خشایار نادی، کارشناس اقتصادی، در گفت و گو با «انتخاب»:

دستمزد نصف میزان تورم است؛ با این دستمزد‌ها انگیزه‌ای برای کارگران باقی نمی‌ماند / وقتی شما حس می‌کنی با تلاش بیشتر فقیر‌تر می‌شوید چه انگیزه‌ای باقی می‌ماند؟

نادی: در اواخر سال ۱۴۰۱ این طرح اجرایی شد و الان تصمیم گیری در مورد نتیجه آن زود است که تا چه حد توانسته موفق باشد. مسلما هر طرح اقتصادی نقص‌هایی دارد، ضعف‌های آن نیز به مرور زمان مشخص می‌شود و هر دولتی هم مجری آن باشد

کد خبر: ۷۲۴۵۱۸

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۱۲:۰۰

ادعا‌های اقتصادی دولت هر روز با اعداد بزرگتری به گوش می‌رسد. اخیرا وزیر کار مدعی شد یک میلیون شغل در سال گذشته ایجاد کرده است. از سوی دیگر وزارت کار با نرخ مصوب دستمزد سال ۱۴۰۲ که فاصله قابل توجهی با تورم دارد، نقش اساسی در کاهش انگیزه کارگران ایفا کرد.

خشایار نادی، کارشناس اقتصادی، درباره ادعای وزیر کار مبنی بر ایجاد یک میلیون شغل به «انتخاب» گفت: سیاستی که در مورد ایجاد شغل وجود دارد، به یک مرحله‌ای رسیده است که اقتصاد را به مردم واگذار کند که هم به نفع کشور است هم مردم؛ یکی از رویکرد‌های مهم در این زمینه توجه به کسب و کار‌های کوچک است که به آن‌ها فرصت داده نمی‌شد. این مشاغل که حتی مشاغل خرد خانگی نیز جز آن محسوب می‌شوند باید توسط دولت دیده شوند. عدم توجه به این مشاغل باعث شده سمت و سوی منابع مالی به سمت بنگاه‌های بزرگ برود. حالا اگر روی این مشاغل خرد سرمایه گذاری کنیم و آن‌ها پا بگیرند آنگاه مردم با درآمد از شغل‌های خانگی و خرد خود می‌توانند سرمایه جذب کنند و شغل‌های خود را گسترش دهند تا در کنار دولت به اشغال زایی مشغول شوند. یعنی دولت با استفاده از توان مردم تلاش دارد با تسهیلاتی مانند تبصره ۱۶ شغل ایجاد کند. در اصل ۴۴ نیز اشاره شده است که دولت بتواند مردم را در اقتصاد دخیل کند و در این شرایط که مردم هم درگیر ایجاد شغل شوند آنگاه ایجاد یک میلیون شغل امکان پذیر است.

وی در ادامه نسبت به عدم هماهنگی دستمزد‌های مصوب وزارت کار با نرخ تورم افزود: یکی از موارد مهم بر انگیزه نیروکار مسئله افزایش دستمزد است. وقتی شرایط کشور تورمی است که بالا چهل درصد است مباحث دستمزدی و خدماتی محل بحث کارگران می‌شود. نسبت مستقیم و مهمی بین دستمزد و انگیزه وجود دارد، اما وقتی با تورم میزان قدرت این دستمزد کاهش می‌یابد باعث می‌شود نیروی انسانی ما دچار بی انگیزگی روزانه شود. در بهترین حالت وقتی افزایش دستمزد نصف تورم است، مسلما نیروی کاری که دستمزد ثابت دارد هر روز دچار بحران‌های جدی‌تر مالی می‌شود و انگیزه‌ای برایش نمی‌ماند و بهره وری کار پایین می‌آید. وقتی شما حس می‌کنی با تلاش بیشتر فقیر‌تر می‌شوید چه انگیزه‌ای باقی می‌ماند؟

نادی درباره اعلام دولت درباره اجرایی شدن طرح کالابرگ گفت: در اواخر سال ۱۴۰۱ این طرح اجرایی شد و الان تصمیم گیری در مورد نتیجه آن زود است که تا چه حد توانسته موفق باشد. مسلما هر طرح اقتصادی نقص‌هایی دارد، ضعف‌های آن نیز به مرور زمان مشخص می‌شود و هر دولتی هم مجری آن باشد برای تعیین کیفیت این طرح‌ها باید به مرور زمان سنجش کرد. به هر حال کالابرگ باعث می‌شود بخشی از جامعه که واقعا دچار بحران مالی است بتواند از این فرصت برای بهبود نسبی وضعیت معیشتی خود استفاده کند. این قرارداد‌های کالابرگی میان دولت با تعانی‌ها نیز بسته شده است تا مردم آسان‌تر دسترسی داشته باشند.