کنارگذر ساحلی رامسر، بازتولید یک فاجعه!

کد خبر: ۶۳۸۶۲

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۳۹۱ - ۱۲:۴۲

معماری نیوز - "هرم پی مشاور کوچکی است که کارهای بزرگ انجام می دهد"؛ این شعار شرکت طراح پروژۀ کنارگذر ساحلی رامسر است؛ شعاری که قاعدتاً می بایست آنرا نشانه ای از فروتنی و اخلاق حرفه ای والای گردانندگان شرکت دانست اما به دلایلی که خواهد آمد، بیشتر به اعترافی ناخواسته می ماند؛ اعتراف به کجروی ریشه ای و رفتار غیر مسئولانه ای که چندیست ارکان مدیریت اجرایی کشور را بازیچۀ ماجراجویی های تبلیغاتی و شبه سیاسی قرار داده است.

امام علی علیه السلام اوج بی عدالتی را سپردن کارهای بزرگ به افراد کوچک می داند! و نقل است که یکی از عوامل اصلی سقوط حکومت ساسانی گماردن افراد بزرگ به کارهای کوچک و دادن کارهای بزرگ به افراد کوچک بوده است؛ نیز گفته اند که: اگر خواستی جامعه ای را بدون جنگ و خونریزی ویران کنی عنان شتر را به دُم ِ . . . . یعنی آن کسی که جاهل است پیشرو و رهبر شود وآنکه عالم و داناست پیرو؛ بزودی دیری نپاید که آن جامعه سر به ویرانی و انحطاط خواهد گذاشت. ایکاش همان جهال سردمدار و پیشرو چنین لغزش هایی بودند و جامعه مهندسی کشور در چنین بلند پروازی های غیرقابل توجیهی دخیل و سهیم نبود. پروژۀ کنارگذر ساحلی رامسر که به رغم تکذیب و انکار مدیرعامل شرکت "هرم پی"1 تقلیدی آشکار از مجموعه پروژه های "نخل" (Palm) امارات است، در مقیاسی از نظر فیزیکی به مراتب کوچک تر و از نقطه نظرشرایط ژئوفیزیکی و به خصوص ناپایداری ساختاری ساحل در برابر عملکرد فرساینده امواج 2(تصاویر1و3) به مراتب آسیب پذیرتر از "جزایر مصنوعی امارات"، چیزی نیست جز تکرار یک ماجراجویی محکوم به شکست که هزینۀ آن ( برخلاف ادعای جریان مجری طرح) در نهایت بر دوش ملت بردبار و باوردار خواهد بود.3

تصویر 1- خلیج فرسایشی در ساحل رامسر

" شرایط حال حاضر سواحل جنوبی دریای خزر به لحاظ ناپایداری ساختاری به گونه ای است كه سواحل بخش غرب مازندران ( نور تا رامسر) نسبت به عملكرد نیرو های فرساینده حاصل از امواج، بسیارآسیب پذیرند."4

مشاور طرح خود نیز معترف است که درحوزۀ ساخت وساز های ساحلی، چه درسواحل دریای خزروچه در کرانه های خلیج فارس، به دلیل شیب تند سواحل وشدت امواج وجریان های ساحلی ونیروهای هیدرودینامیکی، کشورما دروضعیتی به مراتب دشوارترازهمسایگان شمالی وجنوبی خود قراردارد.5

تصویر 2- نشست هم اندیشی کنار گذر ساحلی رامسر،‌ 18 خرداد 1390.انجمن مفاخر معماری ایران

مدیر عامل "هرم پی" با استناد به گزارش قطوری که (طبق معمول!) حاصل "هزاران نفر/ ساعت کار کارشناسی" است، در توجیه پروژه سخن می گوید.

تصویر 3- مقایسۀ توپوگرافی بستردرمحور های پنج گانه اندازه گیری خصوصیات هندسی ساختار فیزیكی سواحل جنوبی دریای خزر (ازمیانکاله تا آستارا - محور افقی، فاصله ازساحل و محور عمودی، عمق بستررا نمایش می دهد.) 6
در سرتاسر سواحل جنوبی دریای خزر، تند ترین شیب وطبعاً نامناسب ترین وآسیب پذیر ترین موقعیت مکانی برای اجرای پروژه ای با مشخصات موردنظر، موقعیت کنونی ( منحنی زرد رنگ – ایستگاه نشتارود) است !

کمتر از یک ماه پیش درمقالۀ " جـزایر مصنوعی امارات ، . . . جاذبه یا فاجعه؟!"7، به نقد مستند پروژه هایی پرداختیم که نزدیک به یک دهه نه تنها افراد عادی ، بلکه بسیاری ازمهندسین ومعماران را مبهوت ومجذوب خود ساخته بود وامروزمی بایست مایۀ عبرت آنان باشد.اگرمسئولین فرهیختۀ "پروژۀ کنارگذر ساحلی رامسر" به اندازۀ یک (Double click) ماوس روی آیکان ِ" گوگل ارث " به خود زحمت می دادند و وضعیت اسف بارمجمع الجزایر مصنوعی "World" درآب های ساحلی امارات را پس ازآن همه سرمایه گذاری های بی حساب وکتاب حاکم دوبی، استخدام توانمند ترین پیمانکاران اروپایی درزمینه های مختلف لایروبی آب های عمیق، زیرسازی دربستردریا (تصاویر4 و5)، و . . . را به چشم خود مشاهده میکردند، شاید امروزشاهد این "کلنگ زنی شتابزده تبلیغاتی" نبودیم! شاید هم آقایان ظرف این چند سال به سطحی از فن آوری دست یافته اند که پروژه هایی از این دست را نیز" بهتر از مشابه خارجی!" آن انجام می دهند!؟

تصویر 4 - ماسۀ لازم برای زیرسازی جزایر مصنوعی امارات توسط ناوگان های پیشرفتۀ لایروبی شرکت های معظم بلژیکی "یان دِ نول"8 و هلندی " وَن اُورد"9 از اعماق خلیج فارس استخراج و درموقعیت لازم پاشیده می شود.

تصویر 5- برای ترسیم هرچه دقیق تر این نقاشی های عظیم، ماهواره اختصاصی "شیخ محمد" در فاصلۀ 676 کیلومتری از سطح زمین، با استفاده از 10DGPS و با خطایی به میزان کمتر از یک سانتی متر!عملیات پاشش ماسه را کنترل می کند.11

تجربۀ تلخ جزایر مصنوعی امارات هشدارها وعبرت های تکان دهنده ای دربردارد اما از آنجا که نخستین و اثرگذارترین آموزگارهرملت تاریخ خود اوست بد نیست پیش ازآنکه هزارواندی میلیارد تومان سرمایۀ ملی را دررقابتی کوربا شیخک های آنسوی خلیج "فارس" صرف دلبری از پرندگان آسمان کنیم،12 نگاهی به گذشتۀ خویش بیفکنیم؛ باشد که دریابیم نیروهای طبیعت سهمگین تر و ناشناخته تر از آنند که بی دلیل و تدبیر مقهور ارادۀ شیخ و شاه و سردار و سپاه گردند؛ داستان لشکرکشی خشایارشاه به یونان را کمابیش به خاطرداریم و گزینۀ نخستِ "پل کابلی" برروی تنگۀ داردانل (هِلِس پونت : Hellespont) را که بر اثر طوفان از هم گسیخت و به دنبال آن غضب ملوکانه را که گردن زدن مهندسین مصری و فنیقی را درپی داشت و عجیب تر از آن محکوم شدن دریا را به تحمل سیصد ضربه شلاق به دلیل کارشکنی در مسیراین " پروژۀ ملی" (تصویر6)!

تصویر 6- لشکرکشی خشایارشاه به یونان / 480 ق.م.، سرداران سپاه دریا را به دلیل طغیان دربرابر ارادۀ ملوکانه مجازات می کنند!

خشایارشاه عاقبت ازداردانل گذشت اما این غرورشاهانه نبود که دریا را تسلیم ارادۀ اوکرد، بلکه راهکار دیرینۀ " آزمون وخطا " بود وعبرت آموزی از ناکامی نخست وتجدید نظردرمواد سازندۀ ریسمان های پل آن هم نه به تشخیص و تدبیر پادشاه، بلکه به دست گروه دیگری از مهندسین.درواقع، خودبینی این ابرقدرت وقت مانع از آن بود که بتواند زنجیرۀ علت ومعلولی رویدادها را ورای ظواهرمشهود دنبال کند؛ هرچند که شاید درنهایت این "ترک عادت" نیزنتیجه ای بیشترازتنبیه باد بجای امواج حاصل ازآن درپی نمی داشت!

2489 سال بعد ازاین واقعه، درروز چهارشنبه 21 بهمن ماه سال 1388، اسکلۀ شناور32 میلیارد ریالی هرمزحین افتتاح می شکند و تعدادی ازمسئولان استانی ومحلی را درآب غوطه ورمی سازد (تصویر7) .این عقب گرد 2500 ساله را روابط عمومی شیلات هرمزگان "بی اهمیت" توصیف می کند! 13

تصویر 7- سقوط اسکلۀ شناور مسافربری هرمز - 1388/11/21

منظور از این مقایسه نه سیاه نمایی و انکار دستاورد های فنی ومهندسی دوران دفاع مقدس و پس از آن، بلکه توجه دادن انحصارهای سازندگی کشور به این معناست که اولاً: میزان ارزیابی خدمات و ملاک داوری یک ملت دربارۀ کم و کیف عملکرد حکام خود، همانا حافظۀ تاریخی اوست. بجز در موارد انقطاع و گسیختگی ناشی از جنگ های ویرانگر و بلایای طبیعی، دانش فنی و اندوخته های تجربی هر حوزۀ تمدن در عبور از برش های عرضی سیاست، عقیده و ایدئولوژی، همواره خطی روشن و مسیری بازگشت ناپذیر را طی کرده است. طبیعتاً ملتی که 25 قرن پیش مداخلۀ مستبدانۀ قدرت در حوزۀ علم وفن آوری را آنهم در ملتقای دو تمدن تاریخ ساز زمان تجربه کرده است، دیگر بار چنین آزمونی را آنهم در مقام تقلید ازشیخ نشینی با کمتر از نیم قرن حیات سیاسی برنخواهد تابید! و ثانیاً: انحصار، ابهام و افساد زنجیرۀ هلاکتی است که از استبداد نشأت می گیرد و با اساسی ترین مؤلفه های فنی و مهندسی یعنی دقت و شفافیت تناقضی آشتی ناپذیر دارد. اینکه یک روز مسئولی شکست مفتضحانۀ پروژۀ نه چندان پیچیده ای را آنهم درمراسم افتتاح ، "بی اهمیت" قلمداد کند و روزدیگر، مسئولی (؟) دیگر به خاطر سرعت عمل در محو آثارخسارتی 100 میلیارد تومانی به اموال عمومی14مورد تقدیر و تشویق قرار گیرد15، چه مفهومی جز سیر فزایندۀ خودکامگی و عدم التزام به پاسخگویی به افکار عمومی می تواند داشته باشد؟

عملیات اجرایی پروژۀ کنارگذرساحلی رامسردرشرایطی کلید می خورد که:

1- پدیدۀ بسیارمهم وتعیین کنندۀ پیشروی آب دریای خزرهنوزازمسائل لاینحل اقلیمی منطقه است. پیش بینی ها نشان می دهد كه احتمال پیشروی مجدد دریای خزر در آینده نزدیك وجود دارد16.

اختلال در چرخه آب، غرقابی تاسیسات دریایی و نفوذ آب شور به آبهای شیرین از جمله عواقب پیشروی آب دریای خزر است (تصاویر8 و9 ) که تحت عنوان " پدیدۀ ترازآب دریای خزر" موضوع پژوهش محققان دانشگاه برونل انگلستان بوده است17.

تحقیقات انجام شده توسط مطالعات آماری بلند مدت نوسان های تراز آب دریا تاکنون به پیش بینی درست بالا و پایین آمدن آب دریا کمکی نکرده است. دکترحمید علیزاده رئیس "پژوهشکده علوم دریایی موسسه ملی اقیانوس شناسی" معتقد است که در کلیه محیط هایی که شرایطی مشابه دریای خزر دارند پیش بینی ها تنها برای چند ماه است.18 پژوهشگران "مؤسسۀ هواشناسی ماکس پلانک" هامبورگ نیز که با استفاده ازمدل های کامپیوتری دورویداد مهم افت سطح آب دریای خزردردهۀ30 وبالارفتن ناگهانی آن در دهۀ 80 میلادی را با درنظرگرفتن پدیدۀ گرم شدن کرۀ زمین بر اثر ازدیاد تولید گازهای گلخانه ای و همچنین افزایش میزان بارندگی در حوزۀ آبریز رود "ولگا" به عنوان منبع اصلی تأمین آب دریای خزر مورد مطالعۀ دقیق قرار داده اند، از احتمال افزایش مجدد سطح آب این دریا در قرن بیست ویکم میلادی سخن می گویند.19

تصویر 8- منحنی نوسانات سطح آب دریای خزر (محور عمودی برحسب: متر ، پایین تر از سطح دریا های آزاد)

تصویر 9- ساحل رامسر / ایجاد خاکریز به منظور جلوگیری از پیشروی آب دریا

"افزایش سطح تراز آب دریای خزر طی سی سال اخیربه میزان 5/2 مترطی سال 1357 تا 1387 مشکلات بسیار عمده ای را برای کاربری ها وجوامع انسانی حاشیه دریای خزر به وجود آورد." 20

و بالاخره دکتر همایون خوش روان مدیر "مرکزملی مطالعات دریای خزر" معتقد است که نوسانات سطح آب دریای خزریك پدیده دوره‌ای است و احتمال پیش‌ روی مجدد دریا وبازپس‌گیری اراضی ساحلی طی سال‌ های آتی دور از ذهن نیست و بسیار نزدیك است!21

ممکن است دست اندرکاران پروژه مدعی درنظرگرفتن موارد فوق وانخاذ تدابیرلازم درخصوص تعیین "خط ترازامن" با توجه به حریم های ارتفاعی مجازساخت وساز اعلام شده توسط دستگاه های ذیربط باشند؛ دراین خصوص باید گفت که با توجه به زمان تصویب طرح درشورای عالی شهرسازی ومعماری22 ، گزارش های تحقیقی پس ازآن تاریخ قطعاً نمی تواند درمرحلۀ مطالعات ملحوظ شده باشد؛ لااقل دریک مورد ازاین اسناد23، تصریح شده است که: " هیچ کدام از روش هایی که دلالت بر چگونگی توازن آب خزر و تغییرات ارتفاعی آن می کند هنوز قابل اطمینان نیست." 24 عجیب اینجاست که علیرغم این ابهامات و فقدان داده ها و روش های قطعی و قابل استناد برای تعیین اساسی ترین مختصات پروژه، "سازمان بنادرودریانوردی" به عنوان مشاور هیدروگرافی و مطالعات ژئوتکنیک پروژه، یک سال و نیم پس از تصویب طرح از "همزمانی! اجرای مونیتورینگ سواحل دریای خزربا طرح کنارگذر" سخن می گوید!؟ 25

2- برابراطلاع رسانی انجام شده توسط مشاور، نزدیک به %90 ازمساحت پروژه یعنی 159 هکتارآن را "زمین استحصال" تشکیل می دهد که مستقیماً درمعرض نیروهای هیدرودینامیکی دریا خواهد بود. (تصویر10)

تصویر 10- پلان تفکیک سیستم اجرا (راست، بالا)،کاربری بخشی (راست، پایین) وبرش عرضی "پل" و"زمین استحصال" (چپ)

مجموعۀ این نیروها، از جریان عادی امواج گرفته تا جزر و مد و طوفان و پیشروی آب دریا، به خصوص لبه های بیرونی این "نقاشی روی آب" را به شدت در معرض فرسایش قرار خواهد داد. سرعت و نحوۀ و قوع این فرآیند و نتیجتاً میزان ثبات و مدت دوام فرم سایت پلان به طور دقیق قابل پیش بینی نیست و بر خلاف بخش "پل" (متشکل از شمع وعرشه) که به دلیل معین بودن سیستم بارگذاری، وجود مشخصات و ضوابط استاندارد و تجارب مفید اجرایی در کشور، علی القاعده از پایداری قابل قبولی برخوردار خواهد بود، بخش استحصال شده که ساختمانی کمابیش مشابه موج شکن های وزنی خواهد داشت، به دلیل دوپدیدۀ "نشست غیر یکنواخت" (Differential settlement) و"سیالی شدن" (Liquefaction) (درصورت وقوع زمین لرزه / تصویر11) رفتاری قابل پیش بینی نداشته وتخریب ها وتغییر شکل های اساسی و بعضاً غیرقابل جبرانی را سبب خواهد شد. همچنین لازمست برای حصول اطمینان از جابجایی ناخواستۀ قطعات بزرگ ( 3000 تا 5000 کیلوگرم برهرقطعه) سنگ (یا بتن) دربیرونی ترین لایۀ مقطع این بخش (Armour)،عملیات جاگذاری دقیق و همچنین  تشخیص و ترمیم به موقع خسارات احتمالی ناشی ازخستگی (Fatigue) مصالح بر اثر امواج قوی، توسط غواص های آموزش دیده و با استفاده از روش ها و تجهیزات دقیق اندازه گیری کنترل و هدایت شود؛ آب های پرتلاطم و کدر ساحلی این بخش مهم از عملیات اجرایی و تعمیر و نگهداری را اگر نه غیر ممکن، لااقل بسیار دشوار خواهد ساخت.

تصویر 11- موقعیت رامسر نسبت به گسل لرزه زای26 "خزر"

نشست غیر یکنواخت به تنهایی موجب خواهد شد که درنقاط اتصال دوسیستم ( پل وزمین استحصال - تصویر 12) به دلیل تفاوت های رفتاری، گسیختگی های جدی ایجاد شود.انقطاع وتغییرترازحاصل، به خصوص با توجه به کاربری ترافیکی پروژه، درمیان مدت مشکل سازبوده، هزینه های گزافی را به بهره بردارتحمیل خواهد کرد.

تصویر 12- نقاط اتصال "پل" با "زمین استحصال"

ظاهراً فرجام تلخ تجربۀ امارات در دست و پنجه نرم کردن با نیروهای طبیعت برای تنبه دست اندرکاران پروژۀ کنار گذرساحلی رامسر کافی نبوده است! به عنوان اتمام حجت، شاید بی مناسبت نباشد گوشه هایی از تجارب همسایگان عرب خود را که دیریا زود گریبانگیر رقبای ایرانی آنان خواهد شد، بازگوکنیم؛

نخستین گام درمرحلۀ اجرای پروژه های تاریخی جزایر مصنوعی امارات، مشاوره با پیمانکاران هلندی متخصص در استحصال اراضی زیر آب بود که از قرن شانزدهم میلادی تا کنون، %35 به مساحت کشورخود افزوده اند.

بزرگترین مسأله، چگونگی ثابت نگاه داشتن جزیره ای مصنوعی درجای خود بود با توجه به فاکتورهای متنوع و پیچیده ای همچون ارتفاع امواج در شرایط عادی و در هنگام طوفان، تغییر تراز آب در هنگام جزر و مد و تأثیر پدیدۀ گرم شدن زمین در افزایش سطح آب خلیج فارس. مشکل بعدی، تأمین حجم عظیمی از مصالح وحمل آن تا محل احداث پروژه بود.

این درحالی است که خلیج فارس با عمق ماکزیموم 90 و متوسط 50 متر و عرض تقریبی 150 کیلومتر27 ( درمحل پروژه) شرایطی به مراتب آرام تر از دریای خزر دارد؛ ارقام مذکور در مورد خزر، به ترتیب 1025 و 187 مترو 435 کیلومتراست. حداکثر طوفان های ساحلی امارات 56 کیلومتر بر ساعت سرعت دارد که پیدایش امواجی به ارتفاع 1 الی2 متر را سبب خواهد شد.

این درحالیست که بزرگی امواج دریای خزر(درپهنۀ مرکزی) با امواج اقیانوس ها قابل مقایسه است28 و در مناطق جنوبی بخصوص در فصول زمستان و بهار، وزش هایی با سرعت 54 تا 72 کیلومتر بر ساعت و حتی 75 تا 90 کیلومتربر ساعت که امواجی به ارتفاع 2 الی 3 و3 الی 4 متر را سبب می گردند پدیده ای معمول به حساب می آیند.29 مدلسازی طوفان های مخرب درمنطقه رامسر با دوره بازگشت 100 ساله نیز، ازامواجی با ارتفاع 4 الی 7 مترحکایت دارد (تصویر13).30

تصویر 13- ارتفاع موج به متر در دوره بازگشت 100 ساله

در نخستین مراحل طراحی "جزایر پالم" امارات، نگرانی های مشاوران علمی پروژه در خصوص همین میزان نسبتاً جزیی ارتفاع امواج سبب شد تا طراحی واحداث موج شکنی به عرض 200 وبه ارتفاع 3 متر بالاترازسطح دریا دراولویت کاری طرح واجرای پروژه قرارگیرد ( درعمل، ارتفاع موج شکن در مورد "پالم جمیـرا" و"پالم جبل علی" به ترتیب 3/9 و 4/25 متر تعیین گردید). (تصویر14)

تصویر 14- عملیات زیرسازی جزایر مصنوعی "پالم"؛ جزیرۀ اصلی (1) وموج شکن الحاقی (2)

آری! برای اینکه رؤیای شیرین حاکم دوبی در برابر واقعیت های تغییر ناپذیر طبیعت نقش برآب نشود، لازم بود "سپـر" سنگی عظیمی پیرامون هر یک از جزایر ایجاد شود و این به معنای ایجاد سدی به ارتفاع حدود 2 متر در برابر دیدگان ساکنین آینده و بازدید کنندگان از این جزایراست! چنین تمهیدی در مورد پروژۀ کنارگذر ساحلی رامسر، علاوه بر حذف ( یا لااقل مخدوش ساختن) مهم ترین جاذبۀ بصری محل یعنی منظرۀ دریا، دوباره کاری ای غیرقابل توجیه به حساب می آید. ازسوی دیگر، بالا بردن خط تراز پروژه به منظور مقابله با امواج و افزایش سطح آب دریا نیز موجب خواهد شد تا مجموعۀ مستحدثات همچون بارویی 10 کیلومتری، سرتاسر منطقه را از دید و دسترسی به دریا محروم سازد!!

دشواری دیگر پیش روی سازندگان جزایر مصنوعی امارات، عدم امکان تراکم (Compaction) مصالح در عمق آب بود. دانسیتۀ پایین زیرسازی ها، در دراز مدت نشست های غیر یکنواخت و متعاقباً آسیب دیدگی و حتی تخریب ساخت و سازها را درپی خواهد داشت و چنانکه گذشت، عوارض جدی ناشی از"سیالی شدن" را نیزبه دلیل زلزله خیز بودن منطقه نباید ازنظر دور داشت. راهکار مهندسین شرکت سازندۀ موج شکن ها31حفر 2000 حلقه چاه در زیرسازی های انجام شده (پالم دیره)، پمپاژآب و هوای فشـرده و متراکم سازی مصالح با استفاده از ویبراتورهای مخصوص بود.

درحین اجرا، جریان های دریایی ساحل دوبی ( که به مراتب ضعیف ترازامواج ونوسانات سطح آب در سواحل رامسراست) سازندگان را با چالشی دیگرروبروساخت وآن فرسایش وتغییرشکل مستمرزیرسازی ها بود(تصاویر15 الی 17).

تصویر 15- پروفیل شن ریزی قبل از عملکرد امواج

تصویر 16- پروفیل شن ریزی پس از قرار گرفتن در معرض امواج

تصویر 17- فرسایش وتغییرشکل زیرسازی " شاخه های نخل" درجریان عملیات شن ریزی

برای رفع این مشکل، چنانکه پیشترگفته شد، از روش هدایت ماهواره ای استفاده شد؛ پنج تکنیسین آموزش دیده هر روز در گرما و رطوبت طاقت فرسای دوبی، در حالیکه دستگاه های دست وپاگیر دریافت سیگنال های ماهواره را بر پشت خود حمل می کردند سرتاسر جزیره را می پیمودند و با مقایسۀ وضع موجود با مختصات مکانی و ارتفاعی طراحی شده، جریان شن ریزی را کنترل و اصلاح می کردند!

بااین همه،"نخل" های شیخ محمد، درحال غرق شدن درآبها ی به ظاهرآرام خلیج فارس هستند32 و در خوش باورانه ترین فرض، "ورلد" شاه بیت "آب نامه" حاکم دوبی از سال 2009 میلادی به اینسو" درکُما به سر می برد!" 33

رؤیای نقاشی برآب . .

تصویر18- دوبی، مجمع الجزایر مصنوعی "ورلد" (World) درآستانۀ تعلیق عملیات اجرایی

در غروبی حزن آلود،
نقش برآب می شود
آرام اما . . .
بدون بازگشت

سیّـد محسن شهیـدی

29 /2 / 1391

1- نشست هم اندیشی کنار گذر ساحلی رامسر،‌"انجمن مفاخر معماری ایران"،18 خرداد 1390
http://memarinews.com/Pages/News-4511.html

2- دکتر همایون خوشروان/ "ناحیه بندی سواحل جنوبی دریای خزر براساس شواهد مورفودینامیك رسوبی"
مجله فیزیک زمین وفضا، دوره 37، شماره 3، 1390، صفحات 1- 15
http://geophysics.ut.ac.ir/JournalData/1390/37.3.1.pdf

3- سه سال پیش از این، مدیر كل مهندسی عمران سازمان بنادر و دریانوردی كشور"ریسک سرمایه گذاری" دراین پروژۀ هزارمیلیارد تومانی را (برای بخش خصوصی) "بسیار بالا" توصیف کرده بود!
http://www.farsnews.com/printable.php?nn=8805150460

دراین مدت، تلاش های مسئولین برای جلب سرمایه گذار خارجی بی نتیجه بوده است وبه گفتۀ مشاور، در یک مورد شرکت خارجی ضمن رد تلویحی اعتبار طرف دولتی ایرانی، خواستار سپردن تضمین لازم از سوی " نظام" (؟) جمهوری اسلامی ایران برای مشارکت دراین پروژه شده بود!

4- مأخذ مندرج در پی نوشت 2، صفحه 9
5- پی نوشت 1 را ببینید؛ استثنائاً در مورد شدت امواج دریای خزر، واقعیت برخلاف اینست؛ نگاه کنید به بخش "Waves" از گزارش "Caspian Sea facts " در:
http://www.caspinfo.net/content/content.asp?menu=0130000_000000

6- مأخذ مندرج در پی نوشت 2، صفحه 7

7- http://www.memarinews.com/Pages/News-7577.html

8- Jan De Nul

9- Van Oord

10- Differential Global Positioning Systems، فن آوری مذکور از تکنولوژی های مورد استفاده در ارتش های روسیه وامریکا پیشرفته تر است!

11- برگرفته از گزارش : " The Impact of the Palm Islands, United Arab Emirates" در:

http://sites.google.com/site/palmislandsimpact/general-information/construction-of-the-islands

12- بخش دوم مقالۀ "دید پرنده" را ببینید در:
http://memarinews.com/Pages/News-7543.html

13- به گزارش ایلنا در:
http://ilna.ir/newstext.aspx?ID=107715

14- به گزارش رجا نیوز در:
http://rajanews.com/detail.asp?id=125828

15- به گزارش سامانه مدیریت ارتباطات شهرداری تهران ( سما) در:
http://www.tehransama.ir/NewsDetail.aspx?NewsID=948854

16- گزارش روزنامه ایران با عنوان :" احتمال پیشروی آب دریای خزر" شماره 4082 مورخ 3/9/87 صفحه 23 در:
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1751423

17- گزارش وب سایت سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشوربا عنوان :" آخرین وضعیت نوسانات تراز آب خزر/ تحلیل تراز آب دریا با حلقه‌های درخت!" در:

http://www.gsi.ir/General/Lang_fa/Page_24/TypeId_2/GroupId_00/NewsId_20629/Action_NewsBodyView/.html

18- همان

19- گزارش :" THE CASPIAN SEA LEVEL FORCED BY THE ATMOSPHERIC CIRCULATION, AS OBSERVED AND MODELLED" را ببینید در:
http://bura.brunel.ac.uk/bitstream/2438/4178/1/The%20Caspian%20Sea%20Level%20.pdf

20- مأخذ مندرج در پی نوشت 2، صفحه 2

21- گزارش روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان :" احتمال پیشروی آب دریای خزر در آینده نزدیك وجود دارد" در:
http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=121370

22- گزارش سامانه خبری" کنارگذر ساحلی رامسر" در: 6/4/1389
http://www.cbramsar.ir/core/index.php?content=cat7&language=persian&ftr=cbr

23- گزارش " بازبینی حریم قانونی سواحل دریای خزر به سبب تغییرات تراز آب دریا" در:
http://journals.ut.ac.ir/page/download-xXn33zQ4nMs.artdl

24- همان، صفحه 118

25- سامانه خبری سازمان بنادر ودریانوردی در:
http://news.pmo.ir/newsdetail-9878-fa.html

26- گسل هاى حاشیه اى در حوضه خزر هنوز هم بشدت فعالند. برای اطلاع بیشتر، بررسی تفصیلی "زمین ساخت و پیدایش دریای خزر" را با همین عنوان درفصل چهارم از کتاب : " زمین شناسی دریای خزر" نوشتۀ سید محمد موسوی روحبخش ببینید.

27- مأخذ مندرج در پی نوشت 11

28- Igor S. Zonn, Andrey Kostianoy, Aleksey N. Kosarev / The Caspian Sea Encyclopedia,Springer, Jul 30, 2010. P.447

29- همان، صفحه 447. همچنین نگاه کنید به بخش "Waves" از گزارش "Caspian Sea facts " در:
http://www.caspinfo.net/content/content.asp?menu=0130000_000000

30- گزارش :"مدلسازی امواج دریا های ایران ( دریای خزر)" در:
http://coastseng.pmo.ir/coastalengineeringoffice-proj17-proj19-fa.html

31- Archirodon Overseas

32- مقاله: "جزایر مصنوعی امارات، جاذبه یا فاجعه؟!" را ببینید در:
http://www.memarinews.com/Pages/News-7577.html

33- تعبیر از " گراهام لاوت" سخنگوی شرکت "نخیل" در:
http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/dubai/8271643/The-World-is-sinking-Dubai-islands-falling-into-the-sea.html