هشدار یک پژوهشگر: با فرونشست باید از زلزله‌های ۴ ریشتر هم بترسیم / ۹۷ درصد ایران دارای گسل‌های خطرناک است

یک پژوهشگر سوانح طبیعی گفت: اگر قبلا نگران ریزش ساختمان‌ها در زمین لرزه‌های ۶ ریشتر و بیشتر بودیم، اکنون ترک‌های ایجاد شده از محل فرونشست زمین روی ساختمانهای روستایی و شهری باعث شده تا نگران بروز زلزله‌هایی با شدت ۴ ریشتر باشیم؛ محمدجواد بلورچی همچنین بیان کرد که رفسنجان، قطب پسته ایران به دلیل فرونشست سالیانه ۳۰ سانتی‌متری به کانون تولید زغال پسته تبدیل شده است.

کد خبر: ۶۵۲۵۷۲

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۴۰۰ - ۱۰:۵۳

ایسنا: یک پژوهشگر سوانح طبیعی گفت: اگر قبلا نگران ریزش ساختمان‌ها در زمین لرزه‌های ۶ ریشتر و بیشتر بودیم، اکنون ترک‌های ایجاد شده از محل فرونشست زمین روی ساختمانهای روستایی و شهری باعث شده تا نگران بروز زلزله‌هایی با شدت ۴ ریشتر باشیم؛ محمدجواد بلورچی همچنین بیان کرد که رفسنجان، قطب پسته ایران به دلیل فرونشست سالیانه ۳۰ سانتی‌متری به کانون تولید زغال پسته تبدیل شده است.

چالش فرونشست زمین، بیخ گوش شهرها و روستاهای کشور قرار دارد و نمونه‌هایی از تاثیر فرونشست بر واحدهای مسکونی در مناطق خشک و نیمه خشک همچون اصفهان دیده می‌شود؛ هرچند پس از انتشار اخباری مبنی بر تخلیه شهرک نیروی هوایی اصفهان به دلیل موضوع فرونشست، این موضوع تکذیب و اعلام شد که ترک‌های عمیق خانه‌های این شهرک به دلیل بازسازی نشدن ساختمان‌های آن و قدمت حدود ۵۰ ساله این منازل بوده است.

نیمی از روستاها مقاوم‌سازی شده است

با این حال نمی‌توان، چالش مخاطراتی همچون زلزله، سیل و فرونشست را تکذیب کرد و در این خصوص خانه‌های روستایی بیش از واحدهای شهری از خطرات سوانح طبیعی دچار آسیب می‌شوند. البته از حدود حدود ۴۰ هزار روستای بالای ۲۰ خانوار در کشور با اجرای طرح هادی تاکنون ۲۱ هزار روستا نوسازی و مقاوم سازی شده که شامل ۵۲ درصد خانه‌های روستایی کشور می‌شود. طبق اعلام مسئولان بنیاد مسکن سال ۱۴۱۰ جشن مقاوم سازی خانه‌های روستایی در کشور برگزار ‌شود.

با وجود تلاشهای انجام شده کارشناسان هشدارهایی نسبت به خطر تاثیر سوانح طبیعی بر ساختمانهای مسکونی روستایی می‌دهند؛ تا جایی که محمدجواد بلورچی ـ پژوهشگر مخاطرات طبیعی ـ گفته است: اگر قبلا نگران ریزش ساختمان‌ها در زمین لرزه‌هایی با شدت ۶ ریشتر و بیشتر بودیم، اکنون ترک‌های ایجاد شده از محل فرونشست زمین روی ابنیه روستایی و شهری باعث شده تا نگران بروز زلزله‌هایی با شدت ۴ ریشتر باشیم تا ساختمان‌ها فرو نریزند.

قطب پسته ایران به کانون زغال پسته تبدیل شده است

او در سومین گردهمایی معاونان عمرانی استانداری های سراسر کشور گفت: رفسنجان در استان کرمان که روزی قطب تولید پسته ایران بود اکنون به دلیل فرونشست ۳۰ سانتی‌متری زمین در سال به کانون تولید زغال پسته تبدیل شده است. دشت قزوین نیز هم اینک سالانه حداقل ۲۵ سانتی متر نشست می کند و همه این موارد به دلیل برداشت بی رویه آب از منابع زیرزمینی برای مصارف کشاورزی و صنعتی است.

در این گردهمایی همچنین امیرحسین گرکانی ـ رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی وابسته به بنیاد مسکن با اشاره به ضرورت برنامه ریزی استان ها برای کاهش مخاطرات و سوانح طبیعی و ارتقای ایمنی ساخت ساز واحدهای مسکونی گفت: ایران از نظر مخاطرات و سوانح طبیعی جزو ۱۰ کشور اول دنیاست و از ۴۴ سوانح مهم شناخته شده تاکنون ۳۳ مورد در ایران تجربه شده اند.

وی گفت: بیشترین خسارات ثبت شده در ایران مربوط به سیل، زلزله و توفان است و تغییرات جدید اقلیمی نیز باعث شده تا خطر خشکسالی حیات روستاهای ایران را تهدید کند. اکنون ۴۵ درصد از پهنه ایران در معرض خشکسالی حاد قرار گرفته که عمده مناطق درگیر با خشکسالی دارای جمعیت روستایی هستند.

به گفته وی در راستای تدوین سند کاهش مخاطرات طبیعی، از این پس تمامی طرح های عمرانی کشور باید پیوست کاهش خطر و سوانح طبیعی داشته باشند. یعنی برنامه های عمرانی باید حتما به مقاومت دربرابر سوانح طبیعی توجه داشته و ضریب ایمنی بالایی در برابر مخاطرات پیرامون داشته باشند.

گرکانی ادامه داد: در قالب این سند، تمامی اموال منقول و غیر منقول دستگاه های اجرایی کشور باید بیمه شوند. از سوی دیگر بزودی برنامه ویژه ای برای ورود، حمل، نگهداری و امحای مواد خطرناک از سوی هیأت دولت مورد بررسی قرار می گیرد تا ضریب مقاومت مناطق شهری و روستایی در برابر مخاطرات انسان ساز افزایش یابد.

رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی کشور تصریح کرد: تاکنون ۵۶ نوع مخاطره انسان ساز در ایران شناسایی شده است که باید برای مقاومت در برابر آنها برنامه ریزی کنیم.

هم‌اکنون ۹۷ درصد ایران دارای گسلهای خطرناک است

همچنین محمدجواد بلورچی در این گردهمایی با اشاره به انواع سوانح طبیعی در ایران گفت: هم‌اینک ۹۷ درصد از پهنه ایران دارای گسل‌های خطرناک و مستعد بروز زلزله است. همچنین تقریبا تمامی ایران با خطر بروز سیلاب قرار دارد ولی جدیدترین خطر زیست محیطی که حیات کانونهای جمعیتی در ایران را تهدید می کند، خطر فرونشست زمین است.

بلورچی ادامه داد: بالغ بر ۴۲۰ دشت ایران دچار فرونشست حاد شده اند که اغلب آنها در کنار تأسیسات شهری و برون شهری هستند.

این پژوهشگر مخاطرات طبیعی گفت: بیش از ۶۰ دریاچه و تالاب ایران در سالهای اخیر یا خشک شده اند و یا در معرض خشکسالی قرار دارند. از سوی دیگر سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی باعث بروز پدیده بسیار خطرناک خودسوزی زمین در برخی مناطق فلات مرکزی ایران شده است.

بلورچی با بیان اینکه بروز ۴ میلی‌متر فرونشست زمین در دنیا یک بحران طبیعی محسوب می شود افزود: تهران سالانه ۱۷ تا ۳۶ سانتی متر نشست می‌کند. در مشهد نیز شدت فرونشست زمین به ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر در سال رسیده و فرونشست زمین در اطراف نیشابور باعث ایجاد ترک های عمیقی به طول ۴۰ کیلومتر روی سطح زمین شده است.

وی خواستار توجه استانداری‌ها به ممانعت از برداشت بی رویه آب از منابع زیرزمینی و هماهنگی تمامی دستگاه‌های اجرایی برای ایمن سازی واحدهای مسکونی روستایی و شهری شد.