الاهرام:

آیا گروه های جهادی مصر تهدید جدید داخلی و منطقه ای هستند؟

کد خبر: ۶۵۸۱۶

تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۳۹۱ - ۰۱:۱۸

شفقنا(سایت همکاری های بین المللی شیعه): از زمان سقوط رژیم مبارک و ظهور اسلام گرایی سیاسی در پی پیروزی های انتخاباتی اخوان المسلمین، تهدید بالقوه ی جدیدی در خلا امنیتی مصر به وجود آمده است: ظهور گروه های جهادی افراطی.

الاهرام در گزارشی به این موضوع پرداخته و نوشت: این گروه ها تفسیر افراطی سلفی ها از اسلام را قبول دارند که از خشونت به عنوان وسیله ی مشروع برای تحقق خواسته هایشان استقبال می کنند.

یک سلفی جهادی جوان ساکن شهر الاریش که ترجیح می دهد نامش فاش نشود به الاهرام گفت: گاهی اوقات، خشونت تنها راه دستیابی به اهداف است.

به مدت چندین دهه، حسنی مبارک، رییس جمهور سابق مصر و حزب دموکراتیک ملی  مشروعیت خود را از طریق هشدار در مورد تهدید اسلام گراها و چهره ی سیاسی فعلی پس از انقلاب مصر به دست آورده بود: پیروی سیاسی اسلام گراها و ظهور گروه های تندروی جهادی.

امروز، رسانه ها در کنار اسلام گرایان میانه رو و نیروهای سیاسی سکولار و گروه های اقلبت می گویند که گروه های جهادی تهدیدی فزاینده برای امنیت مصر و ثبات منطقه ای محسوب می شوند.

برخی کارشناسان معتقدند، برخی با استفاده از تاکتیک ایجاد رعب می خواهند از وجود یک رییس جمهور اسلام گرا جلوگیری شود(که به نظر می رسد، با توجه به پیروی محمد مورسی کاندیدای اخوان المسلمین در دور اول انتخابات محتمل است)

سعدالدین ابراهیم، فعال مشهور دموکراسی و حقوق بشر گفت: تاکتیک ایجاد رعب از ویژگی های انتخابات است. هراس از جهادی ها در مصر اغراق شده است.

ابراهیم نگام مشاور مفتی اعظم الازهر هم نظراتی به مانند نظرات سعدالدین را به زبان آورد.  وی گفت: فکر نمی کنم که از سوی گروه های جهادی تهدید ملموسی در آینده نزدیک وجود داشته باشد، حتی اگر مورسی بازنده شود.

هنری ویسکانسیک، رییس بخش اطلاعات و تحلیل گروه «ریسک ادوازیری» نظری عکس دارد و معتقد است، این احتمال وجود دارد که تهدید حضور تندروها با گذشت زمان تشدید شود.

وی گفت: معتقدم که پتانسیل واقعی برای رشد این تهدید و تبدیل آن به مساله ی مهم تر و بزرگتر نسبت به حال حاضر وجود دارد.

اظهارات فوق توسط برخی از ناظران مردمی مورد تایید قرار می گیرد که معتقدند تهدید جهادی ها بسیار بزرگتر از آن است که افرادی بخواهند به آن اذعان کنند.

محمد صبری روزنامه نگار 26 ساله مصری می گوید: پس از انقلاب، گروه های جهادی، بسیار قدرتمندتر شده اند و بسیاری به آنها ملحق شده اند، چراکه افراد دیگر از عواقب جهاد، ترسی ندارد.

وی گفت: معتقدم که اگر انتخابات ها نتیجه ی دلخواه آنها را نداشته باشد و شورای نظامی در آن ها تقلب کند،  آنها به اندازه ی کافی برای مبارزه و جنگ قوی هستند.

وی که متولد شهر الاریش (شهری ساحلی در شبه جزیره سینا در مصر که به حضور عناصر جهادی مشهور است) با بسیاری از جهادی ها روابط دوستانه ای دارد.

وی به الاهرام گفت: چنین گروه هایی دموکراسی را به عنوان وسیله ای برای ایجاد تغییر به رسمیت نمی شناسند.

یک جهادی سلفی جوان و متولد الاریش که ترجیح داد نامش فاش نشود گفت: ما به دموکراسی معتقد نیسیم. ما رای نمی دهیم. دموکراسی، کفر است.

برخی از سلفی ها از هازم ابواسماعیل کاندیدای رد صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری مصر به عنوان تنها کاندیدای واقعی اسلام گرا حمایت کردند و به شدت از حذف او از انتخابات خشمگین شدند و تحصنی در میدان الحره در الاریش برگزار کردند.

ناظران معتقدند ، دو جنبش جهادی مهم در مصر وجود دارد که هر دو در شبه جزیره سینا قرار دارند اما در سراسر کشور نفوذ دارند: «تکفیر والهجره» و «سلفی جهادی» که پیروان آنها به عنوان سلفی های جهادی شناخته می شود.

هر دو گروه به تفسیر افراطی سلفی از اسلام، فلسه القاعده و تشکیل دوباره خلافت اسلامی پایبتند هستند.

بر اساس این گزارش، کارشناسان معتقد نیستند که گروه القاعده در مصر حضور دارد.

رییس امنیت شمال سینا اخیرا گفته است: من عدم حضور القاعده در سینا را تضمین می کنم اما تکفیری ها تعدادشان به هزاران نفر می رسد.

عبدالوهاب مبروک، فرماندار سینا شمالی هم حضور القاعده را تکذیب کرد اما وجود گروه های تندرو را تایید کرد.

محمد کدری سعید، متخصص امور نظامی در مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام گفت: ما اغلب، نام گروه های جهادی را در اختیار نداریم به همین دلیل، همه ی آنها را در زیر چتر القاعده قرار می دهیم تا مسایل را برای خود ساده کنیم.

«تکفیر والهجره» یکی از اولین گروه های رادیکال اسلام گرا است  که در ددهه 1960 به عنوان شاخه ای از اخوان المسلمین توسط توسط «شکری مصطفی» بنیان نهاد شده است. بر اساس ایدئولوژی رادیکال این گروه، حتی مسلمانانی که عقاید مشترکی با آنها نداشته باشند، کافر هستند.

صبری می گوید: اکثر پیروان این گروه در بیابان زندگی می کنند.

بر اساس این گزارش، گفته می شود که در پی سرکوب تفکیری ها، پس از قتل یک پژوهشگر اسلامی و وزیر اسبق دولت مصر در سال 1977 این گروه رشد کمی کرده است.

هرچند، محلی ها ادعا می کنند که از زمان وقوع انقلاب نفوذ این گروه در قسمت شمالی سنا درطول سال گذشته افزایش یافته است.

همچنین برخی می گویند، این گروه متحد القاعده است.

محمد کدری سعید می گوید: من احساس می کنم که آنها در حال برنامه ریزی برای انجام عملیاتی به همراه القاعده در اینده هستند. به احتمال بسیار زیاد، نیروهای جاسوسی ما حرکات آنها را از نزدیک زیر نظر دارند.

صبری و سلفیون جهادی معتقدند که «سلفی جهادی» تهدید بزرگتری برای امنیت ملی محسوب می شوند.

یک سلفی جهادی ادعا کرد: گروه «تکفیر والهجره» تهدیدی به حساب نمی آیند. آنها تنها به افراد برچسب کافر می زنند اما خشونت به خرج نمی دهند، این در حالی است که ما دست به خشونت می زنیم.

«سلفی جهادی» ( که گیلس کپل پژوهشگر مشهور این نام را برای آنها انتخاب کرده است) اولین بار در اواسط دهه 1990 به عنوان پدیده ای تهدید امیز شناخته شد.

کارشناسان معتقدند، شمار سلفیون جهادی به هزاران نفر می رسد و آنها بزرگترین گروه جهادی در مصر را تشکیل می دهد و اشکارا از خشونت به عوان وسیله ای برای دستیابی به اهداف سیاسی استقبال می کنند.

یک سلفی جوان گفت: به منظور دستیابی به آزادی، افراد بی گناه «باید» کشته شوند.

وی ادعا کرد، طرفداران جنبش مذکور بسیاز زیادتر از آنچه کارنشاسان می گویند، هستند.

این سلفی جوان گفت: صفحه ی فیس بوک ما را چک کنید. ما 100 هزار لایک در سینا داریم.

وی اضافه کرد: ما حدود 10 هزار طرفدار در سینا و حدود 1 میلیون طرفدار در کل مصر داریم.

به نوشته ی الاهرام، کارشناسان این آمار و ارقام را رد کرده اند.

صابر طالاب، مدیر مرکز پژوهشی اسلامی در شهر نصر گفت: گروه های جهادی بسیار کوچک هستند و تعداد آنها به منظور ایجاد تهدید بسیار بسیار کم است.

برخی از سلفیون جهادی به جرم مشارکت در حملات سال های 2004 و 2005 در سینا که منجر به کشته شدن 125 نفر در «یدهب و تابا» در استراحتگاه های ساحلی شرم الشیخ شد، بازداشت شدند. با این وجود  تاکنون هیچ مدرکی از دخالت آنها در حملات ارایه نشده است.

پس از آن گروه مذکور سال گذشته تحصن کردند و خواستار آزادی اعضای زندانی شده، شدند.

در واکنش به این تحصن، دولت کمال جنزوزی سلفیون جهادی زندانی شده را آزاد کرد. بسیاری معتقدند که عفو این افراد هرگز پیش از انقلاب مصر اتفاق نمی افتاد.

سلفیون جهادی همچنین سال گذشته متهم به حمله به یک ایستگاه پلیس در الاریش که منجر به کشته شدن 5 نیروی امنیتی مصری شد، هستند.

سلفی جهادی جوان که خواستار عدم افشای نامش بود، در پاسخ به سوالی در مورد ایدئولوژی «سلفی جهادی» و اهدافشان، مسایل اولیه ای مطرح شد، شامل آزادسازی فلسطین و تشکیل یک خلافت اسلامی در سینا بود که البته بسیاری معتدند، برخی از این اهداف تحقق پیدا کرده است.

جهادی جوان گفت: ما استراتژی القاعده را در جهت تشکیل یک خلافت اسلامی تا سال 2020 دنبال می کنیم. این استراتژی توسط بن لادن (که خدا رحمتش کند!) طراحی شده است.

وی افزود: در این طرح بن لادن حتی قیام های جهان عرب پیش بینی شده است که از درون این قیام ها دولتی اسلامی بیرون می آید.

در شهر کوچک شیخ زوید که در چند کیلومتری نوار غزه واقع شده، چنین آرمان هایی  ظاهرا به واقعیت تبدیل شده و شعارهایی که در آن سینا «دولتی اسلامی» نامیده شده، دیوارهای ایستگاه محلی پلیس را پوشانده است.

پنج سال گذشته این شهر شاهد یک اقدام تروریستی بود که در آن یک حرم صوفی توسط پنج شبه نظامی جهادی منفجر شد. اهالی شیخ زوید معتقدند، افزایش افراط گرایی جهادی ها نتیجه ی مستقیم غفلت دولت و سقوط ساختارهای سنتی قبیله ای است.

احمد الایبا از قبیله ی ازازنا گفت :جهادی ها و برخی دیگر از گروه ها که اعلام می کنند، جامعه مرتد به قبایل نفود کرده است، اسلحه به دست گرفته اند و ساختار سنتی اجتماع را تهدید می کنند.

شیخ زوید به عنوان مرکز ارسال سلاح به غزه شناخته می شود و در بازارهای «الحسنه» و «نخل» سلاح خرید و فروش می شود و قبایل هم با حضور در این بازارها سلاح خریداری کرده و با یکدیگر رقابت می کنند.

الایبا در ادامه چگونگی کمک قیام لیبی به ایجاد یک بازار اسلحه فعال را توضیح داد.سلاح ها برای مصرف شخصی یا ذخیره در انبار کشورهایی مانند سوریه یا برای استفاده در عملیات های مهم که منجر به تغییر توانز امنیت منطقه ای می شود، خریداری می شود.

اسلام قادر، یک جوان ساکن سینا، مقامات سابق امنیتی رژیم مبارک را در معرفی تجارت پرمنفعت سلاح به قبایل(که منجر به کاهش امنیت شده است) مقصر می داند.

وی می گوید: آنها اولین کسانی بودند که این تجارت پر سود را معرفی کردند.

قادر افزود: تعداد رو به افزایش خودروهای لوکس در الاریش و اطراف آن نشان دهنده رونقی است که تجارت نوپای اسلاحه به وجود آورده است.

قادر تصریح کرد: خلا امنیتی پس از انقلاب، منجر به تشکیل بازار سیاه سلاح از لیبی شد.

وی گفت: وضعیت کنوبی قابل کنترل نیست و تنها با اقدامات امنیتی توسط دولت حل می شود.

در حالی که تجارت اسلحه از طریق تونل سینا به گروه های مسلح در غره ادامه دارد، ذهن  قادر و محمد ابراهیم حامد، (پسر یک رهبر قبیله ای در بیر آل عبد) مشغول موضوع ورود سلاح از لیبی و تاثیر آن بر امنیت ملی و منطقه ای است.

حامد می گوید: بازار سلاح در مصر هم اکنون تحت کنترل گروه های تندرو قرار دارد که قبایل قادر به کنترل آنها نیستند.

بسیاری معتقدند، یکی از علل ریشه ای ظهور افراط گرایی در سینا با امنتاع دولت از به رسمیت شناختن قبال بدوی ارتباط دارد.

بر اساس یک گزارش دولتی در سال 2010، یک چهارم کل جمعیت سنا کارت شناسایی ملی با خود حمل نمی کنند.

دلیل بدویان از این اقدام است که آنها نمی توانند مالکیت زمین داشته باشند یا در ارتش خدمت کردند و از درآمد توریسم داخلی سودی نمی برند.

شیخ احمد حسینع ضو قبیله ی قراشا(یکی از بزرگترین قبایل در شمال سینا) می گوید: ما اصلا احساس نمی کنیم که شهروندان مصری هستیم.

عصام دوربلا عضو جماعت اسلامی می گوید: رژیم مبارک این مشکل را به جود آورد و با ندادن حقوق مردم سینا، مشکل وجود گروه های جهادی را تشدید کرد.

بر اساس نوشته ی الاهرام، دولت الجنزوزی ضرورت حل این مشکل را احساس کرد و سپس برخی از افراطیان زندانی شده را آزاد کرد و خواستار احیای چندین پروژه ی توسعه مانند ایجاد خط راه آهن و کانالی برای تامین آب سینای مرکزی شد.

عبدالله ابوغما، عضو پارلمان از منطقه سینا می گیود: دولت باید سرعت پروژه های اقتصادی در سینا  را سرعت ببخشد.

وی افزود: اگر این اقدام صورت نگیرد، مادر تمام مشکلات به وجود می آید و شمار افراطی ها افزایش می یابد.

یکی دیگر از مسایل اساسی که بدویان و جهادی ها در سینا را آزار می دهد، اسراییل است. آنها خود را خط مقدم دفاع از مصر علیه توسعه طلبی های صهیونیسم می دانند.

در همین حال در تل آویو، تلاش های پژوهشی با هدف حل مشکل سینا به عنوان محل احتمال آغاز درگیری ها در حال انجام است.

اسراییل به شدت از این موضوع نگران است و در حال برنامه ریزی برای تجدیدنظر در توافق های امنیتی بر اساس ادعاهای کارشناسان نظامی مبنی بر وجود موشک(هایی که می گویند پیشرفته تر از موشک های SAM و Fateh  و  Grad هست و می توان از آنها برای علمیات هایی در مقیاس بزرگ استفاده شود) و خرید و فروش آن در سینا هستند.

مرکز بگین سادات اسراییل،  طرحی را برای اشغال دوباره بخشی از منطقه مرزی و مداخله نظامی در سینا پیش نویس کرده است که فعلا توسط دولت نتانیاهو رد شده است.

همچنین دیوار حایلی در مرز 266 کیلومتری اسراییل با سینا در حال احداث است تا از این طریق بتوان تنش ها بین تل اویو و قاهره را کاهش داد.

مارک رگو سخنگوی دولت اسراییل ادعا کرد، این دیوار حایل با هدف جلوگیری از عبور غیرقانونی و کاهش احتمال تهدیدات امنیتی در مقیاس بزرگ از سوی سینا است.

یکی از نگرانی های اعلام شده ی اسراییل، احتمال استفاده از سینا به عنوان منطقه ای برای اغاز حملات علیه رژیم صهیونیستی توسط گروه های فلسطینی درغزه است.

گروه فلسطینی «جهافیل التوحید والجهاد فی الفلسطین»( که پیش از این با نام «التوحید والجهاد» شناخته می شد) منعکس کننده ی این هراس اسراییل است، چراکه به گفته ی برخی این گروه با القاعده ارتباط دارد و اتحاد نزدیکی با گروه های جهادی مصر (که شباهت زیادی با گروه هایی دارند که انو سادارت را ترور کردند) دارد.

کارشناسان معتقدند، ایدئولوژی اسلامی که در حال محبوب شدن در سینا است، تهدیدی امنیتی برای منطقه ، مصر و حماس (گروه مقاومت فلسطینی که در حال مبارزه با منازعه طلبی به سبک القاعده در غزه است) هم تهدید به حساب می آید) محسوب می شود.

نظرات در خصوص چگونگی مقابله با این مشکل متفاوت است. برخی از کارشناسان معتقدند، سرکوب شدشد توسط پلیس تنها مشکل را تشدید کرده است. برخی دیگر بر این باورند، این وضعیت به محض آنکه رییس جمهور مصر انتخاب شد از بین می رود.

کدری سعید، می گوید: با روی کار آمدن یک رییس جدید و دولتش، امنیت دوباره به کشور باز می گردد.

عبدالله ابوغما، نماینده منطقه سینا در پارلمان گفت: بدون شک، رییس جمهور جدید مصر و دولتش باید این مساله ی بسیار مهم را محتاطانه مدیریت کنند.

رفعت سعید، عضو حزب چپ گرای تگامو، گفت: اگر مورسی رییس جمهور شود،، احتمالا جهادی آرام شوند، چراکه آنها ممکن است مورسی را به عنوان بهترین آلترناتیو که شریعت اسلامی را در کشور پیاد می کند، قبول کنند.

البته پیروزی مورسی ممکن است که همه ی جهادی ها را آرام نکند، چراکه سلفی جهادی جوان سیاستمداران اسلام گرای کنونی از جمله مورسی را لیبرال توصیف می کند.

وی گفت: اعضای گروه النور (متعلق به سلفی ها) و اخوان المسلیمن در پارلمان لیبرال هایی با ریش هستند که حزب دموکراتیک ملی آینده خواهند بود. آنها از شعارهای اسلامی استفاده می کنند اما قانون اسلام را پیاده نمی کنند.

وی افزود: درست به مانند حماس که با سازمان اطلاعاتی اسرائیل همکاری می کند، اخوان المسلمین هم با شورای نظامی همکاری خواهد کرد.

با این وجود، ابراهیم بر روی حرف خود مبنی بر اینکه مشکل وجود جهادی ها در مصر با روی کار آمدن رییس جمهور آینده حل می شود، پا فشاری می کند.