قهرمان پور، تحلیلگر بین الملل، در گفت و گو با «انتخاب»:

اکنون مذاکرات ایران و امریکا به مراحل حساسی رسیده / هنوز تفاهم نانوشته منعقد نشده، چون این خبر قطعا مخفی نمی ماند

در روز‌هایی که اخباری در خصوص توافق شفاهی میان ایران و آمریکا، امید‌ها به رسیدن به یک توافق را بیشتر کرده، همزمان برخی رویداد‌ها نیز از افزایش تنش میان دو طرف حکایت دارد. توقیف یک کشتی در خلیج فارس و اعزام جنگده‌های اف ۱۶ به منطقه را چگونه می‌توان در کنار تمدید مجدد معافیت عراق از تحریم‌های گازی ایران تحلیل کرد؟

کد خبر: ۷۳۴۳۲۵

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۲ - ۱۸:۱۳

در روزهایی که اخباری در خصوص توافق شفاهی میان ایران و آمریکا، امیدها به رسیدن به یک توافق را بیشتر کرده، همزمان برخی رویدادها نیز از افزایش تنش میان دو طرف حکایت دارد. توقیف یک کشتی در خلیج فارس و اعزام جنگده های اف 16 به منطقه را چگونه می توان در کنار تمدید مجدد معافیت عراق از تحریم های گازی ایران تحلیل کرد؟

رحمان قهرمان‌پور در گفت‌وگو با انتخاب با اشاره به نشانه‌های پیشرفت‌ در مذاکرات محرمانه مانند تبادل زندانیان و اجازه آمریکا به عراق برای واریز پول برق ایران به بانک‌های غیرعراقی از یک سو و از سمت دیگر برخی تنش‌های اخیرا افزایش‌یافته میان ایران و آمریکا مانند توقیف یک کشتی در خلیج فارس و همچنین اعزام هواپیماهای F16 به منطقه، اظهار کرد: ایران و آمریکا نمی‌توانند مشکلاتی را که در طی ۴۴ سال ایجاد شده است را در کوتاه‌مدت حل کنند. با وجود انجام مذاکرات محرمانه و تلاش دو طرف برای کنترل تنش‌ها، نمی‌توان انتظار داشت سطح تنش به صفر برسد.

وی افزود: به علاوه در یک ماه گذشته اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه دو طرف در مورد توقف توقیف کشتی‌ها با یکدیگر همکاری کنند و همچنین پیمانکاران آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار نگیرند، لذا اکنون ممکن است اتفاقاتی مانند اعزام F16 به منطقه، ابزاری برای چانه‌زنی بیشتر در مذاکرات باشد، چراکه آمریکا از دیپلماسی اجبار پیروی می‌کند، به این معنا که ضمن استفاده از دیپلماسی، از ابزارهای نظامی نیز به عنوان پشتوانه مذاکرات بهره می‌گیرد. به همین ترتیب ایران نیز ضمن انجام مذاکره، سعی می‌کند از طریق نمایش قدرت نظامی خود در خلیج فارس، توان چانه‌زنی خود را افزایش دهد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه اکنون در مذاکراتی که در جریان است، بحث احیای برجام در دستور کار نیست، اضافه کرد: اکنون مذاکرات بر سر این است که دو طرف به یک توافق موقت و نانوشته برسند و سپس بررسی کنند که آیا زمینه برای رسیدن به یک تفاهم جامع و بلندمدت فراهم هست یا خیر.

قهرمان‌پور با بیان اینکه بدهی‌های عراق به ایران مستقیما در اختیار جمهوری اسلامی قرار نخواهد گرفت، گفت: در آمریکا این دعوا وجود داشت که جمهوری‌خواهان معتقد بودند پرداخت مستقیم پول به ایران، ممکن است نهایتا خرج گروه‌هایی مانند حزب‌الله شود. اکنون دولت بایدن اجازه آزاد شدن این پول‌ها را به شرطی می‌دهد که پول‌ها در اختیار شرکت‌هایی قرار گیرد که به ایران دارو و مواد غذایی صادر کنند. بنابراین حساسیتی که جمهوری‌خواهان در گذشته نسبت به پرداخت بدهی‌ها به ایران داشتند، اکنون وجود ندارد.

وی با بیان اینکه اکنون مذاکرات به مراحل حساسی رسیده است، گفت: هنوز تفاهم نانوشته نهایی و منعقد نشده است، چراکه خبر به این مهمی هرگز مخفی نمی‌ماند و قطعا رسانه‌ای می‌شود.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه بایدن با در نظر گرفتن ملاحظات انتخاباتی، مذاکره برای انعقاد تفاهم موقت و نانوشته را پذیرفته است، عنوان کرد: بایدن می‌داند جمهوری‌خواهان در کنگره به خاطر انجام توافق با ایران به او ایراد خواهند گرفت، لذا به دنبال تفاهم نانوشته است تا به جمهوری ‌خواهان بگوید توافقی صورت نگرفته و هر موقع منافع آمریکا ایجاب کند، از تفاهم نانوشته خارج خواهد شد‌.

قهرمان‌پور با بیان اینکه امروز دیگر مانند سال ۲۰۱۶ در آمریکا نسبت به ایران فضای دوقطبی وجود ندارد، ادامه داد: اکنون حتی در بین دموکرات‌ها هم افراد زیادی با برجام مخالف اند و فضای سیاسی ایالات متحده در مقابله با ایران یکدست شده و اساسا توافق با ایران جزو موضوعات حاشیه‌ای است و چیزی نیست که بر انتخابات آمریکا تاثیر خاصی بگذارد.