نتیجۀ یک تحقیق: تقریباً یک‌پنجم سطح زمین از سال ۱۹۶۰ تغییر شکل داده است

بررسی‌های اخیر پژوهشگران حاکی از آن است که بشر در ۶۰ سال گذشته باعث تغییر شکل و کاربری سرزمین‌های بسیاری شده که در مجموع وسعتی به اندازۀ دو قاره آفریقا و اروپا دارند. از جمله این تغییر شکل‌ها، تبدیل جنگل‌ها به زمین‌های زراعی یا تبدیل سرزمین‌های ساوانا به مرتع، همچنین گسترش شهرها بوده است.

کد خبر: ۶۱۷۶۰۳

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۸:۱۰

یورونیوز: بررسی‌های اخیر پژوهشگران حاکی از آن است که بشر در ۶۰ سال گذشته باعث تغییر شکل و کاربری سرزمین‌های بسیاری شده که در مجموع وسعتی به اندازۀ دو قاره آفریقا و اروپا دارند.

از جمله این تغییر شکل‌ها، تبدیل جنگل‌ها به زمین‌های زراعی یا تبدیل سرزمین‌های ساوانا به مرتع، همچنین گسترش شهرها بوده است.

کارینا وینکلر، جغرافیدان دانشگاه واخنینگن هلند که رهبری این تیم تحقیقات در گروه تحقیقات آب و هوایی و تغییر کاربری اراضی را برعهده داشته، به خبرگزاری فرانسه می‌گوید: «از آنجا که زمین نقشی اساسی در ایجاد تغییرات آب و هوایی، تنوع زیستی و تولید مواد غذایی بازی می‌کند، درک تغییرات ایجاد شده در آن برای طراحی یک استراتژی پایدار در آینده ضروری است.»

توجه به تغییر کاربری‌های داده شده از آن رو مهم است که خاک و گیاهان بویژه در جنگل‌های گرمسیری، حدود ۳۰ درصد از آلودگی‌های دی اکسید کربن تولید شده توسط انسان را جذب می‌کنند. بنابراین تغییرات گسترده‌ای که در ۶۰ سال اخیر انجام شده، تاثیر بسزایی در برنامه‌های جهانی مبارزه با تغییرات آب و هوایی دارد.

تحقیقات همچنین نشان داده است که از سال ۱۹۶۰ میلادی تقریبا یک میلیون کیلومتر مربع از پوشش جنگلی کره زمین کاسته شده و تقریبا به همین میزان به زمین‌های زراعی و مراتع افزوده شده است.

با این وجود این تغییر کاربری‌ها در همه نقاط جهان به یک میزان نبوده است. در این ۶۰ سال بر پوشش جنگلی بسیاری از مناطق اروپا از جمله روسیه، همچنین شرق آسیا و آمریکای شمالی افزوده شده و در مقابل در کشورهای در حال توسعه بطور قابل توجهی کاهش یافته است.

در مقابل، مزارع کشاورزی در کشورهای ثروتمند یاد شده کاهش و در کشورهای در حال توسعه افزایش یافته تا به این ترتیب مواد غذایی مورد نیاز کشورهای ثروتمند در جایی دور از خاک آنها تولید شود.

به گفته کارینا وینکلر، تقاضای جهانی برای کالا مهمترین دلیل نابودی جنگل‌ها بوده است و بر همین اساس «در برزیل، جنگل‌های آمازون برای تولید گوشت گاو، نیشکر و سویا از بین رفته‎‌اند. در جنوب‌شرق آسیا نیز برای تولید روغن پالم و در نیجریه و کامرون برای تولید کاکائو، پوشش‌های جنگلی نابود شده‌اند.»

برای انجام این تحقیق، علاوه بر استفاده از داده‌های فائو یا همان سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، وضعیت گسترش مناطق شهری، مزارع کشاورزی، تغییرات ایجاد شده در علفزارها و مراتع، حتی مناطق دارای پوشش گیاهی کم یا فاقد پوشش گیاهی مانند بیابان‌ها همچنین داده‌های جمع آوری شده از سوی ماهواره‌ها مطالعه شده است.

نتیجه این بررسی‌ها نشان داد که از سال ۱۹۶۰ میلادی، دسته بندی‌های مربوط به پوشش گیاهی حدود ۱۷ درصد از سطح کره زمین، دست‌کم برای یک بار بطور کامل تغییر یافته است. در برخی از مناطق، این تغییر دسته بندی بیش از یکبار نیز دیده شده که با احتساب آنها، در مجموع ۳۲ درصد از کل سطح زمین در این مدت دستخوش تغییرات جدی و تغییر کامل کاربری شده است.

چیزی که «پوست زمین» نامیده می‌شود، با وسعت ۵۱۰ میلیون کیلومتر مربع سراسر سطح این کره را پوشانده است. ۷۰ درصد از این وسعت (۳۶۱ میلیون کیلومتر مربع) را آب گرفته که عمدتا نیز آب اقیانوس‌ها هستند.

از ۱۴۹ میلیون کیلومتر مربع باقی مانده، حدود ۱۵ میلیون کیلومتر مربع به طور دائم توسط یخ‌ها پوشانده شده و تنها ۱۳۴ میلیون کیلومتر مربع زمین بدون یخ باقی مانده است.