پشت پرده تبلیغ و فعالیت گروه‌های مخالف واکسیناسیون علیه کرونا / کاسبی میلیاردی از فروش داروهای گیاهی‌

افرادی کاسب با صرف هزینه‌های کلان، تبلیغات علیه تزریق واکسن کرونا را در دست گرفته‌اند تا به سودهای میلیاردی از فروش داروهای گیاهی‌شان برسند؛ داروهایی که مورد تایید سازمان غذا و دارو نیست و حتی گفته می‌شود مصرف آن مضر است.

کد خبر: ۶۵۳۸۸۶

تاریخ: ۰۴ دی ۱۴۰۰ - ۲۱:۰۰

همشهری: یک گروه چند میلیون نفری فعال در فضای مجازی، تعدادی پزشک و فعال طب سنتی،گروهی تریبون به‌دست و افرادی که فریب خورده‌اند؛ این خلاصه فعالیت شبکه‌ای علیه تزریق واکسن کرونا در ایران است.

این گروه از ابتدای شیوع کرونا تاکنون کاسبی قابل توجهی برای فروش محصولات‌شان به راه‌انداخته‌اند. فعالیت این گروه‌ها در فضای مجازی هم قابل توجه است، به طوریکه نتیجه یک پژوهش نشان داده که آنها یک شبکه اجتماعی داخلی با ۳ میلیون دنبال کننده در دست دارند و از آن طریق فیلم‌ها و خبرهای ضدواکسنی درباره عوارض و مضرات تزریق واکسن را منتشر می‌کنند.

همچنین یکی از تریبون‌های آنها، نشریه‌ای بود که در آن اقدام به انتشار اخبار ضدواکسن می‌کردند. با پیگیری‌های وزارت بهداشت و از طریق ستاد ملی مقابله با کرونا، با این نشریه برخورد قضایی شد. برخی هم به گروهی پول می‌دهند تا علیه واکسن تبلیغ و در تجمع‌ها شرکت کنند.

کاسبی میلیاردی پشت ماجرای واکسن‌ستیزی
بررسی‌ها نشان می‌دهد، بیشتر کسانی که در فضای مجازی علیه واکسن‌ها تولید محتوا و به‌صورت ساختاریافته فعالیت می‌کنند، اهداف از پیش تعیین شده‌ای دارند. بررسی بسیاری از محتواهای تولیدشده از سوی آنها در نهایت به سمت تبلیغ داروهایی است که مطالعات تأیید شده ندارند و حتی گفته می‌شود برای سلامت مضر هستند.

اینها را احمد مهری، اپیدمیولوژیست و کارشناس بهداشت عمومی که در زمینه فعالیت واکسن‌ستیزان فعالیت می‌کند، به همشهری می‌گوید. او ادامه می‌دهد: «ما با افراد معدودی مواجهیم که مدرک مرتبط با رشته‌های پزشکی دارند اما باز هم علیه واکسن‌ها اظهارنظر می‌کنند. بیشتر مباحث مطرح شده از سوی آنها در پایین‌ترین سطح از توجیهات قرار دارد. همچنین براساس مطالعاتی که انجام داده‌ایم، مشخص شده که بیشتر سرگروه‌های جریان مخالفت با واکسن‌ها اغلب با تولیدکنندگان داروهایی ارتباط دارند که درباره محصولات آنها هیچ‌گونه مطالعات بالینی مورد تأییدی وجود ندارد. آنها با این روش، دنبال فضایی برای جذب مشتری و فروش محصولات‌شان هستند. آنها به مردم می‌گویند واکسن نزنید و سپس با تبلیغ داروهایشان، اعلام می‌کنند که از طریق همین داروها می‌توانند سیستم ایمنی بدنشان را تقویت کنند یا میزان استرس‌شان را کم کنند. گروهی از افراد هم فریب این اظهارنظرها را می‌خورند و هزینه‌های کلان برای خرید داروهایی می‌دهند که هیچ منفعتی برای سلامتی‌شان ندارد.»

مهری یکی از چالش‌های موجود برای پاسخگویی به دلایل ضدواکسن‌ها را فرصت کم در رسانه‌ می‌داند و تأکید می‌کند: «در یکی از جلسات، مخالفان واکسن ۵۳گزاره به‌عنوان دلایل رد واکسن مطرح کردند. بیش از ۴۰مورد از موارد مطرح شده را می‌توان از طریق علم اپیدمیولوژی به‌طور قانع‌کننده پاسخ داد اما نیاز به زمان دارد و نمی‌توان تنها در ۲دقیقه این مباحث را جمع‌بندی کرد.»

او به برخی از این ادعا اشاره می‌کند: «آنها می‌گویند چرا واکسن‌ها با مجوز اضطراری تزریق می‌شوند؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت که صدور مجوز اضطراری به معنی قابل تأیید نبودن یک دارو یا یک واکسن نیست، بلکه به‌دلیل مرگ‌ومیر قابل توجه ناشی از پاندمی‌ها ازجمله کرونا، اضطرار داریم که نخستین خطر بیماری یعنی مرگ را کاهش دهیم. این دیدگاه جدید نیست و از سال‌ها پیش هم وجود داشته است که در دوران پاندمی یکی از اقدامات مهم جلوگیری از مرگ بر اثر بیماری است. به همین دلیل شاید عوارضی نادر از واکسن یا دارو وجود داشته باشد اما جلوگیری از مرگ روزانه صدها نفر دارای ارزش بیشتری از عوارض بسیار جزئی است. اما ضدواکسن‌ها از همین حربه برای ایجاد هراس در مردم استفاده و در مناظره‌ها، تریبون‌ها، فضای مجازی به بهانه روشنگری و اقناع‌سازی علیه واکسن‌ها صحبت می‌کنند. از طرفی در مقابل آنها متخصصان فرصت کمتری برای پاسخگویی دارند.»

مهری درباره اینکه تبلیغ علیه واکسن‌ها به جز منافع مالی، چه دستاورد دیگری برای این گروه‌ها خواهد داشت، می‌گوید: «در اصل این افراد از ایجاد اختلاف بین پزشکان طب نوین و سنتی سود می‌برند، چرا که برای فروش داروهایشان نیاز دارند طب نوین را تخریب کنند و داروهای تأیید نشده‌شان را در قالب طب سنتی به خورد مردم بدهند.»

او در پاسخ به این سؤال که منابع مالی اقدامات ضدواکسن از کجا تامین می‌شود و آیا گروه خاصی از این افراد به‌عنوان لیدرهای جریان مخالف واکسن حمایت می‌کنند، توضیح می‌دهد: «ما شاهد یک تراکنش مالی میلیاردی ناشی از فروش اینگونه محصولات هستیم، به‌طوری که حتی در دوران کرونا با تبلیغات هدفمند و ساختاریافته و با حربه تأیید از سوی متخصصان، قیمت این محصولات چند برابر شد. چندی پیش در یکی از جلسات درخواست کردم که برای روشنگری درباره ارسال این محصولات، اداره پست گزارشی از میزان نقل و انتقال داروهای گیاهی به استان‌ها ارائه دهد تا مشخص شود چه میزان خرید و فروش این داروها در سطح کشور انجام شده است. این در حالی است که بیشتر داروهای تأیید شده طب سنتی که از سازمان غذا و دارو هم تأییدیه دارند، در داروخانه‌ها موجود هستند و نیازی به ارسال از طریق پست هم ندارند.»

مهری اینگونه فعالیت‌ها را اقدام علیه سلامت عمومی می‌داند و تأکید می‌کند: «برای جامعه پزشکی اثبات شده که واکسن‌های موجود نقش بسیار مهمی در کاهش ابتلا و مرگ ناشی از کرونا دارند و مخالفت و تولید محتوا علیه آنها به نوعی تهدید سلامت برای جامعه است. ما قانونی در این‌باره داریم و بارها از قوه قضاییه درخواست کرده‌ایم که جلوی این جریان بایستند.»

او درباره اینکه در مقابل چنین برنامه‌ریزی‌های هدفمندی برای هراس از واکسن‌ها چه باید کرد، می‌گوید: «مطالعه‌ای ملی از سوی متخصصان علوم اپیدمیولوژی و اجتماعی در تهران و برخی استان‌ها انجام شده و نشان می‌دهد که بیشتر افرادی که واکسن نمی‌زنند نگرانی از اثربخشی، نوع و محتوای واکسن دارند و باید درباره آنها اقناع‌سازی صورت بگیرد. این یعنی باید محتوای درست به مردم برسد تا آنها فریب ضدواکسن‌ها را نخورند. بر این اساس وزارت بهداشت باید سرعت انتشار اطلاعات را افزایش دهد و مطالعات انجام شده درباره اثربخشی و عوارض واکسن‌ها به‌صورت قابل درک در اختیار مردم قرار بگیرد. این مسئله حتی درباره واکسن‌های داخلی هم باید وجود داشته باشد و مقالات پیش چاپ آنها در اختیار عموم قرار بگیرد تا آگاهی مردم در این‌باره افزایش پیدا کند.»