تورق خاطرات چهره‌ها در «انتخاب»؛

خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی، ۱۹ فروردین ۱۳۷۷: روایت خاتمی از گفتگو‌ها و مذاکراتش درمورد کرباسچی

خاطرات آیت الله هاشمی: بعد از نماز مغرب به دفتر رهبرى رفتم. آقایان [سیدمحمد]خاتمى، [رییس‌جمهور]، [علی‌اکبر]ناطق [نوری، رییس‌مجلس]و [محمد]یزدى، [رییس قوه قضاییه]هم رسیدند. آیت‌الله خامنه‌اى، بى‌اشاره به مسأله شهردارى تهران و اختلاف قوه قضاییه و قوه مجریه و فضاى نامطلوب مطبوعات و جامعه، گفتند مى‌خواهند وظیفه ایجاد هماهنگى بین قوا را انجام دهند. جلسه دوستانه است و گفتند، شما‌ها اظهار نظر کنید و تصریح‌کردندکه راضى به بازداشت [آقای غلامحسین کرباسچی]، شهردار [تهران]، در این مرحله نبودند.

کد خبر: ۶۷۰۴۹۰

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۴۰۱ - ۲۳:۵۳

خاطرات روزنوشت مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۷۷، هرشب در «انتخاب» منتشر می‌‌شود. پیشتر، خاطرات ایشان از سال ۵۸ تا ۷۶ در سرویس تاریخ «انتخاب» به صورت روزانه پوشش داده شده است.

پيش از ظهر، آقاى [سیدمحمد] خاتمى، ریيس‌جمهور براى عيد ديدنی و نيز مذاكره دربارة مسأله بازداشت شهردار تهران و مسأله آيت‌الله منتظرى، به منزل آمدند. مذاكرات‌شان با رهبرى را توضيح دادند كه دوشنبه شب داشته‌اند. به آيت‌الله خامنه‌اى گفته‌اند كه مايل نيستند دربارة مسأله شهردار مذاكره كنيم، چون به خاطر اختلاف‌نظر، فضاى مذاكرات تلخ مى‌شود، ولى رهبرى ترجيح داده‌اند كه صحبت شود و گفته‌اند، دستگاه قضايى بر خلاف نظر ايشان اقدام به بازداشت كرده، ولى ديگر در مقابل عمل انجام‌شده هستيم.

آقاى خاتمى‌گله‌كرده است كه چرا در مورد [محسن] رفيق‌دوست، درست در زمان دادگاه [مرتضی رفیق‌دوست]، حكم مديريت بنياد [مستضعفان] را تجديد كرديد، ولى اينجا اقدامى نمى‌كنيد؟ و نيز چرا پريروز كه خواسته، تلفنى قبل از اعلان بازداشت شهردار، مشكل را با شما مطرح كنم، حاضر به صحبت نشديد و دفتر گفت، بعد از ساعت پنج‌ونیم تماس بگيرم؛ انتظار اين است كه ریيس‌جمهور بتواند در هنگام ضرورت به صورت فورى تماس بگيرد. توضيحى از جلسه مذاكرات پنج ساعته هیأت دولت داد و اينكه اظهارات آقای [عطاءالله] مهاجرانى، سخنگوى دولت، قدرى با جمع‌بندى جلسه تفاوت داشت و تُندتر بود و اينكه رفتار مأموران با مديران شهردارى تهران، خارج از ضوابط قضايى و انسانى بوده است. رهبرى هم از برخورد دولت ناراضى بودند و به خصوص از صحبت‌هاى آقاى مهاجرانى و آن را مايه اختلاف و نزاع مى‌دانند، اما بيشتر از جلسات قبل، اظهارمحبت كرده‌ و او را به كتابخانه خود برده‌اند. در مورد آيت‌الله منتظرى هم هنوز اجازه ملاقات به بيش از همان سه نفر قبلى - آقايان [ابراهیم] امينى، [محمد] مؤمن و [سیدحسن] طاهرى خرم‌آبادى- داده نشده است. در مجموع از جلسه خود با رهبرى، نتيجه‌اى نگرفته بود.

اما امروز صبح از دفتر رهبرى، تلفن به ايشان شده كه شب در جلسه ضيافتى كه براى سران سه قوه و من - ریيس مجمع تشخيص مصلحت- دارند، شركت‌كنندكه براى انجام هماهنگى بين قواى سه‌گانه و از وظايف رهبرى است. از من خواست كه در صورت تشكيل، حتماً بيايم و نظر مشورتى خواست. پيش از ظهر، آقاى [سیدعلی‌اصغر] حجازى از دفتر رهبرى تلفن كرد و از من خواست كه در ضيافت شام رهبرى شركت كنم؛ پذيرفتم.

ظهر ياسر و مهدى و بچه‌هايشان جمع بودند. بحث جلسات، معمولاً اين روزها مسأله شهردار تهران است. عصر فاطى آمد و گفت، تلفنى با آقاى [علی] رازينى، ریيس دادگسترى تهران صحبت كرده و از نحوه فشار به كرباسچى انتقاد كرده و براى خانواده او ملاقات گرفته است. بيشتر وقت امروز، به اصلاح نهایى کارنامه و خاطرات سال 1360 [= عبور از بحران] براى چاپ گذشت.

بعد از نماز مغرب به دفتر رهبرى رفتم. آقايان [سیدمحمد] خاتمى، [رییس‌جمهور]، [علی‌اکبر] ناطق [نوری، رییس‌مجلس] و [محمد] يزدى، [رییس قوه قضاییه] هم رسيدند. آيت‌الله خامنه‌اى، بى‌اشاره به مسأله شهردارى تهران و اختلاف قوه قضایيه و قوه مجريه و فضاى نامطلوب مطبوعات و جامعه، گفتند مى‌خواهند وظيفه ايجاد هماهنگى بين قوا را انجام دهند. جلسه دوستانه است و گفتند، شماها اظهار نظر كنيد و تصريح‌كردندكه راضى به بازداشت [آقای غلامحسین کرباسچی]، شهردار [تهران]، در اين مرحله نبودند.

من براى تلطيف فضاى جلسه، با اشاره به شوخى‌اى كه مرحوم يحيى‌كلانترى با آشيخ محمد هاشميان در سال فوت پدرشان كرد و پس از شنيدن تمجيدهاى واعظ در مراسم ترحيم نسبت به عمو و آشيخ محمد، گفت آشيخ محمد دوست دارد چند تا پدر داشته باشد و هفته‌اى يكى بميرد و اين مراسم تكرار شود؛ گفتم خوب است آقاى يزدى، مرتباً مديران را بازداشت كنند كه از اين ضيافت‌هاى دوستانه داشته باشيم!

سپس آقاى يزدى صحبت‌كرد و گفت، در آخرين ملاقات با رهبرى، از صحبت‌هاى ايشان اجازه بازداشت فهميده است و آقاى حجازى هم بعد از جلسه، همان را تأیيدكرده و بعداً هم كسى خلاف آن را ابلاغ نكرده و به موجب قانون عمل شده و ترجيح هم اين است كه بگذاريم قانون اجرا شود و انتظار نبودكه دولت با اجراى قانون مخالفت‌كنند؛ با شعارهاى قانون‌گرایى كه اين روزها مطرح است.

آقاى خاتمى گفت كه در جريان پيگيرى مسايل شهردارى تهران از قانون تخطى شده، رهبرى مسأله برج‌ها را ارجاع كرده‌اند و دادگسترى به مسايل ديگري پرداخته است. مرجع بازداشت و بازجويى، ضابط قوه قضايیه نبوده و شيوه بازجويى خلاف بوده و تفسير اختلاس به صورت غلط انجام شده و دولت با مشكلات فراوان، مجبور به ورود در آن مسأله است.

من گفتم، آقايان راه‌حل ارایه ندادند. خوب است رهبرى يا خودشان فيصله بدهند و يا به سران سه قوه، مأموريت حل مشكل بدهند. مسأله فعلاً از حد مسأله قضايى فراتر رفته و جنبه‌هاى سياسى، امنيتى و اجتماعى هم به خود گرفته است.

آقاى ناطق [نوری]، [رییس مجلس]، تأكيد بر مراعات قانون كرد و پس از صحبت‌هاى كوتاهى از سوى آقايان يزدى و خاتمى، رهبرى جمع‌بندى كردند و گفتند: «مسأله را به سران سه قوه واگذار مى‌كنم و آقاى هاشمى هم بايد در جلسه باشند و اين را هم اعلام مى‌كنم كه در جامعه آرامش ايجاد شود». سپس شام خورديم و به منزل آمديم. در مسير، آقاى خاتمى در ماشين من بود و دربارة كيفيت كار آينده صحبت كرديم.