آرین اقبال، کارشناس فناوری اطلاعات در گفتگو با «انتخاب»:

منابع غیررسمی می‌گویند ترافیک اینستاگرام در ایران کاهش ۵۰ درصدی داشته / چین و ایران یک سیستم فیلترینگ را انتخاب کرده‌اند

یک پژوهشگر اینترنت درباره الگوی فیلترینگ ایران، می‌گوید که مسئولان شورای عالی فضای مجازی صراحتا گفته‌اند که برای آن‌ها اینترنت ایده‌آل، اینترنت چین است. اگر سیستم چین پکت آی پی را تغییر می‌دهد، این تغییر عینا در سیستم ایران هم دیده می‌شود. این موضوعی نیست که بگوییم هر کسی فیلترینگ اعمال می‌کند، دقیقا همین اتفاق می‌افتد، در واقع این انتخابی است که انجام شده. وقتی می‌بینیم چین و ایران یک انتخاب کرده‌اند، مقداری جای شک وجود دارد.

کد خبر: ۶۹۲۰۳۸

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۱

آرین اقبال در گفتگو با «انتخاب» در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه پس از اختلالاتی که طی هفته‌های اخیر در اینستاگرام اعمال شده است، چه میزان کاهش ترافیک از ایران داشته‌ایم، عنوان کرد: «یک سری اخبار غیر رسمی وجود دارد که قابل اثبات نیست. این اخبار یا از کانال‌های غیررسمی عنوان شده یا یک برآورد سر انگشتی شده است. از دو سه منبع مختلف مثل لایف وب یا فعالان توییتری در این حوزه، عنوان شده است که تا 50 درصد هم کاهش داشته‌ایم ولی هیچکدام قابل اثبات نیست.»

وی درباره علت غیرقابل اثبات بودن آمار کاهش میزان ترافیک اینستاگرام در ایران، بیان کرد: «دلیلش این است که تنها کسی که این آمار را می‌داند، وزارت ارتباطات و خود اینستاگرام است و دیگران دسترسی ندارند. اگر هم فردی این اعداد را مطرح می‌کند؛ یا تیمی در وزارت ارتباطات و اینستاگرام می‌شناسد و به صورت غیر رسمی می‌پرسد یا اینکه رفتار کاربران را مثلا آنالیز دیتا ساینس می‌کند و می‌گوید که این رفتار تا قبل از هفته فعلی به این شکل بوده و الان کم شده است، بنابراین می‌توانیم یک ضریبی بگیریم و بگوییم ترافیک کم شده است.»

این کارشناس فناوری اطلاعات درباره الگویی که ایران برای فیلترینگ در پیش گرفته است، اظهار کرد: «در اینجا دو بحث مطرح است؛ یکی مربوط به سیاستگذاری است که در این سطح چند بار مسئولان شورای عالی فضای مجازی صراحتا گفته‌اند که برای آن‌ها اینترنت ایده‌آل، اینترنت چین است. بحث دیگر هم فنی است، مبنی بر اینکه وقتی یک سیستم فیلترینگ ارتباطی را فیلتر یا مسدود می‌کند، یک رفتار از خود نشان می‌دهد که به آن، اثر انگشت آن سیستم می‌گوییم. مثلا بررسی می‌کنیم که چین وقتی یک سرویسی را فیلتر می‌کند، پکت‌های اضافه‌ای که می‌فرستد، یک ویژگی‌هایی دارد که اگر کنار هم بگذاریم، می‌توانیم یک چندتایی مرتب درست کنیم و بگوییم هر وقت سیستم چین فیلتر می‌کند، ما چنین چیزی را در شبکه می‌بینیم. این اطلاعات به صورت عمومی در مقالاتی بین‌المللی دانشگاه ثبت شده و قابل دسترسی هم هست. همین رفتار را تا حدی در فیلترینگ ایران هم می‌بینیم. یعنی اگر سیستم چین پکت ای پی را تغییر می‌دهد، این تغییر عینا در سیستم ایران هم دیده می‌شود. این موضوعی نیست که بگوییم هر کسی فیلترینگ اعمال می‌کند، دقیقا همین اتفاق می‌افتد، در واقع این انتخابی است که انجام شده. وقتی می‌بینیم چین و ایران یک انتخاب کرده‌اند، مقداری جای شک وجود دارد.»