سفرنامه‌ی ناصرالدین‌شاه به خراسان، جمعه ۱۴ تیر ۱۲۴۶؛ از چند چیز مشهد باید بسیار راضی شد...

از چند چیز مشهد باید بسیار راضی شد: اولا هوای مستقیم معتدل خوبی دارد. شب‌ها بسیار سرد، روزها معتدل. بادهای مخالف و گرد و خاک‌دار ابدا نیست. شب‌ها به هیچ وجه جانور موذی و غیر موذی دیده نمی‌شود ابدا، هیچ جانور شب نیست، به هیچ قسم و هیچ جنس دیده نشد، اگر هم پیدا شود بسیار کم و ندرتا. هوا اکثر اوقات صاف است، ابر و میغ کمتر است....

کد خبر: ۶۲۶۲۷۷

تاریخ: ۱۵ تير ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۵

سرویس تاریخ «انتخاب»؛ امروز در منزل توقف شد، زیارت نرفتم. کار داشتم با امین‌الملک و غیره. دیروز نوشتم که برای تفاوت اشرفی میانه‌ی عین‌الملک و معیر سر ناهار گفت‌وگویی شد، اشرک آن‌جا بوده است، همان ساعت برخاسته رفته پیش والده‌ی شاه [مهدعلیا] [و] عزت‌الدوله، همه جا گفته است که این‌ها با هم جنگ کردند، معیر فحش می‌داد به عین‌الملک، چنین و چنان. والده‌ی شاه [و] عزت‌الدوله را کج‌خلق کرده بود. خود عین‌الملک این تفصیل را می‌گفت و از اشرک شکوه می‌کرد. بعد از ساعتی اشرک آمد. ضرب زده شد. بسیار خفیف شد رفت.

قدری خوابیدم. افشاربیک [و] محقق کتاب خواندند. گربه کوفته خوب خوب شده است، بازی می‌کرد. حکیم طولوزون عصری آمد روزنامه خواند. میان دول فرنگستان که حرف جنگ بود، مبدل به صلح شده است. در مجلس لندن و برای اکسپوزیسیون [نمایشگاه] پاریس، امپراطور روس، پروس، ولیعهد انگلیس، حتی سلطان روم هم رفته است آن‌جا.

خماری را دستش را چوب زده‌اند کنیزهای گلین‌خانم، چند روز شکسته بود، حالا خوب است. امروز عایشه و هما خانم زیارت نرفته بودند، اندرون بودند. امروز سر قلیان فیروزه و یاقوت که حاجی نظرعلی پیش‌کش آورده بود لاطری [قرعه‌کشی] گذاشته، خواند انیس‌الدوله. به اسم زهرا سلطان درآمد.

از چند چیز مشهد باید بسیار راضی شد: اولا هوای مستقیم معتدل خوبی دارد. شب‌ها بسیار سرد، روزها معتدل. بادهای مخالف و گرد و خاک‌دار ابدا نیست.

شب‌ها به هیچ وجه جانور موذی و غیر موذی دیده نمی‌شود ابدا، هیچ جانور شب نیست، به هیچ قسم و هیچ جنس دیده نشد، اگر هم پیدا شود بسیار کم و ندرتا. هوا اکثر اوقات صاف است، ابر و میغ کمتر است.

حکیم طولوزون و طمسون انگلیسی چند روز قبل به شهر طوس رفته بودند، می‌گفتند چهار فرسنگ است از مشهد. قبر فردوسی معروف آن‌جاست.

امشب در برجی که امین‌نظام در ارک سابقا عمارت ساخته بود، در پشت‌بام آن یوسف آتش‌بازی فرنگی کرد، بد نبود. آقا ابراهیم دو روز است از ناخوشی برخاسته است؛ آقا دایی هم خوب است. قهوه‌چی‌باشی هنوز نیامده است، ناخوش است.

منبع: روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه، از ربیع‌الاول ۱۲۸۳ تا جمادی‌الثانی ۱۲۸۴ به انضمام سفرنامه اول خراسان، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ دوم، ۱۳۹۷، صص ۲۵۵ و ۲۵۶.