جانشین احمدی‌مقدم کیست؟

کد خبر: ۶۶۲۸۹

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۳۹۱ - ۰۶:۳۳

با سپری شدن بیش از بیست روز از اتمام دوره تمدیدی دو ساله  فرماندهی سردار احمدی مقدم، گمانه زنی ها درباره گزینه مدنظر رهبر انقلاب بیشتر شده و در این فاصله همگان چشم انتظار تصمیم رهبری برای مدیریت پنج سال بعدی نیروی انتظامی هستند؛ انتصابی که می تواند به رسم معمول ادوار اخیر باشد یا بازگشتی به نخستین انتصاب فرمانده پلیس کشور را تداعی سازد.

به گزارش «بازتاب»؛ از زمان ادغام شهربانی، ژاندارمری و کمیته انقلاب اسلامی در سال 1370 و پایان برخی موازی کاری ها با شکل گیری نیروی انتظامی، تامین امنیت عمومی اعم از شهری و روستایی و جاده ای مربوط به داخل کشور به طور رسمی به این نهاد واگذار شده که اگرچه با ضعف هایی همراه بوده، اما حداقل باعث یکپارچگی و رفع چنددستگی های موجود در پیش از ادغام در میان ضابطین آن سه نهاد شد و پلیس شهری ایران را پس از انقلاب با شمایلی تازه رونمایی کرد.

در زمان ادغام این نهادها، با حکم رهبری در 12 فروردین ماه 1370 نخستین فرمانده نیروی انتظامی، تیمسار سرتیپ محمد سهرابی بود که عنوان آخرین فرمانده ژاندارمری ایران را نیز در اختیار گرفت و ماموریتش دقیقاً پیگیری مراحل ادغام این سه نیرو و نظام مند ساختن نیروی انتظامی بود. با گذشت یک سال و شش ماه، سردار سرتیپ پاسدار رضا سیف‌اللهی که همان 12 فروردین 1370 فرماندهی حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی را با حکم رهبر انقلاب برعهده گرفته بود، در دوم مهرماه 1371 به عنوان دومین فرمانده نیروی انتظامی منصوب شد تا ادغام ها و شکل گیری این نهاد جدید را سرعت ببخشد.

سپس هدایت الله لطفیان چهار سال در نیروی انتظامی فعالیت کرد و تا حدودی چهره تازه نیروی انتظامی را ترسیم کرد، تا آنکه بهمن 1375 رسید و این بار، سردار لطفیان مسئولیت فرماندهی نیروی انتظامی را در دست گرفت و فضای ملتهب سیاسی و اجتماعی همزمان با دوره فرماندهی لطفیان و شاید عدم پختگی لطفیان باعث شد فضا به ماجرای کوی دانشگاه برسد و پس از اتفاقات تلخ حمله به کوی دانشگاه در 18 تیر 1378 و درگیری های خیابانی پیش و پس از آن، لطفیان کمی بعد عزل گشت و تا مدت ها پلیس شهری درگیر حواشی دنباله دار وقایع رخ داده در اواخر تیرماه 78 بود.

به ترتیب محمدسهرابی، رضا سیف اللهی، هدایت الله لطفیان، محمدباقر قالیباف و اسماعیل احمدی مقدم

نیروی انتظامی در سال 1379 با انتصاب سردار سرتیپ محمدباقر قالیباف، شکل تازه یافت و قالیباف در بهبود چهره نیروی انتظامی در دوره خودش از طریق ایجاد پلیس 110، پلیس+10 و تجهیز پلیس به امکانات روز، اثرگذاری مناسبی داشت و البته مقابل برخی تندروی ها نیز ایستاد، هرچند نقدهای جدی نیز به برخی از برنامه های عملیاتی طراحی شده در این دوره که برای مدیریت های بعدی به ارث گذاشته شد، وجود دارد و این نقدها نیز همچنان پابرجاست، اما با این حال نمودار عملکرد مثبت نیروی انتظامی نسبت به ادوار گوناگون این نیرو، در اوج بوده است و قالیباف با چهره مثبت، با استعفا در آستانه انتخابات ریاست جمهوری هشتم و حضور در صحنه سیاسی، دوره پنج ساله حضورش در این حوزه به پایان رسید.

نیروی انتظامی برای مدتی نه چندان طولانی فرمانده نداشت تا آنکه با پایان انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب احمدی نژاد به عنوان رئیس دولت نهم، این بار سردار اسماعیل احمدی مقدم بود که به عنوان پنجمین فرمانده نیروی انتظامی در 18 تیرماه 1384 منصوب شد تا مردم که هنوز در حال و هوای مدیریت به سبک قالیباف بر پلیس کشور و به خصوص پلیس تهران بودند، با نگاه متفاوتی مواجه شوند که حتی برخی رویکردهای پلیس در دوره قالیباف را نفی کرده و سیاست های تازه ای در دستور کار قرار داد؛ رویکردهایی که در برخی اقشار با حمایت هایی و در میان برخی قشرهای دیگر با نقدهای جدی همراه شد.

دوره احمدی مقدم که همچون دوران قالیباف با آرامش نسبی طی نشد و به ویژه در حوادث پس از انتخابات، شرایط دشواری را برای پلیس رقم زد، در سال 89 به پایان رسید؛ اما با حکم فرماندهی کل قوا در دوم خرداد 1389 برای دو سال دیگر تمدید شد تا احمدی مقدم در میان اسلافش، با 7 سال فرماندهی دارای طولانی ترین سابقه حضور در راس نیروی انتظامی باشد که البته این مسئله به نظر می رسد متاثر از فضای آن مقطع زمانی بود. با این اوصاف دوره تمدیدی فرماندهی احمدی مقدم در دوم خرداد 1391، پایان یافت و زمان مشخص شدن فرماندهی جدید نیروی انتظامی رسید.

نکته پررنگ دیگر در دوره احمدی مقدم، موضوع امنیت اجتماعی، گشت ارشاد و برخورد با بدحجابی بود؛ امری که بین این نیرو با گروه هایی از مردم ایجاد چالش کرد. اگرچه بسیاری معتقدند در دوران احمدی مقدم نسبت به فرمانده قبلی وجهه نیروی انتظامی کاهش یافته، اما واقعیت آن است که در این دوره انواع حوادث و تکالیف مختلف ناشی از انواع آسیب ها و بحران های جامعه به دوش ناجا گذارده شده و با این وصف نمی توان چندان به سردار مقدم نمره منفی داد.

در حدود بیست روز سپری شده از پایان دوران فرماندهی سردار احمدی مقدم، اگرچه برخی گمانه زنی ها در خصوص احتمال ابقای وی تا زمان انتخابات ریاست جمهوری یازدهم شنیده می شود؛ اما گمانه زنی هایی نیز درباره جانشینان احتمالی احمدی مقدم مطرح می شود.

در این زمینه از سردار رادان که در چند سال اخیر با ارتقای درجه به سرتیپ تمامی در کنار احمدی مقدم فعالیت می کند، به عنوان یکی از گزینه های فرماندهی یاد می شود و در کنار رادان از برخی فرماندهان پاسدار از جمله سردار حجازی فرمانده سابق نیروی مقاومت بسیج نام برده می شود. برخی نیز از سردار نجات نام می برند، فردی که در مقطع کوی دانشگاه در سال  1378 فرماندهی قرارگاه ثارالله را برعهده داشت و در سال 88 نیز معاون امنیت داخلی شورای عالی امنیت ملی شد.

رادان که پیش از این جانشین مرتضی طلایی، فرمانده نسبتا محبوب نیروی انتظامی تهران بزرگ بود، سال 87 جانشین فرمانده ناجا شد و در زمان حوادث بعد از انتخابات و حادثه کهریزک ظهور پررنگی در رسانه ها داشت، هرچند وی چند ماهی است که کمتر ظهور رسانه ای دارد.

در عین حال بیشترین احتمال ها از ابقای احمدی مقدم حکایت دارد؛ امری که یکی از نزدیکان او نیز در گفتگو با "بازتاب" آن را تایید کرد که در این صورت احمدی مقدم، طولانی ترین دوران فرماندهی را در نیروی انتظامی در کارنامه اش ثبت خواهد کرد.

با این اوصاف باید دید طبق تشخیص رهبر انقلاب، سردار احمدی مقدم ابقا می شود، یا به سنت مالوف یک سردار از سپاه فرماندهی را برعهده خواهد گرفت.