بهرام رادان: مخالفان آلبوم من، ذره ای سواد در مخالفتشان ندارند/ 95 درصد مخالفت ها از روي حسادت و بخل بود

کد خبر: ۶۶۷۵۵

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۱ - ۱۱:۴۵

اعتماد نوشت: «روي ديگر» بهرام رادان اين روزهاي نقل محافل بسياري است. مخصوصا در شبكه هاي اجتماعي كه آدم ها راحت تر احساسات خودشان را بروز مي دهند اما اغلب مخالفان وقتي به بيان نظر خودشان مي پردازند، ظاهرا خيلي كاري به مسائل كيفي ندارند و نفس حضور يك ستاره سينما در حوزه موسيقي (يا به طور كلي در فضايي به جز سينما) آنها را آزرده كرده. بحثي كه چند سالي است تنورش داغ است: چرا بازيگران از سينما به موسيقي، عكاسي، مجسمه سازي، تئاتر و... مي آيند؟ گاهي اوقات اين بحث ها اصل ماجرا را به تعويق يا حتي به محاق مي برد. اينكه چرا بهرام رادان روي ديگري از خود نشان داده، باعث مي شود مسائل مهمي از اين قبيل كه آيا آهنگسازي اين اثر موفق بوده؟ آيا تنظيمات و نوازندگي ها و ركورد، استاندارد كافي را دارد؟ راستي چرا بهرام رادان راك و هاردراك را تجربه كرده؟ چرا در ترانه هايش (گذشته از فرم و ساختار) ضمختي و خشونت وجود دارد؟ و آيا بهرام رادان خوب و درست آواز خوانده است؟ البته حواشي اين كار آنقدر پر رنگ بوده كه ناگزير گفت وگوي ما هم گذري به آن زده است. آهنگساز و نوازندگان در اين مجال حضور نداشتند و مصاحبه كننده سعي بر اين داشته كه با بهرام رادان در باره وظايفش به عنوان يك خواننده گفت وگو كند. اما نكته ديگري هم در اين ميان وجود دارد: بحثي كه شايد به خاطر آن بايد از بهرام رادان ممنون بود: جسارت انتخاب سبكي كه در ايران نه تنها مهجور بوده بلكه به رغم طرفداران پرو پا قرصش در اين سال ها مورد بي مهري و حتي اتهام قرار گرفته است. واقعيت اين است كه بهرام رادان براي توليد آلبومش به دنبال بهترين هاي اين سبك در ايران رفته است. اما كسي نيست كه مثلابابك رياحي پور را بابت تجربياتش در موسيقي پاپ تحسين كند وقتي آلبوم هاي شخصي او شاهد بهتري هستند. كسي نيست كه هومن جاويد را به عنوان يك خواننده پاپ تحسين كند. آرش پژندمقدم، رامين بهنا، همايون نصيري، ناصر رحيمي و... همگي در كار خود از بهترين ها هستند و اتفاقا مشكل اينجاست كه اين تيم توقع مخاطب را خيلي بالامي برد، مخاطبي كه اين نام ها را مي شناسد نه كساني كه سرشان به موسيقي كم رمق و كليشه يي پاپ گرم است. جالب اينجاست كه اغلب كساني كه لب گشوده و از انتشار اين آلبوم انتقاد كرده اند عضو همين دسته دوم اند. (متاسفانه به دليل كژفهمي هايي كه در ايران وجود دارد ناگزيرم توضيح بدهم كه ما يك موسيقي پاپ داريم كه اشاره به كليت موسيقي كه مردم زيادي گوش مي دهند، دارد. مثلاموفقيت يك آلبوم هوي متال در نهايت ذيل موسيقي پاپ ارزيابي مي شود. يك موسيقي پاپ هم داريم كه ادوات، سازها و لحن خوانندگي آن را از ديگر سبك هاي جدا مي كند. منظور ما از كلمه پاپ در اين متن اغلب معناي دومي است). سعي بر اين بوده با بهرام رادان حول نكات فني مهم در خوانندگي گفت وگو شود. از همان ابتدا پيش درآمد بحث ما علايق موسيقايي بهرام رادان بود. ماجرا از دهه 1970 ميلادي شروع شد و اينكه بهرام رادان «ائرواسميت»، «گانزن روزر» و «بونجاوي» را دوست دارد و دوست دارد شبيه «نيكل بك» آواز «هارش» بخواند و بعد گفت وگو با مساله خواننده و گستره صدايش آغاز شد. چيزي كه در خوانندگان مورد علاقه بهرام رادان (حتي اگر آنها را خيلي هم درجه يك ندانيم) در كمال خود وجود دارد: آواز.

در دوراني كه ما زندگي مي كنيم خواننده به مفهوم سنتي آن ديگر معنا ندارد. يعني هركس با هر جنس صدا مي تواند به خوانندگي روي بياورد و با انتخاب سبكي هماهنگ با گستره صداي خود در اين عرصه فعاليت كند. مثلاباب ديلن توانايي آواز به مفهوم كلاسيكش را ندارد ولي سبك خاص خود را دارد و فردي مركوري هم مي تواند خواننده اپرا باشد هم در گروه كويين سبك متناسب با صداي خود را انتخاب كرده و دنبال كند. شما از گستره صداي خودتان چه شناختي داريد و آيا براي انتخاب سبك (يا سبك هاي) آلبوم «روي ديگر» به اين مساله توجه داشتيد؟
صداي من باريتون نزديك به باس است و آهنگ هايي كه من مي توانم بخوانم بيشتر آهنگ هايي است كه در محدوده صدايي بم است. ما از ابتدا مي دانستيم كه صداي من در چه فاصله صدايي قرار دارد. اما در سال 2012 ديگه كسي به تواناي هايش محدود نيست. در نتيجه شما توانايي هايت را در نظر مي گيري ولي با استفاده از علم موسيقي و علم صدا مي تواني هدف بزرگ تري را براي خودت در نظر بگيري. ما هم آمديم و داشته هايمان را بر علم، دانش و استانداردها و البته علايق مان منطبق كرديم.

پس علاقه شرط مهمي در توليد اين آلبوم بوده است؟
اصلااساس اينكه اين اثر به وجود آمد، علاقه بود. هيچ كسي نمي تواند كس ديگري را از آن چيزي كه علاقه اش است، منع كند. ممكن است شما يك روز دل تان بخواهد يك تابلوي نقاشي بكشيد، اصلامهم نيست كه كسي آن تابلو را دوست داشته باشد يا نداشته باشد مهم آن ارزشي است كه شما به وجود خودتان گذاشته ايد به خاطر اينكه روزي پشيمان نشويد و نگوييد به خاطر حرفي كه ممكن بود مردم بزنند من علاقه ام را دنبال نكردم. در مديريت يك اصل وجود دارد كه مي گويد وقتي شما مي خواهيد كاري را انجام بدهيد يك لوزي جلوي چشم شماست: نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهديدها. من اين لوزي را به اين شكل نگاه كردم كه نقاط ضعف و قوت اين كار چيست. ما مي دانستيم قبل از هر چيز با يكسري تهديدها روبه رو هستيم، تهديد از جانب مردمي كه نشنيده قضاوت مي كنند يعني از اولين روزي كه يك روزنامه اين طور تيتر زد كه «بهرام رادان هم خواننده شد»، اين موج منفي شروع شد و من احساس مي كردم بعد از اينكه آلبوم بيرون بيايد خيلي هم بيشتر از اين باشد ولي بعد از اينكه آلبوم بيرون آمد، رك بگويم در مخالفان اين آلبوم هيچ عقلي نديدم، ذره يي سواد در مخالفت شان نديدم كه به دنبالش بروم. البته دو سه نقد ديدم كه نقدهاي خوبي بود كه به دلم نشست ولي 95 درصد مخالفت ها از روي حسادت و بخل بود و اينكه طرف فكر مي كرد چيزي از سفره او كم شده. خانمي در يكي از اين شبكه هاي اجتماعي كامنت گذاشته بود كه من هشت سال است دارم در وست هاليوود كار كلاسيك مي كنم و از اين آلبوم خوشم نيامده – نوشته بود خوشم نيامده نه اينكه به اين دليل و آن دليل اين آلبوم فلان استاندارد را ندارد- و چرا اين هزينه براي چهارتا جوان گمنام نشده؟! من اين سوال را از ايشان دارم كه خانم محترم مگر هزينه بيت المال بوده؟! هزينه شخصي بنده بوده، مگر يك ريال از جيب شما رفته؟! و جالب اينكه من از كيوان هنرمند خواهش كردم - چون اين خانم نوشته بود كه شما اداي رولينگ استونز و بيتلز را درآورديد، و كيوان به اين دو گروه احاطه كامل دارد- پاسخ اين كامنت را بدهد و او هم نوشته بود خانم، شما كدام قسمت اين كار را با كارهاي بيتلز و رولينگ استونز مشابه مي دانيد؟! البته ايشان جوابي هم ندادند. اين بود كه مي گويم در هيچ كدام از مخالفت ها عقلي نديدم. ولي چيزي كه خيلي باعث لذت من شد هوش و درايت هوادارانم بود. هواداران من هيچ جا حرف بدي نزدند، هيچ جا با لحن كلام آن شخص جواب نداده بودند و با منتقدان برخورد بسيار مودبانه يي داشتند. اين نكته براي من ارزشمند و آنقدر زيبا بود كه از صد جايزه براي من با ارزش تر بود.

شايد دليلي كه اين گروه مخاطبان را با پيش فرض منفي به استقبال آلبوم شما مي فرستد اين است كه تجربه هاي اغلب هنرمندان و ستاره هايي كه از سينما به موسيقي آمدند، موفق نبوده. در واقع اين آمدن از سينما به موسيقي يا حتي عكاسي حساسيت برانگيز شده است.
خب، اجازه بدهيد من نكته يي را خدمت شما عرض كنم. سينما به موسيقي نزديك تر است يا سينما به واليبال يا فوتبال؟!

قاعدتا به موسيقي.
پس چرا وقتي بازيگرها به تيم هاي واليبال و فوتبال مي روند بازيكنان تيم ملي ناراحت نمي شوند؟ چرا مثلاعلي كريمي نمي گويد چرا اينها آمده اند تيم هنرمندان راه انداخته اند؟ يا تيم واليبال ما تحصن كند بگويد چرا اينها آمده اند واليبال بازي مي كنند؟ به نظر من اين مساله اين طور است: هنرمند بازيگر دارد كار خودش را مي كند در كنار آن كار ديگري را هم كه علاقه دارد انجام مي دهد: او كه جاي كس ديگري را تنگ نكرده است. از طرف ديگر اين مطلبي كه شما مي گوييد يكسري پيش فرض دارند درست است. كمااينكه زماني كه مهران مديري خواننده شد، من به عنوان كسي كه وارد سينما نشده بودم، به عنوان كسي كه طرفدار مهران مديري بودم، وقتي اين تصوير را ديدم زده شدم و با خودم گفتم چرا مهران مديري رفته خواننده شده! انگار در مردم ما قرارداد شده كه اگر مي خواهي كاري را بكني فقط همان كار را بكن. اگر قرار بود هركسي تنها همان كاري را كه شروع كرده بكند، هيچ وقت «هشت كتاب» سهراب سپهري وجود نداشت. اول نقاش بوده، بعد شعر گفته. اگر اين طور بود ميكل آنژ نقاش هيچ وقت مجسمه هاي به اين ارزشمندي به جا نمي گذاشت: بايد مي گفت من كارم نقاشي است چرا بايد مجسمه بسازم! پس «داوود» را چه كسي مي ساخت؟! چرا بايد خودمان را محدود كنيم؟ اگر شمايي كه نقد مي كنيد تنها يك هنر را دنبال مي كنيد، اين راه و روش و ايدئولوژي شماست، نبايد آن را به جامعه تعميم بدهيد. اصلامي دانيد، نكته اينجاست كه مردم ما همه عاشق دموكراسي اند ولي دموكراسي چيزي نيست كه بتواني آن را با يك آمپول تزريق كني. دموكراسي از همين جا شروع مي شود. دموكراسي از تحمل عقايد و كارهاي ديگران شروع مي شود. چه اشكالي دارد كه خانم هديه تهراني نمايشگاه عكس برگزار كرده؟ اگر به خاطر نمايشگاه عكس خانم تهراني جلوي 10 تا نمايشگاه ديگر را گرفته بودند، اگر به خاطر آلبوم آقاي شهاب حسيني جلوي 10 تا خواننده را گرفته بودند، بله، ورود به عرصه موسيقي در آن صورت اشكال داشت. ولي اين تجربه ها كاري به ديگران ندارد. نكته ديگري هم هست كه من دوست دارم اشاره كنم: بعضي گفته بودند اين به خاطر معروفيت اين كار را كرده. اولاكه من نمي دانم براي من معروفيت چه سقفي بيشتر از اين دارد! دوم اينكه دايره و گستره موسيقي وقتي كسي معروف مي شود حدود 300 يا 400 هزارنفر است در حالي كه اين گستره در سينما - مثلاوقتي فيلمي پرفروش مي شود- يك ميليون نفر است: همين گستره در تلويزيون هشت تا 10 ميليون نفر است. پس اگر من مي خواستم معروف شوم، مي رفتم و در تلويزيون بازي مي كردم. چرا نرفتم سريال تلويزيوني بازي كنم؟ اين كار علاقه من بوده: علت اين كار تنها علاقه بوده. مي دانيد كه من به روزنامه نگاري علاقه دارم. اگر يك روز من يادداشت بنويسم، خبرنگارها بايد تحصن كنند و بگويند چرا فلاني مي نويسد؟ مي دانيد اين ماجرا غلط است. من علايقم را به زبان موسيقي گفته ام، شايد پس فردا بخواهم علايقم را به زبان نقاشي بيان كنم، شايد بخواهم مثل رضا كيانيان علايقم را با مجسمه هاي چوبي بيان كنم. هيچ كس نمي تواند راه كس ديگري را ببندد و آن كسي كه راه را مي بندد در وجود خودش منتهاي ديكتاتوري را دارد حتي اگر دموكراسي را فرياد بزند.

زماني كه رضا كيانيان نمايشگاه عكس معروف خود را برگزار كرد، نمايشگاهي كه موضوع آن طبيعت و درخت بود، عكاس هاي خوبي هم بودند، همزمان بي ينال عكاسي ايران هم برگزار مي شد. نمايشگاه رضا كيانيان به تنهايي خيلي بيشتر از بي ينال عكس ايران فروش كرد. سيدمحمد خاتمي، بهمن فرمان آرا و... هم از اين نمايشگاه ديدن كردند. گروهي مي گويند اين اتفاق باعث مي شود حقيقت (كه هنر عكاسي است) در اين اتفاق ناديده بماند. حتما تعداد عكاس هاي خوب بي ينال عكاسي كه اغلب عكاسان ايران تلاش دوساله خود را به آن فرستادند، از نمايشگا رضا كيانيان بيشتر است ولي عكس هاي آنها ديده نمي شود.
اجازه بدهيد سوالي كنم. آيا اگر رضا كيانيان نمايشگاه عكاسي نمي گذاشت، فروش بي ينال دو برابر مي شد؟... خير... پس ربطي به آن ماجرا نداشته. دوم، رضا كيانيان يك «برند» است. همه عكاس هايي كه در آن بي ينال بودند مي دانند رضاكيانيان يك برند است. آنها هم مي توانند يك برند باشند، مي توانند در عكاسي آلفرد يعقوب زاده باشند، مي توانند عكاس بزرگ ديگري باشند اما تا موقعي كه نشدند بايد تلاش كنند و اتفاقا بايد از مسائلي اينچنين بهره بگيرند كه چقدر خوب كه هنر عكاسي آنقدر مورد توجه قرار گرفته است و توسط رضا كيانيان اين اتفاق افتاده. توسط محمدرضا فروتن زمان «رومئو و ژوليت» و اخيرا توسط مهناز افشار، به تئاتر بيشتر توجه شده. اين مساله به اين ربطي ندارد كه مثلاكسي كه مي رود تئاتر مهناز افشار را مي بيند نمي رود تئاتر فلاني را ببيند كه خاك خورده تئاتر است. يك بار آقاي انتظامي براي من مثال جالبي زد: يك روز فردي كه ماشين خيلي خاصي خريده بوده ماشين را بيرون مي برد و با يك تنه درخت تصادف مي كند. تصميم به تعمير ماشين مي گيرد، به او مي گويند هرجا بروي ماشينت را خراب مي كنند فقط كسي در آن سمت شهر هست كه او از پس اين كار بر مي آيد. ماشين را به همان تعميرگاه مي برد و پيرمرد صاحب آنجا با يك چكش كوچك چهاردقيقه به محل آسيب ديده تقه مي زند و ماشين سالم مي شود. مي پرسد: چقدر هزينه كار شد؟ پيرمرد مي گويد: مثلايك ميليون تومان. تعجب مي كند و مي گويد: براي همين چهار دقيقه يك ميليون تومان؟ پيرمرد مي گويد: براي 30 سال و چهار دقيقه. 30 سال پشتش تجربه است. اين تجربه و هواداران آن هنرمند است كه به كمكش مي آيد، نه بيت المال و جيب اين و آن.

شما اين واكنش ها و انتقادات را پيش بيني نكرده بوديد؟
اتفاقا من فكر مي كردم خيلي بيشتر از اين به كار حمله شود ولي مشكلم الان اين است كه چرا در نقدهايي كه مي شود عقل وجود ندارد. مثلاآقاي مختاباد كه من برادرشان را بسيار دوست دارم، منتقد موسيقي هستند. ايشان اصلاكار را نشنيدند و قضاوت كرده اند! چطور مي شود آدم قبل از اينكه غذا را ببلعد، آن را هضم كند؟! مثلابگويد غذا خيلي شور است ولي من هنوز نخوردمش! همچين چيزي مگر امكان دارد؟! من فقط دلم مي خواست در نقدها، مخالفت ها و يادداشت ها عقل وجود داشته باشد. من خطي در انتهاي آلبوم نوشتم. نوشتم چه آنها كه دوستم دارند چه آنها كه تكذيبم مي كنند هر دو گروه در موفقيت من سهيمند. اوايل كه من وارد عرصه بازيگري شدم هم اين آدم ها كه امروز دارند از من تمجيد و تعريف مي كنند وجود نداشتند و حتي 90 درصد مخالف بودند. شايد خيلي ها فكر كردند اين امروز و فردا مي رود ولي من ماندم و چيزي كه نهايتا ديده شد اين بود كه من ماندم و كار كردم و در حرفه ام جدي بودم و ديدند اين در كارش جدي است و تمام توانش را مي گذارد و اين مساله براي هركسي قابل ارزش است. در عرصه موسيقي هم به همين ترتيب است. اصلااين آلبوم، آلبوم پاپ نيست. من اگر قرار بود براي فروش و مطرح شدن در موسيقي پاپ كار كنم آلبومي كار مي كردم كه خيلي راحت مي شد پيش بيني كرد مردم دوستش دارند. ولي من رفتم سمت علايق خودم و نه حتي سمت علايق مردم.

اگر بازگرديم به بحث آواز خواندن شما، مي خواستم درباره لحن تان در آوازخواني تان در اين آلبوم بپرسم. شما در برخي ترانه ها به آواز خواندن نزديك تر هستيد. مثل ترانه ها «خداحافظ». ولي در اغلب ترانه ها اين گونه به نظر مي آيد كه بهرام رادان با همان لحن خودش دارد بلند داد مي زند و خيلي آواز نيست...
اين دليل داشت. اولااينكه من آوازه خوان نيستم. قبلاهم اين نكته را گفته بودم. قرار هم نبود من اينجا چنين چيزي را نشان بدهم. من يك بازيگرم كه دارم نقش خواننده را بازي مي كنم و در تك تك آهنگ هايم هم نقش آدمي را كه دارد آن آهنگ را مي خواند ايفا كردم. يادم است دفعه اولي كه كيوان، آهنگ «تمركز» را نوشته بود، جوره ديگري بود، در واقع كمي آهنگين تر بود ولي من تغييرش دادم. گفتم: اين آهنگ ترك دوم آلبوم من است و من دلم مي خواهد مخاطب را بنشانم و بگويم: «تمركز كن /روي اين روزاي آشفته/ رو حرفاي خودم با تو/ خصوصا بخش ناگفته...» مي خواهم اين توجه را بگيرم. وقتي كسي با شما آرام صحبت مي كند شما مجبوري بيشتر گوش كني و بيشتر حواست را جمع كني. ما هم در آهنگ تمركز كن قصد داشتيم طرف بنشيند و تمركز كند تا ما با او حرف بزنيم. مي خواستيم بگوييم: «بيا براي يك لحظه هر چند داغونيم ولي توهم كنيم كه خوشبختيم.»

نحوه تعامل شما با كيوان هنرمند چگونه بود؟ در مسير آهنگسازي چگونه او را همراهي مي كرديد؟
معمولاموقعي كه كيوان آهنگ ها را مي نوشت، من تصوير مي ديدم. مثلادر مورد همين آهنگ «تمركز كن» من تصويري كه مي ديدم تصوير يكسري آدم هاي كولي بود. مثل كولي هايي كه هنوز در روماني و اين طور جاها وجود دارند. اينها يك گاري دارند و با آن در كوچه و خيابان راه مي افتند و ساز مي زنند و دل مردم را شاد مي كنند و در نهايت آخر شب هم كنسرو خودشان را باز مي كنند و... غمي در اين تصوير وجود دارد. اينها از همان پولي كه از دست مردم مي گيرند غذا تهيه مي كنند و به شهر بعدي مي روند. تصوير اين كولي ها در ذهن من بود. دوره گردهايي در ذهنم بودند كه وقتي من و شما آنها را مي بينيم با خودمان فكر مي كنيم اينها رو ببين چقدر خوشند ولي نه اين طور نيست آنها خودشان را به خوشي مي زنند.

در قطعه هايي كه انگليسي خوانديد، آواز خوانديد. در واقع ميزان آواز بودن آنجا بيشتر است. كارهاي بهتر آلبوم هم آنها هستند.
بله من كتمان نمي كنم. انگليسي خواندن برايم راحت تر و جذاب تر است. من شش، هفت سال است انگليسي مي خوانم. من اولين باري كه فارسي خواندم خودم حس عجيبي داشتم چون هيچ وقت صداي خودم را به فارسي نشنيده بودم.

در آواز خواندن شما لحن حرف زدن تان كه در فيلم هاي اخير شما خيلي پخته تر شده است، خيلي جاها نمود واضحي دارد. اين اتفاق تا چه حد آگاهانه بوده است؟
كاملاآگاهانه بود. اشكالي كه من خودم به بعضي از آهنگ ها مثل «زمونه» مي گرفتم همين بود كه كمي «هارش» خوانده بودم يا مثلادر آهنگ «جيغ» ما صدا را جزو يكي از سازها قرار داديم يعني در جيغ صدا مثل بقيه ترك ها بيرون نيست به اين معني كه وكال يكي از سازها به حساب آمد به دليل اينكه قرار بود كار حماسي باشد. با آن صداهاي طبل قرار نبود صداي خواننده خيلي جدا و بيرون باشد. در واقع ما بيشتر به خروجي آهنگ فكر كرديم. در يكي از معدود نقدهاي درستي كه خواندم، نوشته شده بود: «من تنها در دو، سه آهنگ صداي بهرام رادان را شنيدم»، اين آگاهانه بود. من مي توانستم در همه كارها فقط صداي خودم را به كار ببرم ولي بعضي جاها اين كار را نكردم. بعضي جاها فاصله را خودم خواندم و بعضي جاها بك وكال گرفتم به اين دليل كه معتقد بودم مردم بيشتر مي خواهند بشنوند اين موسيقي چه مي گويد نه اينكه چگونه مي گويد. موضوع ماهيت متني است كه بيرون مي آيد. براي همين هم من روي انتشار دفترچه آلبوم خيلي تاكيد داشتم. من با كلمه كلمه اينها زندگي كردم و مخاطب من هم بايد با اينها زندگي كند و يك چيز ديگر اينكه اساسا آهنگ هايي كه خيلي وقت ها به موفقيت هاي زودگذري مي رسند معني خاصي ندارند. ما سعي كرديم آن ارزش كلمات را به كار بياوريم. اين امر حتي در ترانه هاي ساده تري مثل «تو رفتي» يا «فرصت بده» هم مشخص است. اينها را من طوري خواندم كه معني كلمات در خواندنم وجود دارد. مثلامن در مورد ترانه تو رفتي هميشه مي گفتم احساس مي كنم اين مخاطب ترانه نرفته هنوز وجود دارد و خواننده مي گويد تو كه نرفتي هنوز هستي بيا برگرد... انگار غم در صداش نيست بلكه يه جور سرخوشي و دلگرمي در آن هست. من از ژانر فلاك بدم مي آيد، از اينكه يكي بگويد (بخواند) آه... تو رفتي من خنجر مي زنم به دلم و... وقتي ترانه «فرصت بده» را براي اولين بار در استوديو خواندم هومن (جاويد) و رامين بهنا گفتند بهرام اين آدم عاشق است و اين عشق در صداي تو درنيامده يادم هست گفتم اين آدم عاشق است ولي معشوق كنارش هست براي همين به راحتي مي گويد: «فرصت بده...» من از عاشق مغرور خوشم مي آيد: عاشقي كه حتي اگر پاي پنجره معشوق نشسته و ساز مي زند با يك ابهت و غروري نشسته است.