تسنیم: با ادامه وضعیت فعلی، نقدینگی بزودی از مرز ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومان هم عبور می‌کند

خبرگزاری تسنیم نوشت: توصیه می شود تا دولت محترم به جای توجه صرف به عدم استقراض از بانک مرکزی که در جای خود قابل تقدیر است، لیکن توجه خود را بر کانون اصلی انتشار نقدینگی که همانا رفتار ناصحیح بانکها و به ویژه بانکهای خصوصی است، معطوف ساخته و مانع از پولپاشی بانکها شوند. با ادامه این وضعیت، پیش بینی می‌شود، بزودی نقدینگی از مرز ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومان هم عبور کند.

کد خبر: ۶۷۱۸۲۳

تاریخ: ۲۸ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۱:۰۷

خبرگزاری تسنیم نوشت: با وجود هشدار‌های مهمی که در مورد خلق بی رویه نقدینگی ارائه می شود، اما روند خلق بی ضابطۀ پول توسط شبکۀ بانکی همچنان ادامه دارد و در به هم ریختگی بازار‌های مختلف و تلاطم قیمتها سهیم بوده است.

اسفندماه سال ۹۹ بود که خبرگزاری تسنیم، علیرغم خوش بینی مفرط برخی کارشناسان و دست اندرکاران مدیریت پولی کشور مبنی بر مهار خلق نقدینگی در سال ۱۴۰۰، هشدار داد که با سیاستهای نامناسب موجود، نه تنها نمی توان امیدی به بهبود مهار نقدینگی داشت، بلکه نقدینگی با روندی شتابان گسترش خواهد یافت. اکنون با گذشت بیش از یکسال از آن هشدار و گزارش تحلیلی، پیش بینی مذکور تحقق یافت و خلق افسارگسیختۀ نقدینگی با روندی شتابان در سال ۱۴۰۰ تداوم پیدا کرد.

مطابق با آخرین آمارها، نقدینگی در بهمن ماه ۱۴۰۰ نسبت به اسفند ماه ۱۳۹۹، با افزایشی به مقدار ۱۱۴۸ هزار میلیارد تومان و معادل با نرخ رشد ۳۳ درصد، به رقمی بالغ بر ۴۶۲۴ هزار میلیارد تومان رسیده و طبق برآورد‌ها در انتهای اسفندماه از رقم ۴۷۵۰ هزار میلیارد تومان نیز عبور کرده است. این ارقام بدان معنی است که در سال ۱۴۰۰، نقدینگی در حدود ۱۳۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

خلق روزانۀ نقدینگی نیز وضعیت بغرنجی را نمایش میدهد. این موضوع در نمودار زیر قابل مشاهده است:

همانطور که مشاهده می شود، خلق روزانۀ نقدینگی نیز طی سال ۱۴۰۰، روندی صعودی را در پیش گرفته و طی شش ماهۀ دوم سال ۱۴۰۰ هم که مدیریت پولی کشور به دست تیم اقتصادی دولت جدید سپرده شده، این روند ادامه داشته است. خلق روزانۀ نقدینگی طی ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۰، به طور متوسط ۳۱۸۰ میلیارد تومان بوده، اما این رقم طی ۹ ماه نخست و ۱۱ ماه نخست به ترتیب به مقدار ۳۴۴۵ و ۳۴۱۶ میلیارد تومان در هر روز رسیده و طی ۱۲ ماه نیز از این ارقام فراتر رفته است.

با گذر از مباحث مذکور، این سوال مطرح است که چه عواملی موجب افزایش بی حد و حصر نقدینگی در سال ۱۴۰۰ شده اند؟ نمودار زیر نشان دهندۀ علل این وضعیت می باشد:

بر اساس نمودار فوق، از مجموع ۱۱۴۸ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدیدی که طی ۱۱ ماه نخست ۱۴۰۰ خلق شده است، ۱۲۲ هزار میلیارد تومان (معادل با ۱۱ درصد) از محل پایه پولی و ۱۰۲۶ هزار میلیارد تومان (معادل با ۸۹ درصد) از محل خلق پول توسط بانکها بوده است. این بدان معنی است که علیرغم مدیریت دولت بر کنترل استقراض از بانک مرکزی و بازپرداخت بدهی به آن، اما نقدینگی راه دیگری را در پیش گرفته و شتابان به پیش می رود. این درحالی است که بخشهای تولیدی به دلیل سختگیری بانکها در اعطای تسهیلات و بالا بودن ارقام مورد نیاز برای تامین سرمایه در گردش، همچنان منتظر تزریق پول هستند و عملا مشخص نیست که بانکها به چه منظور اقدام به خلق پول می نمایند.

در زمینۀ پایه پولی نیز هرچند که دولت تلاش خود را برای عدم استقراض از بانک مرکزی انجام داده است، اما همچنان، بانکها عامل مسلط در رشد پایه پولی شده و بدهی بانکها به بانک مرکزی از ۱۱۷ هزار میلیارد تومان در اسفند ۱۳۹۹، با ۶۹ هزار میلیارد تومان افزایش، به رقم ۱۸۶ هزار میلیارد تومان در بهمن ۱۴۰۰ رسیده است و جالب توجه آنکه حدود ۶۰ درصد از بدهی مذکور، مربوط به بانکهای غیردولتی است.

با عنایت به ارقام فوق، لازم است دقت شود که آنچه در نهایت منجر به بروز تلاطم در بازار‌های مختلف، بروز تورم شدید و تضعیف معیشت مردم می شود، کل نقدینگی است و اقشار مختلف مردم، دولت را مسئول وضعیت خواهند دانست، لذا توصیه می شود تا دولت محترم به جای توجه صرف به عدم استقراض از بانک مرکزی که در جای خود قابل تقدیر است، لیکن توجه خود را بر کانون اصلی انتشار نقدینگی که همانا رفتار ناصحیح بانکها و به ویژه بانکهای خصوصی است، معطوف ساخته و مانع از پولپاشی بانکها شوند. با ادامه این وضعیت، پیش بینی می‌شود، بزودی نقدینگی از مرز ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومان هم عبور کند.

در پایان خاطرنشان میسازد دولت به منظور مهار خلق نقدینگی، ضمن پرهیز از تمرکز بر مسائل فرعی در این حوزه، بر نقاط کانونی تمرکز نماید:

۱- افزایش نرخ ذخیره قانونی برای بانکهای با بی انضباطی مالی.

۲- تعیین سقف رشد ترازنامه برای بانکهایی که در خدمت رونق بخشهای تولیدی نیستند.

۳- مدیریت قوی، شفاف و منسجم بر وضعیت تسهیلات کلان که یکی از محور‌های اصلی خلق نقدینگی است.