احمدی نژاد به جای هنرمندان سینما با چه کسی جلسه گذاشت؟

کد خبر: ۷۳۶۲۱

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۹۱ - ۱۵:۱۶

مسجدی در رصد نوشت:

خبری کوتاه این روزها صدر اخبار رسانه‌ای ایالات متحده آمریکا است. فرید زکریا، روزنامه‌نگار مشهور آمریکایی تا یک ماه از کار در شبکه سی.ان.ان. (جایی که برنامه هفتگی داشت) و هفته‌نامه تایم (جایی که ستون‌نویس آن بود) تعلیق شده است. دلیل این موضوع این است که زکریا در یکی از پاراگراف‌های یکی از مقالات خود که در ۲۰ آگوست در نشریه تایم منتشر شده است؛

از روی مقاله یک استاد در نشریه تاریخ دانشگاه هاروارد کپی برداری کرده است. زکریا اشتباهش را پذیرفته است اما رسانه‌های متبوعش اعلام کرده‌اند به یک ماه زمان برای تصمیم‌گیری در مورد او و تولیدات رسانه‌ایش نیاز دارند. اما در پس این خبر حرف‌هایی می‌توان یافت:

۱- برتری حق: حق به عنوان یک مفهوم در چنین جامعه‌ای نقش خود را پیدا کرده است و بر روی تحولات اجتماعی سوار است. در این چهارچوب است که یکی از برترین روزنامه‌نگاران جهان از کار تعلیق می‌شود چون حق را نادیده گرفته است. البته ذکر دو نکته در اینجا ضروری است. ممکن است در برخی جوامع مفهوم حق فردی اهمیت داشته باشد ولی احترام به حقوق دیگری محلی از اعراب نداشته باشد.

این جامعه نیز جامعه‌ای است که حق در آن اهمیت ندارد و کسی می‌تواند به حقوقش برسد که قدرت احقاق آن را داشته باشد. اما جامعه صحیح که جامعه‌ای است با امکان رسیدن همه افراد به حق‌هایشان، آن جامعه‌ای است که افراد نه تنها برای حقوق خود که برای حقوق دیگران نیز ارزش قائل باشند. زکریا تعلیق شده است چون حق دیگری را نادیده گرفته است.

نکته دومی که در این چهارچوب باید به آن توجه کرد؛ توسعه مصداقی مفهوم حق است. حق امروز دیگر در مالکیت منزل و اتومبیل خلاصه نمی‌شود بلکه ایده‌ای که خلق کننده یک مقاله بوده است در زمره حقوق قرار گرفته و شایسته اهمیت است. این حق‌ها تحت عنوان حقوق مالکیت فکری دسته‌بندی می‌شوند که متاسفانه در کشور ما به جایگاه مطلوب خود نرسیده است.

۲- برتری ساختار بر فرد: تعلیق زکریا این معنا را دارد که ساختار و شخصیت حقوقی یک رسانه بر شخصیت حقیقی یک فرد، هرچند بزرگ، برتری دارد و نباید آبرو و ارزش یک برند را پای یک ‌فرد گذاشت. تایم و سی.ان.ان. به خوبی دریافتند که اگرچه ممکن است برخورد با زکریا در کوتاه‌مدت برای آن‌ها هزینه داشته باشد ولی در عوض اعتبار آن‌ها را حفظ می‌کند.

آن‌ها در آینده خواهند توانست امثال زکریا را تولید کنند ولی هرگز نخواهند توانست اعتبار از دست رفته خود را بازیابند پس به زودی از متخلف ابراز برائت می‌کنند و راه را برای برخورد با او به عنوان خاطی باز می‌کنند. این نکته مدیریتی البته در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی هم قابل اعمال است.

۳- برتری روش بر هدف: شاید می‌شد که تایم و سی.ان.ان. نتیجه کار زکریا را ببیند و در یک مقاله چند صد کلمه‌ای، از صد کلمه چشم‌پوشی کنند اما در کنار نتیجه کار زکریا روش رسیدن او به این هدف هم اهمیت داشته است. او نبایستی با تضییع حقوق دیگران بدین جا می‌رسیده و حالا که این‌چنین شده است؛ بایستی هزینه کار خود را پرداخت کند.

(نباید تصور کرد که نگارنده معتقد است این سه مورد به صورت کامل در ایالات متحده آمریکا – به عنوان محل کار زکریا – رعایت می‌شود. نگارنده این عناوین را مختص به پروسه تعلیق زکریا نوشته است.)

۴- عصر پوشیده نماندن خطا: پیشرفت فناوری و تکنولوژی کار را به جایی رسانده است که می‌توان به سادگی هرچه تمام تر خطاهای احتمالی افراد را منتشر کرد. از گرفتن عکس و فیلم و انتشار آن‌ها در فضای اینترنت گرفته تا بررسی شباهت دو مقاله از طریق نرم‌افزارهای محتوایی یا موتورهای جست‌وجو. در این میان افرادی که به تولید محتوا می‌پردازند بیش از همه انسان‌ها در معرض بی‌آبرویی ناشی از خطاها هستند. تلاش سیستمی برای خطا نکردن در فضای تولید محتوا و توانایی برخورد با آن (مثل بیانیه عذرخواهی زکریا) یکی از ملزومات جهان معاصر است.

اگرچه سه مورد اول هنوز در ایران رخ نداده باشد؛ اما مورد چهارم به وجود آمده و پرده برداشتن از خطاها حتی توسط کاربران مبتدی اینترنت هم انجام می‌شود. اما به نظر می‌رسد تلاش برای اهمیت پیدا کردن حق، ساختار و روش می‌تواند به فضای اجتماعی و سیاسی ایران به خصوص در حوزه رسانه کمک جدی کند.