خاطرات صادق طباطبایی، شماه ۵۵: نخستین مصاحبه‌ی امام با یک روزنامه‌ی خارجی، قسمت ۵ (آخر)/ امام: من فرقی میان آمریکا و انگلیس با شوروی نمی‌بینم

[سوال:] در مقابل اتحاد شوروی که همسایه‌ی بزرگ ایران است، موضع و موقع شما چیست؟ [امام:] همان موضع و موقعی که در قبال آمریکاست. ابرقدرت‌ها مردم ما را استثمار کردند. من فرقی میان آن‌ها و حتی بین آن‌ها و انگلیس هم نمی‌بینم. هنگامی که ایران واقعا مستقل گردید در آن صورت می‌تواند روابط سالمی با تمام ممالک عالم برقرار سازد.

کد خبر: ۶۶۹۴۸۶

تاریخ: ۱۳ فروردين ۱۴۰۱ - ۲۳:۵۰

آیا آرزومند آن هستید که ایران علیه اسرائیل در جرگه‌ی کشورهای عربی وارد شود؟

من همواره مصرا خواسته‌ام که مسلمانان سراسر جهان متحد شوند و بر ضد دشمنان‌شان از جمله اسرائیل مبارزه کنند. متاسفانه دعوت‌های مرا رژیم‌های مختلفی که در کشورهای مسلمان بر سر کار آمده‌اند، نشنیدند. من امیدوارم که بالاخره این دعوت‌ها شنیده شود. من در این راه پایداری خواهم کرد.

آخرین رشته عملیات نظامی اسرائیل منجر به اشغال یک سرزمین عربی دیگر یعنی جنوب لبنان شده است که مردمانش شیعه‌اند. در این باره چه فکر می‌کنید؟

مردم جنوب لبنان باید به هر وسیله‌ای که شده به خانه‌های خود بازگردند و وظیفه دارند که برای باز پس گرفتن سرزمین خود مبارزه کنند، پیش از آن‌که اسرائیلی‌ها مردم خودشان را در آن‌جا مستقر سازند. شخص من از مردم ایران و شیعیان جهان درخواست کرده‌ام که به کمک برادران خود در جنوب لبنان بشتابند. این دعوت نتایجی داشته است اما تنها حکومت‌ها هستند که با توجه به احتیاجات مردم، وسایل لازم را در اختیار دارند؛ تنها حکومت‌ها هستند که امکان دارند به اسرائیل فشار بیاورند که مجبور به تخلیه‌ي این سرزمین بشوند.

یک دسته از سربازان ایرانی جزء نیروهای ملل متحد در جنوب لبنان‌اند؛ فکر می‌کنید که این کمک مثبت است؟

ما رژیم ایران را تجربه کردیم؛ هیچ دلیلی وجود ندارد که بتوان باور کرد که این رژیم که همواره به ضرر اعراب و به اسرائیل کمک کرده است، این بار در خدمت یک آرمان مقدس عمل کند. به اعتقاد من، کار ایران بیش‌تر به این جهت است که مانع از اظهار عقیده‌ی دشمنان اسرائیل بشود.

موقع و موضع شما در قبال آمریکا چیست؟

در طی بیانیه‌ها و اعلامیه‌های پانزده سال اخیر خود چندین بار موضع و موقع خودم را در قبال آمریکا و قدرت‌های بزرگ دیگری که از ثروت‌های ممالک فقیر بهره‌برداری می‌کنند، بیان کرده‌ام. آمریکا عمال خود را در این ممالک تحمیل و بعد خشونتی را که به مردم تحمیل می‌شود تایید می‌کند. آمریکا که منشأ کودتای ۱۳۳۲ و بازگشت و حفظ شاه بر سر قدرت است، سیاست خود را تغییر نداده است. تا وقتی که وضع بدین منوال است، موضع و موقع من در قبال آمریکا هم‌چنان تغییرناپذیر خواهد ماند.

آیا مثل برخی فکر می‌کنید که آمریکا می‌خواهد یک رژیم آزادمنش لیبرال در ایران مستقر سازد؟

یعنی اعلامیه‌ راجع به احترام و رعایت حقوق بشر؟ این مطلب چیزی جز حرف نیست؛ حرف! و من بدان باور ندارم. کافی است که ملاحظه بکنید کارتر رئیس‌جمهور آمریکا در جریان دیدارش در تهران پشتیبانی خود را از شاه تجدید کرد و علاوه بر آن، عملا این پشتیبانی مورد تکذیب قرار نگرفت. به هر حال ما هیچ‌گاه رژیمی را با سیما و صورتی لیبرال و آزادمنش، و مضمون و محتوای دیکتاتوری و استبدادی قبول نخواهیم کرد.

در مقابل اتحاد شوروی که همسایه‌ی بزرگ ایران است، موضع و موقع شما چیست؟

همان موضع و موقعی که در قبال آمریکاست. ابرقدرت‌ها مردم ما را استثمار کردند. من فرقی میان آن‌ها و حتی بین آن‌ها و انگلیس هم نمی‌بینم. هنگامی که ایران واقعا مستقل گردید در آن صورت می‌تواند روابط سالمی با تمام ممالک عالم برقرار سازد.

آیا فکر می‌کنید که رژیم شاه قادر است که آزادمنشی پیشه کند؟

هرگز! حتی اصول دموکراسی و آزادی در تضاد بنیادی با این رژیم و با وجود خود شاه هستند؛ لذا هیچ مصالحه‌ي ممکنی با وی وجود ندارد. جنایات وی بی‌شمار است. نخستین کار یک رژیم آزاد آن خواهد بود که محاکمه‌ی شاه را ترتیب دهد؛ بر اساس این امر که او ثروت‌های مملکت را جمع کرده و آن‌ها را به بانک‌های خارجی منتقل ساخته است. باید که او در خصوص جنایتی که مرتکب شده است جواب دهد. آزادسازی واقعی تا هنگامی که شاه بر اریکه‌ی قدرت است امکان‌پذیر نخواهد بود.

منبع: صادق طباطبایی، «خاطرات سیاسی اجتماعی (۱)؛ جنبش دانشجویی ایران»، تهران: موسسه چاپ و نشر عروج، چاپ سوم، ۱۳۹۳، صص ۳۱۶-۳۱۷.