پاسخ آیت الله سبحانی به تخریب بناها در بافت های تاریخی: آثار باستانی نشانه تمدن کشور است، باید اصالت‌ها که نشانه تمدن است را در حد امکان حفظ کرد

آیت الله جعفر سبحانی در پاسخ به نامه ای پیرامون تخریب های انجام گرفته در بافت های تاریخی از جمله در شهر شیراز به بهانه تجدید بناهای مذهبی پاسخ دادند

کد خبر: ۶۸۱۱۵۸

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۰

مهر: اعضای هیئت علمی دانشکده معماری دانشگاه علم و صنعت ایران در نامه‌ای به آیت الله العظمی جعفر سبحانی مرجع عالیقدر تشیع نظر ایشان را درباره تخریب بناهای تاریخی در شهر شیراز جویا شدند.

اساتیدی از جمله عبدالحمید نقره کار، غلامحسین معماریان و علی اصغر مرادی از اعضای هیئت علمی دانشکده معماری در این نامه نوشتند: «در بسیاری از شهرهای تاریخی ابنیه سنتی و بافت‌های تاریخی شهری نشانه نشانگر فرهنگ و نظام ارزش‌های متعالی و سبک زندگی اسلامی ایرانی هستند دچار شرایط ناگوار و پرخطر اجتماعی شده اند و همین مسئله بهانه‌ای به دست شهرداری‌ها برای تخریب این بافت‌ها و بناهای ارزشمند داده است.

هیچ کجای دنیا در جوامع متمدن چنین برخوردی با بافت‌های تاریخی صورت نمی‌گیرد بلکه از این مجموعه‌ها به عنوان سند ارزشهای فرهنگی اجتماعی حفاظت می‌شود و به وسیله آن‌ها سعی می‌شود از گسست نسل جدید از عموم عینی ارزشهای فرهنگی اجتماعی حاکم بر جامعه جلوگیری شود.

از زمان پهلوی اول تا کنون بخش زیادی از این بافت‌ها و ابنیه تخریب شده یا در شرایط مقدمه تخریب قرار دارند و تلاش اساتید دانشگاه و خبرگان این حوزه در مقابل منافع مادی که برای شهرداری و برخی سودجویان دارد؛ راه به جایی نبرده است.

به همین جهت با استعانت از حضرتعالی استدعا داریم حکم الهی را در زمینه بعد حقوقی و مالکیتی این مسئله روشن فرمائید که آیا این ابنیه و بافت‌ها صرفاً مالکیت شخصی دارند و باید تنها زیر نظر مدیریت عمومی شهرداری برای بهبود فضای شهری اداره شوند و یا از بعد سبک اسلامی زندگی و هویت سنتی با حکم حاکم اسلامی و اظهار نظر مصداقی کارشناسان و متخصصان خبره دانشگاهی می‌توان نسبت به حفظ و نگهداری آنها اقدام کرد؟

این مسئله و به ویژه از بعد احکام ثانوی با توجه به خطر نابودی کامل بافت‌های تاریخی در برخی شهرها مثل قم، شیراز، تهران اصفهان و تبریز اهمیت ویژه پیدا می‌کند.

در برخی از مصادیق فوق‌الذکر با هدف تجدید بناهای مذهبی چه توسط شهرداری و یا سلیقه‌های موردی هیئت امنا به تخریب کامل بافت‌ها و بناهای تاریخی دست زده شده که هرگز توسط خبرگان و متخصصان دانشگاهی تأیید نمی‌شود و مظاهر آن تنها در میان سنت ستیزان بی قاعده آل‌سعود دیده می‌شود که هیچ ارزشی برای ابنیه و بافت‌های تاریخی همجوار بناهای قدسی قائل نیستند و به راحتی مسجدالحرام و بسیاری از بافت‌های تاریخی و قدسی محلات مدینه و مکه اهداف را با پنهان اقتصادی و به ظاهر به نام خدمت به مردم تخریب کرده اند.

بیان صریح و روشن حکم الهی در این زمینه مطابق فقه و سنت اهل بیت و تشیع برای دقت در تصمیم گیری های آتی بسیار راهگشاست.»

در واکنش به این نامه آیت الله جعفر سبحانی پاسخ داده اند:

بسمه تعالی

«انسان می‌تواند در مال خودش تصرف کند و اگر ویران کردن آثار باستانی امر غیرعقلانی شمرده شود نباید آن کار را انجام بدهند مگر در صورتی که ضرورت ایجاب کند. ضمناً آثار باستانی نشانه تمدن کشور است و باید اصالت‌ها که نشانه تمدن است را در حد امکان حفظ کرد.»