یادداشت‌های محمدعلی فروغی، شنبه ۴ اردی‌بهشت ۱۲۹۹؛ [احمد] شاه به ممتازالسلطنه پیغام داده است که حق ندارد دیگر به حضور برود

ممتازالسلطنه که به حال خود باقی است، دولت فرانسه هم هنوز با او معامله وزیرمختار می‌کند، به او کاغذ به این عنوان می‌نویسند و دعوت در مهمانی رسمی می‌کنند. لهذا نصرت‌الدوله کاغذی را که به مسیو دکره در باب مساعدت اقتصادی نوشته بود پس گرفته و امروز کاغذی رسما به مسیو پالئولگ نوشته اخطار کرد که ممتازالسلطنه معزول و احضارنامه به او داده شده و ممکن است مغضوب دولت شود... [احمد] شاه به ممتازالسلطنه پیغام داده است که حق ندارد دیگر به حضور برود و جایی که شاه باشد حاضر شود.

کد خبر: ۶۱۴۴۹۱

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۳

سرویس تاریخ «انتخاب»؛ صبح به پاله روایال رفته نُه حلقه انگشتری با سه دانه مداد طلا خریدم قریب پنج هزار فرانک و یکی از ساعت‌های دست‌بند را که سابق خریده بودم و جزئی عیبی داشت دادم درست بکنند و رفتم به هوتل موریس با انتظام‌الملک رفتیم به هوتل کاستیکلیون ناهار خورده، رفتم اصلاح ریش کردم و برگشتم به هوتل موریس با نصرت‌الدوله [وزیر خارجه] و یحیی‌خان و انتظام‌الملک صحبت از کارها کردیم. معلوم شد ممتازالسلطنه که به حال خود باقی است، دولت فرانسه هم هنوز با او معامله وزیرمختار می‌کند، به او کاغذ به این عنوان می‌نویسند و دعوت در مهمانی رسمی می‌کنند. لهذا نصرت‌الدوله کاغذی را که به مسیو دکره در باب مساعدت اقتصادی نوشته بود پس گرفته و امروز کاغذی رسما به مسیو پالئولگ نوشته اخطار کرد که ممتازالسلطنه معزول و احضارنامه به او داده شده و ممکن است مغضوب دولت شود.

مزه در این است که فرانسه‌ها در مذاکرات با نصرت‌الدوله در باب امور اقتصادی گفته‌اند با ما قرارداد دول کامله‌الوداد بدهید. نصرت‌الدوله به آن‌ها حالی کرده است که این عبارت در امور اقتصادی معنی و مورد ندارد و اگر کاری بخواهند بکنند باید عهدنامه تجارتی با فرانسه را تجدید نظر کرد و در آن‌جا بعضی فواید به فرانسه و بعضی به ایران رسانید. خلاصه عقیده‌ای که پیدا کرده‌ام که فرنگی‌ها از ایرانی‌ها بی‌شعورترند کم‌کم راسخ می‌شود. در باب کمیسیون اقتصادی مجمع ملل هم که سوالاتی رسیده بود قرار شد مطالعاتی بکنیم و فردا بعدازظهر در این ابواب مذاکرات بکنیم.

بعد با انتظام‌الملک رفته گردشی در بوا دو بولن کردیم و برگشتیم در براسری شام خورده رفتیم و خوابیدم و من سیاهه اسباب‌هایی که برای بچه‌ها و غیره خریده‌ام برداشتم. معلوم شد [احمد] شاه به ممتازالسلطنه پیغام داده است که حق ندارد دیگر به حضور برود و جایی که شاه باشد حاضر شود.

منبع: یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی، به کوشش محمدافشین وفایی و پژمان فیروزبخش، تهران: بنیاد موقوفات دکتر افشار و سخن، چاپ هفتم، ۱۳۹۸، ص ۳۶۸.