ایران؛ بهشت اسباب‌بازی‌های خارجی!

کد خبر: ۶۸۲۲۲

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۱ - ۱۳:۱۷

در کشورهایی مانند ایران که شهروندان و مسوولان آن مدام به پیشینه و سابقه آن می‌نازند، تولید محصولات فرهنگی نیز باید در اولویت قرار داشته باشد. با این وجود شاهد آن هستیم که بازار اسباب‌بازی کشور که امروزه از مهمترین محصولات فرهنگی در همه جای دنیا به شمار می‌رود، در بست در خدمت خارجی‌ها قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا، براساس آخرین بررسی‌های انجام شده، در حال حاضر از کل مصرف اسباب‌بازی در کشور سهم تولید داخل تنها بین دو تا سه درصد بوده و مابقی مصرف از طریق واردات تامین می‌شود. با این وصف معلوم است که ایران با توجه به فراوانی جمعیت خردسال و نوجوان در آن بازاری بسیار داغ برای تولید‌کنندگان و تجار عرصه اسباب‌بازی محسوب می‌شود.

با این وجود و در شرایطی که اسباب‌بازی می‌تواند به عنوان یک کالای فرهنگی روی کودکان و نوجوانان ایرانی تاثیرات مختلفی بگذارد، اما به نظر می‌رسد تاکنون هیچ‌یک از نهادهای مرتبط با تولید اسباب‌بازی در کشور به وظایف خود در این زمینه به درستی عمل نکرده‌اند.

شاید هم وجود چندین وزارتخانه‌ و نهاد و سازمان مختلف در زمینه اسباب‌بازی است که باعث شده تولید این کالای فرهنگی در کشور و تشویق بخش خصوصی به فعالیت در این حوزه مغفول بماند.

وزارت صنعت و تجارت توجهی نکرد

در حال حاضر وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پرورش هر یک به نوعی با مسائل صنعت اسباب‌بازی سر و کار دارند.

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و شورای نظارت بر اسباب‌بازی وابسته به شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز به نوعی با اسباب‌بازی ارتباط دارند. هرچند باید اذعان کرد که حامی اصلی تولید در کشور یعنی وزارت صنعت، معدن و تجارت فعلی تاکنون توجه چندانی به صنعت اسباب‌بازی نکرده است. اسباب بازی در کشور حتی انجمن یا اتحادیه تخصصی فعالی نیز ندارد.

در چنین شرایطی می‌توان گفت که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان عملا به یگانه بازیگر صنعت اسباب‌بازی کشور در کنار بخش خصوصی تبدیل شده است. هرچند کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز نتوانسته آن طور که باید و شاید زمینه‌های لازم را برای رشد صنعت اسباب‌بازی در کشور فراهم کند.

تلاش برای به تولید انبوه رساندن عروسکهای دارا و سارا از جمله مهم‌ترین تلاشهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوده که البته سرانجام خوبی هم نداشته است.

بخش خصوصی تنها ماند

اما در حالی که بخش خصوصی فعال در صنعت اسباب‌بازی کشور کاملا تک و تنها مانده و عملا هیچ وزارتخانه‌ و نهاد خاصی از آن‌ حمایت نمی‌کند، با این وجود برخی واحدها توانسته‌اند طی سالهای اخیر همچنان روی پای خود ایستاده و به تولید ادامه دهند.

واحدهای فعال در زمینه تولید خمیر بازی را می‌توان از جمله آنها دانست که اتفاقا به موفقیتهایی نیز دست پیدا کرده‌اند.

بازار ایران؛ حیات خلوت اسباب‌بازی‌های خارجی

اما همان‌طور که عنوان شد بازار داغ اسباب‌بازی ایران به دلیل سهل‌انگاری مسوولان و ناتوانی بخش خصوصی به حیاط خلوتی مطمئن برای کالاهای وارداتی و حتی قاچاق تبدیل شده است.

با وجودی که تاکنون هیچ‌گونه آمار رسمی از قاچاق اسباب‌بازی به کشور از سوی مسوولان ارایه نشده است، اما شکی نیست که بیشترین حجم قاچاق اسباب‌بازی به ایران از بزرگترین تولیدکننده این کالا در جهان یعنی چین انجام می‌شود. چینی که حتی هم‌اکنون نیز توانسته سهم قابل قبولی از بازار اسباب‌بازی در کشورهای اروپایی و آمریکا را به خود اختصاص دهد.

طی دو سال اخیر به دلیل هجمه تبلیغات منفی علیه محصولات چینی، اين محصولات در غرب کمی دچار مشکل شده و بحران مالی جهانی نیز مزید بر علت شده تا سهم چینی‌ها از بازار جهانی اسباب‌بازی به نسبت تقلیل پیدا کند.

علی مهری ـ کارشناس صنعت اسباب‌بازی، در این مورد به خبرنگار ایسنا می‌گوید: "بر اساس برآوردهای انجام شده فروش برخی از فروشگاههای اسباب‌بازی در کشور به ویژه فروش اسباب‌بازیهای وارداتی و خارجی روزانه به چندین میلیون تومان هم می‌رسد. "

او با اشاره به حاشیه سود بسیار بالای فروش اسباب‌بازیهای خارجی در کشور نسبت به محصولات تولید داخل خاطرنشان می‌کند: "اگر دقت کنیم در دورترین شهرها و روستاهای کشور نیز اسباب‌بازیهای خارجی در دست کودکان ایرانی به چشم می‌خورند که نشان‌دهنده سودآور بودن واردات اسباب‌بازی به کشور و فروش آن در بازار داخلی است."

از سوی دیگر محمدحسین فرجو، دبیر شورای نظارت بر اسباب‌بازی، نیز اذعان می‌کند که برخی از شرکتهای متخلف در تبلیغاتشان عنوان می‌کنند که قادرند اسباب‌بازیهای ممنوع مانند باربی را بدون هیچ‌گونه مشکلی به کشور وارد کنند.

وی در عین حال می‌گوید: "نباید در مورد قاچاق اسباب‌بازی به کشور خوش‌خیال باشیم. قطعا دستهایی پشت این قاچاق به کشور ما وجود دارد. حتی برخی از کشورهای غربی بودجه‌هایی را برای مبارزه فرهنگی با ایران در نظر گرفته‌اند که یکی از آنها قاچاق اسباب‌بازیهای ممنوع به کشورمان است. "

سرانه مصرف اسباب بازی دنیا هفت برابر ایران!

در حالی که برآورد می‌شود سرانه مصرف اسباب‌بازی در دنیا تقریبا هفت برابر ایران است، ولي با این وجود طی سالهای اخیر نشانه‌هایی از افزایش علاقه مردم به خرید اسباب‌بازی در بازار مشاهده شده است. در این بین حتی آمار نشان می‌دهد که تمایل به خرید اسباب‌بازیهای علمی، کمک آموزشی و خلاقانه در کشور رشد قابل توجهی داشته است.

با این وجود کارشناسان اعتقاد دارند تا زمانی که نگاه مسوولان، جامعه و خانواده‌ها به اسباب‌بازی مانند نگاه یک کالای تجملاتی و صرفا مصرفی است، نمی‌توان توقع افزایش سرانه مصرف اسباب‌بازی را در کشورمان داشت. در این بین شاید گنجاندن مطالبی درباره اهمیت اسباب‌بازی در کتب درسی در تغییر رویکرد جامعه نسبت به این کالا موثر باشد.

در همین حال برخی کارشناسان توسعه صنعت اسباب‌بازی ایران را در گرو حمایت خاص دولت دانسته و اعلام کرده‌اند که دولت باید با اختصاص بخشی از بودجه‌های مربوط به مبارزه با تهاجم فرهنگی نسبت به توسعه صنعت اسباب‌بازی در کشور کمک کند.