معامله مخفی ۴۰ میلیون دلاری و ارتباط آبراموویچ با «کیف‌های پول‌» پوتین

اسناد فاش‌شده ردپای پول‌هایی را نشان می‌دهند که رومن آبراموویچ، الیگارش روس را با دو مرد که مشهور به «کیف پول» رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین هستند مرتبط می‌کند. مالک سابق باشگاه فوتبال چلسی، در بریتانیا و اتحادیه اروپا تحریم شده است، ولی قبلاً هر گونه ارتباط مالی با رهبر روسیه را انکار کرده بود. حالا، اسناد فاش‌شده‌ای از قبرس شواهد تازه‌ای را آشکار می‌کنند که او را با یک معامله مخفی ۴۰ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۰ مرتبط می‌کند.

کد خبر: ۷۴۴۵۰۲

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۴۰۲ - ۲۱:۳۳

بی بی سی: اسناد فاش‌شده ردپای پول‌هایی را نشان می‌دهند که رومن آبراموویچ، الیگارش روس را با دو مرد که مشهور به «کیف‌ پول» رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین هستند مرتبط می‌کند.

مالک سابق باشگاه فوتبال چلسی، در بریتانیا و اتحادیه اروپا تحریم شده است ولی قبلاً هر گونه ارتباط مالی با رهبر روسیه را انکار کرده بود.

حالا، اسناد فاش‌شده‌ای از قبرس شواهد تازه‌ای را آشکار می‌کنند که او را با یک معامله مخفی ۴۰ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۰ مرتبط می‌کند.

آبراموویچ به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.

این معامله مخفی سهام‌هایی را در یک شرکت بسیار سودآور تبلیغاتی روسی به اسم ویدیو اینترنشنال - به مبلغی ظاهراً کمتر از ارزش واقعی‌شان - از شرکت‌هایی منتقل کرده است که در نهایت در مالکیت بنیادی است که آقای آبراموویچ را به دو نفر از اعضای حلقه داخلی پوتین مرتبط می‌کند. آنها به نوبه خود میلیون‌ها دلار سود دریافت کرده‌اند.

بخش نيوزنایت بی‌بی‌سی، بی‌بی‌سی وریفای (گروه راستی آزمایی در بخش خبری بی‌بی‌سی) و برنامه پانوراما در این زمینه با سازمان تحقیقات روزنامه‌نگاری همکاری کردند. افشاگری‌های آنها با عنوان «محرمانه قبرس» منتشر شده است.

این یک تحقیق جهانی است که گزارشگران کنسرسیسوم بین‌المللی روزنامه‌نگاری تحقیقی و پیپر تریل میدیا آن را رهبری می‌کنند.

اسناد محرمانه نشان می‌دهند که یکی از دو نفرِ دخیل در این معامله مخفی سرگی رولدوگین از دوستان صمیمی رئیس‌جمهور روسیه بوده است.

رولدوگین که نوازنده ویولنسل است، مدیر هنری خانه موسیقی سن پترزبورگ است. اما از دوره جوانی‌ در سن پترزبورگ ولادیمیر پوتین را می‌شناسد و گفته می‌شود که او بود که پوتین را به لیودمیلا شربنیوا که رئیس‌جمهور آینده در سال ۱۹۸۳ با او ازدواج کرد (و حالا از هم جدا شده‌اند) معرفی کرد. آقای رولدوگین پدرخوانده نخستین دختر آنها، ماریا است.

مرد دوم یکی دیگر از نزدیکان صمیمی رئیس‌جمهور پوتین است - الکساندر پلخوف یک شیمی‌دان زیستی که تاجر شده و او نیز اهل سن پترزبورگ است.

آقای رولدوگین و آقای پلخوف هر دو متهم شده‌اند که «کیف پول» رئیس‌جمهور پوتین هستند - و مخفیانه پول‌ها و سرمایه‌های او را برای‌اش نگهداری می‌کنند.

اوایل امسال، دادستانی سوییس ادعا کرد که این افراد «مترسک» هستند و صاحبان واقعی سرمایه‌های موجود در حساب‌های بانکی ایجاد شده در رابطه با معامله ویدیو اینترنشنال نیستند.

دادگاه نتوانست هیچ کسی را به عنوان مالک سودبرنده نهایی این حساب‌ها شناسایی کند.

حقوق اعلام‌شده رئیس‌جمهور پوتین در سال ۲۰۲۱ اندکی بیش از ۱۰۰ هزار دلار بوده است. اما شایعاتی وجود دارند که اموال او ممکن است بین ۱۲۵ میلیارد دلار تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارزش داشته باشند و در شبکه‌ای از شرکت‌های پوسته‌ای و حساب‌های دوستان‌اش مخفی است.

آقای پلخوف نیز از سوی دولت بریتانیا تحریم شده است و آقای رولدوگین نیز در بریتانیا، اتحادیه اروپا و آمریکا تحریم شده است و «متولی ثروت‌های خارج از کشور رئیس‌جمهور پوتین» توصیف شده است.

حلقه ارتباط قبرس

تحقیق محرمانه قبرس مبتنی بر ۳.۶ سند شرکتی محرمانه از کشورهایی است که در قبرس خدمات بانکی خارج از کشور ارایه می‌کنند. این گزارش بر روابط مالی نزدیک با روسیه و الیگارش‌هایی که حالا تحریم شده‌اند و بسیاری از آنها قبلاً از این جزیره برای مدیریت اموال مخفی خارج از کشورشان استفاده می‌‌کردند متمرکز است.

اینها شامل اسنادی از یک سرویس‌دهنده شرکت‌های تجاری در قبرس موسوم به مریت‌سروس است که ابتدا در اختیار گروه افشاگر «انکار توزیع‌شده اسرار» قرار گرفته بود. مریت‌سروس خودش اوایل امسال بعد از اینکه اسنادی داخلی افشا کردند که به نیابت از مشتریان روسی‌اش تحریم‌ها را نقض کرده است، در بریتانیا تحریم شد.

مریت‌سروس برای شرکت‌های آقای آبراموویچ در قبرس نیز کار کرده است. کل ثروت این الیگارش بیش از ۹ میلیارد دلار است و او سرمایه‌گذاری‌های علنی متعددی در ورزش، هنر و املاک گرانقیمت کرده است. او پس از خرید باشگاه فوتبال چلسی در لندن در سال ۲۰۰۳، یکی از مشهورترین و ذی‌نفوذترین الیگارش‌های روس در بریتانیا شد.

او رابطه با پوتین را کم اهمیت قلمداد کرده است و اشارات مبنی بر داشتن رابطه مالی نزدیک با رهبر روسیه یا نمایندگی او را به چالش کشیده است.

در سال ۲۰۱۰، یک سخنگوی آقای آبراموویچ گفت که او «هیچ رابطه مالی از هیچ نوعی با نخست‌وزیر [وقت] پوتین ندارد.»

و در سال ۲۰۲۱ او از کاترین بلتون به خاطر بندی در کتاب‌اش، «آدم‌های پوتین» شکایت کرد که در این کتاب به شواهدی اشاره می‌کرد که ادعا می‌شد او به درخواست رئیس‌جمهور پوتین در سال ۲۰۰۳ باشگاه فوتبال چلسی را خریداری کرده است. پرونده بیرون از دادگاه با توافق ناشر به پایان رسید که «این موضع را با دقت بیشتری ثبت کند» و «توضیح مفصل‌تری درباره انگیزه‌های آقای آبراموویچ» اضافه کند.

بریتانیا و اتحادیه اروپا آقای آبراموویچ را در مارس سال ۲۰۲۲ پس از حمله روسیه به اوکراین تحریم کردند.

اتحادیه اروپا گفت: «او دسترسی ویژه به رئیس‌جمهور داشته است و روابط بسیار خوبش را با او حفظ کرده است. این ارتباط با رهبر روسیه به او کمک کرده است تا ثروت عظیم خود را حفظ کند.»

آقای آبراموویچ اوایل امسال تحریم‌های اتحادیه اروپا را در دادگاه به چالش کشید. وکیل او مدعی است که سلسله‌جنبان این محدودیت‌ها «شهرت» این تاجر روسی بوده است و «مبتنی بر شواهد» نبوده است.

اما معامله مخفی با آقای رولدوگین و آقای پلخوف رابطه مالی نزدیکی را میان آقای آبراموویچ و رئیس‌جمهور پوتین نشان می‌دهد.

تام کیتینگ، رئیس مرکز جرایم مالی و مطالعات امنیتی در اندیشکده خدمات متحد سلطنتی می‌گوید: «واضح است که این پرونده اطلاعات بیشتری را عرضه می‌کند و ارتباط ادعایی میان پوتین و آبراموویچ را به گونه‌ای بیشتر تأیید می‌کند که انکار آن را سخت‌تر از قبل می‌کند.»
معامله

شبکه پیچیده‌ای از شرکت‌ها در قبرس و جزایر ویرجین بریتانیا، و یک بنیاد، نقش این غول فوتبال را در این تراکنش - تا کنون - مخفی نگه می‌داشت.

اسناد افشاشده روابط رئیس سابق چلسی را با دو شرکتی که روی هم ۲۵ درصد از سهام ویدیو اینترنشنال را در سال ۲۰۰۳ خریده بودند آشکار می‌کند.

این دو شرکت - هلدینگ فینوتو و هلدینگ گروسورا - اوایل سال ۲۰۰۳ ایجاد شده بودند. در نهایت هر دو از طریق سلسله‌ای از شرکت‌های پوسته‌ای تحت مالکیت «سارا تراست ستلمنت» واقع شدند - و یکی از سودبرندگان نهایی این بنیاد آقای آبراموویچ بود.

هر شرکت ۱۲.۵ درصد از سهام این غول تبلیغاتی روسی را در سپتامبر ۲۰۰۳ به قیمت برابری - هر یک حدود ۱۳۰ هزار دلار - خریداری کردند.

ولادیمیر میلوف، وزیر سابق انرژی دوره اول رئیس‌جمهور پوتین که حالا از منتقدان جدی اوست می‌گوید که این قیمت «مضحک است. معلوم است که این سهام ارزش‌اش بسیار بالاتر، ده‌ها برابر بیشتر بوده است.»

هنگام خرید، ویدیو اینترنشنال در بازار تبلیغات تلویزیونی داخلی موقعیتی مسلط داشت و سهمی از هر آگهی خریداری شده در شبکه‌های روسی را دریافت می‌کرد.

به گفته آقای میلوف، این شرکت «در نیم‌قدمی دولت کرملین» قرار داشت.

آقای آبراموویچ در هفت سالِ بعد در ویدیو اینترنشنال سهام داشت. در یک مقطع، این شرکت گردش مالی «بیش از ۲ میلیارد دلار» را اعلام کرد. سود ۳۰ میلیون دلاری طی آن دوره به فینوتو و گروسورا پرداخت شدند.

ویدیو اینترنشنال در سال ۲۰۱۰ درآمدی ۳۰ میلیارد دلاری را گزارش کرد. اما فینوتو و گروسورا هر یک سرمایه‌گذاری آن سال‌شان را فقط به قیمت ۲۰ میلیون دلار فروختند و به نظر می‌رسد این قیمت پایین‌تر ارزش منصفانه بازار بوده است.

هلدینگ فینوتو سهام‌اش را به شبکه مد میدیا فروخت که شرکتی است که بخش اندکی از آن متعلق به سرگی رولدوگین است.

همان روز فروش هلدینگ فینوتو، شرکت دیگر مرتبط با آبراموویچ، هلدینگ گروسوروا، سهام ۱۲.۵ درصدی‌اش را به شرکت تجاری نامیرال با مسئولیت محدود فروخت. این شرکت بعداً با الکساندر پلخوف ارتباط پیدا کرد.

«کیف پول‌»های پوتین

روابط مالی بین رئیس‌جمهور پوتین و آقای رولدوگین در سال ۲۰۱۶ در ضمن مقالات پاناما آشکار شد که شامل افشای میلیون‌ها سند محرمانه شرکت حقوقی موساک فونسکا در پاناما بود.

آقای رولدوگین در کنار آقای پلخوف در مرکز برنامه پولشویی مشکوکی بودند که بانک روسیا و عده‌ای از نزدیک‌ترین وابستگان رئیس‌جمهور پوتین اداره‌اش می‌کردند. دولت آمریکا بانک روسیا را در سال ۲۰۱۵ تحریم کرد و آن را «بانک شخصی مقامات ارشد فدراسیون روسیه» توصیف کرد.

در آن زمان آقای رولدوگین به نیویورک تایمز گفت که او تاجر نیست و «میلیون‌ها دلار» پول ندارد. اما حداقل روی کاغذ به نظر می‌رسید که اموال خارج از کشور او بالغ بر ۱۰۰ میلیون دلار است.

ولادیمیر میلوف می‌گوید: «رولدوگین به وضوح پوششی برای مالکیت سودآور شخصی پوتین است. این فرد بی‌شک به وضوح شخصیتی اسمی است چون هیچ چیزی درباره تجارت، سرمایه‌‌گذاری و تراکنش‌های بین‌المللی و غیره نمی‌داند.»

افشاگری‌های اسناد پاناما درباره حساب‌های بانکی در اختیار آقای رولدوگین در سوییس اوایل امسال منجر به تحقیقات و محاکمه چهار کارمند بانک گازپروم شد. دادستانی سوییس این بانکداران را متهم کرد که حساب‌های افتتاح‌شده به نام رولدوگین را به درستی بررسی نکرده بودند.

همچنین گفته می‌شود که آنها آسیب‌پذیری سیاسی دوست رئیس‌جمهور روسیه را تشخیص نداده بودند - کسی که موقعیت و روابطش به این معناست که ممکن است بیشتر در معرض خطر فساد باشد و نیازمند بررسی‌های بیشتری تحت مقررات سرمایه‌گذاری بین‌المللی باشد.

بنا به کیفرخواست، حساب‌های بانک گازپروم همزمان هم برای شبکه مد میدیا و هم برای شرکت تجاری نامیرال با مسئولیت محدود با «هدف و ساختار» یکسان برای «نگه‌داری سهام و دریافت سود» از ویدیو اینترنشنال ایجاد شده بودند.

دادستان گفت که این تمهیدات ادامه مستقیم «سرمایه‌های مدیریت شده ... برای دستگاه سیاسی روسیه» به حساب می‌آیند.

دادستان‌ها ادعا کردند که آقای رولدوگین و آقای پلخوف «مترسک» هستند و سودبرندگان واقعی حساب‌ها نیستند.

هر چهار بانکدار محکوم شدند ولی گزارش شده است که درخواست تجدید نظر داده‌اند.

بی‌بی‌سی با آقای پلخوف، آقای رولدوگین، بانک روسیه و آقای پوتین برای اظهار نظر مکاتبه کرده است ولی هیچ پاسخی دریافت نکرده است.

«واسطه مخفی»

بسیاری از روس‌های ثروتمند از قبرس، یک کشور عضو اتحادیه اروپا، به عنوان بخشی از شبکه سرمایه‌گذاری‌های خارج از کشورشان استفاده کرده‌اند. به گفته فرگس شیل از کنسروسیوم بین‌المللی روزنامه‌نگاری تحقیقی، روسیه از طریق این روابط اقتصادی «برای اقتصاد قبرس سالانه ده‌ها میلیارد دلار ارزش دارد.»

او در ادامه می‌گوید تحقیق محرمانه قبرس «مشکلاتی جدی» برای نهادهای اروپایی و کشورهای عضو اتحادیه اروپا ایجاد می‌کند: «چیزی که در این اسناد می‌بینیم این است که یک عضو اتحادیه اروپا واسطه عملیات مالی مخفی کرملین، ولادیمیر پوتین و نوچه‌های‌اش بوده است.»

اما نشانه‌هایی وجود دارد که گویا قبرس در حال جبران کار خود است.

پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بسیاری از روس‌هایی که به سرمایه‌های مالی رئیس‌جمهور پوتین نزدیک به شمار می‌رفتند در اتحادیه اروپا تحریم شدند. این امر پیامدهای مستقیمی بر کسانی داشت که در قبرس سرمایه‌گذاری داشتند.

الکساندرا آتالیدس، یک نماینده مستقل پارلمان قبرس می‌گوید: «تحریم‌ها نشان داد که الیگارش‌ها نمی‌توانند از قبرس برای حمایت از دستورات کثیف پوتین استفاده کنند.»

در عین حال، گزارش‌هایی حاکی از این هستند که آقای آبراموویچ حالا بیشتر وقت‌اش را بین تفریح‌گاه سوچی در روسیه، استانبول و تل آویو می‌گذراند. او دارای گذرنامه‌های روسی، اسرائیلی و همچنین پرتغالی است.

این الیگارش همچنان مشمول تحریم‌های بریتانیا و اتحادیه اروپاست ولی در آمریکا تحریم نیست و گویا در آنجا سرمایه‌های قابل توجهی دارد.