تلاش بود تا منطقه به تشنج کشیده نشود.

وی در پاسخ به این پرسش که ایران چرا این صبوری را در قبال اسراییل تاکنون به خرج داده بود، تصریح کرد: این صبوری قطعا به معنا و دلیل ضعف نبوده و نیست. شاید یکی از دلایل این بود سوریه در شرایطی برای تقابل با اسراییل نبود یا نمی‌خواست اقدامات احتمالی ایران، شرایط دیگری را برای دولت دمشق ایجاد کند. البته من باز هم تاکید می‌کنم که من نمی‌گویم ایران عامل حمله به تاسیسات دیموناست ولی مشخصا این یک هشدار جدی برای اسراییل بود تا دست از این تنش‌آفرینی و مداخلات و اقدامات خرابکارانه بردارد.

فرجی‌راد در پاسخ به این پرسش که حمله به دیمونا و اقدام تلافی جویانه اسراییل چه تبعاتی در موضوعات بین‌المللی مانند برجام یا سایر موضوعات خواهد داشت، گفت: این اتفاقات روی برجام تاثیری نخواهد داشت. واقعیت این است که آمریکا مانند گذشته به اسراییل یا عربستان سعودی توجهی ندارد، آنان لابی خودشان را در آمریکا فعال کردند ولی آمریکا حتی بن سلمان را طرف خودش در مساله برجام ندانست.

اسراییلی‌ها نیز اخیرا پمپئو را جلو انداختند و قصد دارند از طریق لابی حامیان ترامپ جلوی برجام را بگیرند ولی ما شاهد این هستیم که مذاکرات تا امروز روند خوبی را پیش گرفته و ایران و آمریکا ولو به صورت غیرمستقیم مذاکره کنند.

این کارشناس سیاست خارجی ادامه داد: البته ممکن است اتفاقات اخیر، تاثیر بر تحولات احتمالی در آینده منطقه داشته باشد. شاید اسراییل بخواهد دست و پای خودش را در منطقه جمع کند و رویه خود را نسبت به کشورهایی مانند ایران یا سوریه تعدیل کند.اتفاق اخیر نیز نشان داد که اگر اسراییل بخواهد به اقدامات سابق خودش در منطقه ادامه دهد، قطعا ورق به ضرر اسراییل برمی‌گردد.

وی در پاسخ به این پرسش آیا حمله به دیمونا می‌تواند ماهیت بازدارندگی برابر اقدامات سابق اسراییل را داشته باشد، گفت: این یک هشدار سخت برای اسراییل بود و سخنگوی وزارت خارجه نیز به صراحت اعلام کرد که ایران دنبال تنش نیست. ایران دنبال یک ثبات و امنیت و آرامش در منطقه است. امروز ایران از طریق مذاکرات وین به دنبال یک اقتصاد فعال است و در ادامه نیز مذاکرات با عربستان را آغاز کرده است. من فکر می‌کنم که هرچه مذاکرات وین خوب پیش برود، مذاکرات عربستان نیز به نتایج بهتری می‌رسد و بالعکس.

فرجی‌راد با اشاره به مذاکرات ایران و عربستان، تصریح کرد: من اعتقاد دارم که عربستان در شرایطی کنونی بنا به توصیه کشورهای فرادستی به این مذاکرات ورود کرده است. این مذاکرات می‌تواند در راستای همان مذاکرات منطقه‌ای تعبیر شود که پیشتر آمریکا مطرح کرده بود و حالا با پذیرش این مذاکرات منطقه‌ای از جانب کشورهای منطقه، شاید نیازی به حضور آمریکا در این مذاکرات منطقه‌ای نباشد.

این کارشناس سیاست خارجی افزود: من تصور می‌کنم که با توجه به اتفاقات اخیر مانند دیمونا و حمله به سوریه و در کنار آن مذاکرات وین و مذاکره ایران و عربستان، احتمالا اتفاقی مشابه به حادثه دیمونا رخ نخواهد داد. چراکه اسراییل بعد از این اتفاقات و تحولات به این نتیجه رسیده که در چه شرایط خاصی قرار دارد و ادامه رویه سابقش می‌تواند مسائل جدی را پیش روی آن قرار داده و حتی منجر به سقوط  نتانیاهو شود.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا مذاکرات ایران و عربستان ممکن است اسراییل را در انزوای بیشتری قرار بدهد، تصریح کرد: اولین مساله درباره این مذاکرات، آن است که این مذاکرات در مرحله ساده‌ای قرار ندارد. الان مساله اصلی عربستان سعودی، موضوع یمن است. امروز امنیت عربستان به خطر افتاده است و خاک این کشور در معرض تهدید قرار دارد. ریاض امروز به دنبال آن است تا به نحوی در ماجرای یمن به صلح برسد و حالا طرفین موضوع باید به یک اجماع برای حل مساله یمن برسند.

فرجی‌راد ادامه داد: البته اگر روابط ایران و عربستان خوب شود، اسراییل نمی‌تواند پیشروی دیگری داشته باشد. به ویژه آنکه این بهبود روابط باعث می‌شود تا ریاض با یک احتیاط و تامل بیشتری نسبت به اسراییل رفتار کند و چه بسا در مساله افتتاح سفارت اسراییل در خاکش، تجدید نظر کند. مجموعه این اتفاقات در نهایت منجر به آن خواهد شد که پیشروی اسراییل در منطقه در مقایسه با گذشته به مراتب کند و کندتر شود.