بنياد كارنگي براي ادامه مذاكرات ايران و 1+5 پيشنهاد كرد: دیوار آتش

کد خبر: ۶۲۸۵۹

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۹:۱۰

چند روز مانده به آغاز اجلاس بغداد و روز قبل از نشست ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي كارشناسان برجسته انديشكده امريكايي «بنياد كارنگي» اعلام كردند كه براي گفت وگوهاي بيشتر ايران و 1+5 بايد يك ديوار آتش ميان برنامه صلح آميز و غيرصلح آميز هسته يي ايران ايجاد شود.

به گزارش انتخاب به نقل از اعتماد، تيم كارشناسان بنياد كارنگي با ارائه چارچوبي براي گفت وگوهاي آتي ايران و 1+5 (امريكا، انگليس، فرانسه، چين و روسيه به علاوه آلمان) اعلام كرد كه بايد يك «ديوار آتش» ميان برنامه صلح آميز هسته يي ايران كه مي تواند آن را دنبال كند و برنامه تسليحاتي كه نمي تواند دنبال كند، ايجاد كرد.

به اعتقاد كارشناسان بنياد كارنگي، جنبه مثبتي كه براي ايرانيان وجود دارد اين است كه اين رويكرد (ديوار آتش) بر اساس درخواست ايران است كه اعلام كرد سلاح هاي هسته يي نمي سازد. رهبر انقلاب اسلامي در ماه فوريه سال جاري ميلادي اعلام كرد: ايران به دنبال سلاح هاي هسته يي نيست زيرا جمهوري اسلامي، چه از نظر عقلاني، چه مذهبي و چه از نظر تئوري، مالكيت سلاح هاي هسته يي را يك گناه بزرگ مي داند و معتقد است كه گسترش چنين تسليحاتي مخربانه و خطرناك است. باراك اوباما رييس جمهوري امريكا از طريق يك پيام پشت پرده در ماه مارس اعلام كرد كه فتواي رهبر ايران براي منع تسليحات هسته يي يك نقطه شروع بسيار خوب براي مذاكرات بوده است. رجب طيب اردوغان نخست وزير تركيه اين پيام را در 29 مارس زماني كه با رهبر ايران ديدار كرد، به وي اعلام كرد و وندي شرمن معاون وزير خارجه امريكا نيز در دور اول مذاكرات ايران و 1+5 در استانبول كه در 14 آوريل برگزار شد، بر نظر اوباما درباره فتواي رهبر ايران، تاكيد كرد. بر اساس اين گزارش، هرگونه كاهش تنش ها با ايران نيازمند وضوح بيشتر درباره فعاليت هاي گذشته و كنوني است به طوري كه طرفين اطمينان حاصل كنند كه فريب داده نمي شوند.

واشنگتن پست ادامه داد: مذاكراتي كه ماه گذشته در استانبول ميان ايران و گروه 1+5 برگزار شد، گام اول اعتمادسازي بود و آنچه احتمالادر دور بعدي اين مذاكرات در 23 ماه مه در بغداد روي ميز قرار خواهد گرفت، طرحي براي متوقف كردن غني سازي بيش از سطح 5 درصد توسط ايران و انتقال اورانيوم با درصد غناي 20 درصد به خارج از ايران و در قبال آن دريافت ايزوتوپ هاي پزشكي و ميله هاي سوختي براي استفاده در رآكتور تحقيقاتي ايران است. اين گزارش در پايان افزود اوباما معتقد است كه اين توافق موقت مي تواند زمان را براي مذاكرات بيشتر از طريق به تعويق انداختن توانايي بمب سازي ايران فراهم كند اما براي داشتن اثري طولاني و پايدار، ضرورت دارد كه سخنان آيت الله خامنه اي به صورت خط قرمزي صريح و قابل تاييد، ترجمه شود.

در همين حال ديويد ايگناتيوس در مقاله يي در روزنامه واشنگتن پست طرح موسسه صلح كارنگي را براي رفع مناقشه مربوط به برنامه هسته يي ايران مناسب دانست و تاكيد كرد كه براي حل اين موضوع به صورت ديپلماتيك هر دو طرف نيازمند شفاف سازي بيشتر در زمينه خواسته ها و اهداف خود هستند.

به گزارش ايسنا، ديويد ايگناتيوس، تحليلگر امريكايي در مقاله خود در روزنامه واشنگتن پست نوشت: بياييد فرض را بر اين بگذاريم كه نشانه هايي كه از كاخ سفيد و تهران دريافت كرده ايم قابل اعتماد است و اينكه ايران درباره يك توافقنامه براي خارج كردن ذخاير اورانيوم با غناي 20 درصد خود از اين كشور و متوقف كردن غني سازي اورانيوم با غناي 20 درصد از اين پس جدي است. آن وقت چه اتفاقي مي افتد؟ مساله «گام هاي بعدي» در مذاكرات هسته يي ايران بسيار حائز اهميت است، زيرا هيچ يك از دو طرف به نخستين مجموعه از «اقدامات اعتمادساز» متعهد نخواهند شد، مگر اينكه بدانند اين پروسه به كجا كشيده مي شود. اما براي به دست آوردن يك توافق پايدار لازم است.

طرح موسسه كارنگي تا اين لحظه در اندازه هاي يك طرح است و هنوز مقامات رسمي ايران هيچ صحبتي از آن نكرده اند. پس بايد در انتظار واكنش ها از سوي تهران به اين طرح نشست و شايد هم در انتظار بي تفاوتي مطلق نسبت به آن. طرح كارنگي عجالتا يك طرح امريكايي است.

اين در حالي است كه درست وقتي كه قرار است نشست ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي در وين برگزار شود، كاترين اشتون، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا ابراز اميدواري كرده كه مذاكرات بغداد بين ايران و شش قدرت جهاني آغازي بر پايان مجادله هسته يي جمهوري اسلامي باشد.

مذاكره كننده ارشد اروپا به جزييات دور بعدي مذاكرات كه 40 روز پس از نشست استانبول برگزار مي شود، اشاره نكرد اما دوطرف مذاكرات استانبول را مثبت ارزيابي كرده بودند. اشتون كه در يك كنفرانس خبري در بروكسل سخن مي گفت، تصريح كرد كه هدف وي دنبال كردن راهي است كه آغازي براي پايان مساله هسته يي ايران باشد. مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا تصريح كرد كه اين رويكرد را با جديت دنبال مي كند. وي همچنين ابراز اميدواري كرد كه طرف ها شاهد آغاز موفقيت باشند. لازم به ذكر است در آستانه برگزاري مذاكرات ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي كه دوشنبه برگزار مي شود و دو روز ادامه خواهد داشت، علي اصغر سلطانيه بار ديگر بر حق جمهوري اسلامي در غني سازي اورانيوم تاكيد كرده است.

نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي تاكيد كرده كه ايران بر مبناي حقوق قانوني خود رفتار مي كند و اين درحالي است كه امريكا و متحدانش اميدوارند در نشست بغداد نوعي تعليق غني سازي در ايران را اعمال كنند. از سوي ديگر مقامات آژانس نيز در روزهاي اخير بارها بر لزوم دسترسي به سايت نظامي پارچين تاكيد كرده اند اما واكنشي از سوي تهران نشان داده نشده است.

با اين حال يوكيا آمانو، مديركل آژانس تاكيد كرده است كه دسترسي به اين سايت در زمره اولويت هاي آژانس در مذاكرات روزهاي دوشنبه و سه شنبه با ايران قرار دارد: سايتي كه موسسه علوم و امنيت بين الملل در گزارش اخير خود مدعي شده است كه جمهوري اسلامي در حال پاكسازي آن است. البته وزير خارجه ايران اين گزارش را به باد تمسخر گرفته و رامين مهمانپرست، سخنگوي وزارت امور خارجه، خاطرنشان كرده كه اين موسسه از تجربه كافي برخوردار نيست. گزارش ها حاكي از آن است كه نشست دوروزه وين پشت درهاي بسته برگزار مي شود.

مارك فيزپاتريك از موسسه مطالعات استراتژيك نيز بر اين باور است كه قدرت هاي جهاني مي خواهند در نشست وين شاهد نشانه هايي از تغيير موضع ايران و تمايل بيشتر براي مصالحه باشند. با اين حال وي تاكيد كرده است در صورتي كه ايران از همكاري با آژانس به عنوان يك اهرم در آستانه مذاكرات بغداد استفاده كند، آغاز نامطلوبي خواهد بود. اين در حالي است كه آژانس بين المللي انرژي اتمي در آخرين نشست با ايران تصريح كرده بود كه همچنان اختلافات عمده يي بر سر تعديل نگراني ها بين ايران و آژانس وجود دارد. به ويژه اينكه تهران از صدور مجوز دسترسي به پارچين و مصاحبه با دانشمندان هسته يي در جريان سفر مقامات ايران خودداري كرده بود.

تحليلگران بر اين عقيده اند كه نشست روزهاي دوشنبه و سه شنبه در وين مي تواند نشان دهد كه آيا مذاكرات بغداد در سوم خرداد ثمربخش خواهد بود يا خير. نمايندگان امريكا، انگليس، فرانسه، چين، روسيه و آلمان، موسوم به گروه 1+5 در نشست بغداد از ايران مي خواهند كه غني سازي 20 درصدي را تعليق كند. گفتني است آخرين دور مذاكرات ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي بهمن ماه گذشته در تهران برگزار شده بوده و سلطانيه بر اين باور است كه از سرگيري اين مذاكرات نشان دهنده عزم جمهوري اسلامي براي همكاري با آژانس است و ثابت مي كند كه ادعا ها عليه ايران بي پايه و اساس بوده و فعاليت هاي هسته يي جمهوري اسلامي صلح آميز است.